> cat ./hpv/

HPV, mam pytanie!

Fakty, mity, badania naukowe i poradnik profilaktyki HPV w Polsce. Baza wiedzy projektu „Młodzieżowi Ambasadorzy Profilaktyki HPV”.

Fundacja Półtorej Minuty
HPV Free. Forum na rzecz Eliminacji HPV
partner merytoryczny

Kampania „HPV, mam pytanie!” jest realizowana w ramach Forum na rzecz Eliminacji HPV z grantu edukacyjnego MSD Polska Sp. z o.o.

Wirus, którego prawie każdy spotka. I pierwsze pokolenie, które może go przechytrzyć.

> Ponad 8 na 10 osób aktywnych seksualnie zetknie się z HPV w ciągu życia[5].
> Większość nawet tego nie zauważy[1].
> Ale co roku w Polsce ponad 2 tysiące kobiet słyszy diagnozę raka szyjki macicy[66]._

Tu znajdziesz to, co o HPV mówi nauka: jak się przenosi, co może wywołać, które mity są mitami i jak w 2026 roku wygląda profilaktyka w Polsce. Bez straszenia i bez ściemy.

Sprawdź, co już wieszPoradnik 2026
Ponad 8 na 10
osób aktywnych seksualnie zetknie się z HPV w ciągu życia (szacunek dla USA) [5]
~90%
zakażeń organizm usuwa sam w ciągu 2 lat, bez leczenia [4]
200+
typów HPV; kilkanaście z nich jest rakotwórczych [1], [3], [141]
88%
mniej raków szyjki macicy u kobiet zaszczepionych przed 17. rokiem życia (Szwecja, 1,67 mln dziewcząt i kobiet) [11]
o-projekcie.txt

O co chodzi w tym projekcie?

„HPV, mam pytanie!” to projekt edukacyjny Fundacji Półtorej Minuty realizowany od września do grudnia 2026 roku w ramach Forum na rzecz Eliminacji HPV dzięki pozyskaniu grantu edukacyjnego MSD Polska. Przygotowujemy 25 Młodzieżowych Ambasadorów Profilaktyki HPV w wieku 12–19 lat, którzy poprowadzą zajęcia w swoich szkołach w ramach edukacji zdrowotnej: młodzi uczą rówieśników, rodziców i nauczycieli (edukacja odwrócona). Ta strona jest bazą wiedzy projektu: to, co o HPV mówi nauka, sprawdzone u źródła i opisane tak, żeby dało się to wytłumaczyć koledze na przerwie. Pokolenie Alfa jest pierwszym w Polsce, które już w dzieciństwie ma dostęp do bezpłatnego szczepienia przeciw HPV w ogólnopolskim programie, działającym od czerwca 2023 roku[53]. Szczepienie w wieku 9–14 lat daje najlepszą ochronę, bo zwykle wyprzedza pierwszy kontakt z wirusem[11],[13].

Prawda czy fałsz? Rozgrzewka

7 szybkich pytań, zanim zaczniesz czytać. Nic się nie zapisuje, nikt nie ocenia. Po każdej odpowiedzi jest wyjaśnienie, więc nawet pudła coś dają.

szybki-test.exe
pytanie 1/7punkty: 0

HPV to wirus, który dotyczy tylko kobiet.

HPV w 6 punktach

Wirus brodawczaka ludzkiego (ang. human papillomavirus) to nie jeden wirus, tylko „rodzina” ponad 200 spokrewnionych typów[1]. Oto rzeczy, które warto mieć w głowie, zanim przeczytasz cokolwiek o nim w internecie.

01

To nie jeden wirus, tylko rodzina

HPV (ang. human papillomavirus, wirus brodawczaka ludzkiego) to ponad 200 typów. Większość nie wywołuje raka: kurzajki na dłoniach i stopach to też HPV, tylko inne typy. Kilkanaście typów „wysokiego ryzyka” (m.in. 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58) może po latach wywołać raka[1],[3],[141].

02

Najczęstsza infekcja przenoszona drogą płciową

Ponad 8 na 10 osób aktywnych seksualnie zetknie się z HPV w ciągu życia, często już w pierwszych latach po inicjacji[5],[8]. Większość nigdy się o tym nie dowie, bo zakażenie nie daje objawów[4].

03

Zwykle wygrywa układ odpornościowy

Około 90% zakażeń organizm usuwa sam w ciągu 2 lat[4]. Problemem są te, które utrzymują się latami: z takiego przetrwałego zakażenia typem wysokiego ryzyka rozwija się prawie każdy rak szyjki macicy[46], a także duża część raków odbytu, pochwy, sromu, prącia i ustnej części gardła, czyli nowotworów, które dotyczą również mężczyzn[6],[10].

04

Dwa typy robią największe szkody

Typy 16 i 18 odpowiadają za ok. 70% raków szyjki macicy na świecie[6],[43]. Z kolei typy 6 i 11 wywołują ok. 90% brodawek płciowych (kłykcin): to nie rak, ale brodawki są uciążliwe i zakaźne, a ich leczenie bywa bolesne[44].

05

Od zakażenia do raka mija zwykle 15–20 lat

Od zakażenia do raka mija zwykle 15–20 lat. Po drodze w komórkach szyjki macicy pojawiają się zmiany, które lekarze oznaczają skrótem CIN (od 1 do 3; im wyższa liczba, tym zmiana poważniejsza). Łagodne zmiany (CIN1) najczęściej cofają się same. Z cięższych (CIN2, CIN3) rak rozwija się tylko u części osób, po wielu latach[1],[46],[142]. Badania przesiewowe pozwalają je wykryć na czas i usunąć, zanim powstanie rak[1]. Szczepienie przed zetknięciem z wirusem chroni przed typami wywołującymi większość raków szyjki macicy, ale nie przed wszystkimi, więc nie zastępuje badań[2].

06

Dotyczy obu płci

HPV dotyczy wszystkich: u kobiet i mężczyzn może wywołać raka gardła, odbytu oraz brodawki płciowe, a u mężczyzn także raka prącia, u kobiet raka sromu i raka szyjki macicy[6],[10],[18]. Przebyte zakażenie tylko umiarkowanie chroni kobiety przed ponownym zakażeniem tym samym typem, a u mężczyzn takiej ochrony nie stwierdzono, więc mogą zakażać się wielokrotnie[9]. Dlatego szczepienie jest dla chłopców równie ważne jak dla dziewcząt.

Jak HPV przejmuje kontrolę nad komórką?

  1. Wchodzi przez mikrouszkodzenia

    Przy kontakcie skóry i śluzówek (tarcie w czasie kontaktów seksualnych) wirus przedostaje się przez niewidoczne otarcia do najgłębszej warstwy nabłonka, gdzie powstają nowe komórki[3].

  2. Podrabia instrukcje

    HPV ma tylko 8 genów. W typach wysokiego ryzyka dwa białka wirusa, E6 i E7, wyłączają komórkowe „hamulce” (białka p53 i Rb). Komórka dzieli się dalej, zamiast normalnie dojrzeć i obumrzeć, a wirus powiela się razem z nią[3].

  3. Zwykle: sprzątanie

    Układ odpornościowy usuwa zakażenie albo trzyma je w ryzach: ok. 9 na 10 zakażeń znika w ciągu 1–2 lat[4],[142]. Badania sugerują, że wirus bywa też „uśpiony” i może dać o sobie znać po latach, np. przy osłabieniu odporności[3],[142].

  4. Czasem, po latach: zmiany

    Gdy zakażenie typem onkogennym utrzymuje się latami, w komórkach kumulują się błędy i mogą powstać zmiany przednowotworowe[1],[3]. Rak rozwija się z nich tylko u części osób, zwykle 15–20 lat po zakażeniu[1],[46]. Wykryte na czas zmiany da się usunąć, zanim powstanie rak[1].

Jak można się zarazić?

HPV przenosi się przez bezpośredni kontakt skóry i błon śluzowych, najczęściej w czasie kontaktów seksualnych[4]. Do zakażenia może dojść także bez stosunku[99]. Sprawdź, co nauka mówi o konkretnych sytuacjach, także tych, o które ludzie boją się zapytać.

kliknij sytuację:

  • brak dowodów
  • bardzo rzadko
  • możliwe
  • główna droga
ryzyko.log

Stosunek bez prezerwatywy

główna droga

Tak przenosi się większość zakażeń

Seks pochwowy i analny, czyli bliski kontakt śluzówek i skóry okolic intymnych, to główna droga zakażenia typami HPV, które atakują te okolice[4]. W badaniu młodych kobiet z USA ok. 40% zakażało się w ciągu 2 lat od inicjacji[99]. Nawet wśród kobiet z jednym partnerem w ciągu 3 lat zakaziła się prawie połowa[5]. U mężczyzn jest podobnie: w USA zakaża się w ciągu życia ponad 9 na 10 aktywnych seksualnie[5].

Skala: tak dochodzi do zdecydowanej większości zakażeń.

Dla zakażenia HPV nie ma znaczenia, ilu masz partnerów. Czasami wystarczy jedna osoba[4]. A wirus potrafi „siedzieć cicho” latami, więc diagnoza po latach nie dowodzi, że ktoś kogoś zdradził[4].

Co HPV może wywołać?

Większość zakażeń mija bez trwałych skutków[1], problemem są te, które zostają na lata[1]. Pasek pokazuje, jaką część przypadków danej choroby wywołuje HPV, a przy brodawkach płciowych i brodawczakowatości krtani (RRP): jaką część wywołują typy 6 i 11.Liczby pochodzą z badań światowych lub, gdzie to zaznaczono, z USA. W USA mierzy się, w jakiej części guzów wykrywa się DNA wirusa. Szacunki dla Europy bywają niższe, zwłaszcza dla raków gardła, sromu i prącia[6],[10].

Rak szyjki macicy

~100%

Praktycznie wszystkie przypadki są wywołane przez HPV, w ok. 70% przez typy 16 i 18[6],[43]. Na świecie w 2024 roku ok. 604 tys. zachorowań i ok. 280 tys. zgonów[2]. W Polsce w 2023 roku: 2 366 zachorowań i 1 401 zgonów (Krajowy Rejestr Nowotworów)[66],[68]. Przeżycia 5-letnie należą w Polsce do najniższych w Europie: ok. 55% u kobiet z rozpoznaniem w latach 2010–2014[113],[114].

Rak odbytu

~90%

Dotyczy obu płci; częstszy u osób z obniżoną odpornością[6],[29]. W badaniu klinicznym u młodych mężczyzn (16–26 lat) mających kontakty seksualne z mężczyznami szczepionka zmniejszyła o ok. 78% liczbę zmian przednowotworowych odbytu wywołanych typami, przed którymi chroni[29].

Rak pochwy

~75%

Rzadki nowotwór; ok. 3 na 4 przypadki wiążą się z przetrwałym zakażeniem typami wysokiego ryzyka[6],[10].

Rak ustnej części gardła (nowotwór głowy i szyi)

~70% (USA)

W USA DNA wirusa wykrywa się w ok. 70% tych raków[10]. Na świecie HPV wywołuje ok. 30% z nich, a w dużej części Europy ponad 40%; w części z tych krajów udział HPV od lat rośnie[6]. W USA ten rak, głównie u mężczyzn, w 2015 roku był już częstszy niż rak szyjki macicy u kobiet[10]. W Polsce w latach 1999–2020 rozpoznano ok. 20 tys. raków części ustnej gardła, ponad trzy czwarte z nich u mężczyzn, część z nich spowodował HPV[67].

Rak sromu

~70% (USA)

Na świecie HPV wywołuje ok. 25% raków sromu[6]. W USA DNA wirusa wykrywa się w ok. 70% z nich[10]. Udział HPV jest największy u młodszych kobiet; u starszych częstsze są przyczyny niezwiązane z wirusem[3].

Rak prącia

~60% (USA)

Rzadki, ale okaleczający nowotwór. Na świecie ok. połowa przypadków ma związek z HPV, zwłaszcza z typem 16[6]. W USA DNA wirusa wykrywa się w ponad 60% z nich[10].

Brodawki płciowe (kłykciny)

90% (6/11)

Nie są rakiem, ale są zakaźne, często nawracają, a leczenie bywa bolesne[44]. Dotyczą kobiet i mężczyzn. W Australii po wprowadzeniu szczepień odsetek rozpoznań brodawek u dziewczyn i kobiet poniżej 21 lat spadł o ponad 90%[16].

Brodawczakowatość dróg oddechowych (RRP)

100% (6/11)

Brodawki w krtani powstałe w wyniku zakażenia HPV mogą utrudniać oddychanie, a jedynym sposobem leczenia jest operacja chirurgiczna. Wielu chorych przechodzi nawet kilkadziesiąt operacji w ciągu życia, polegających na usunięciu brodawek utrudniających oddychanie[45]. Choroba może rozwinąć się u małych dzieci, które mogą zakazić się w czasie porodu, a także u osób dorosłych.

chlopaki.txt

// to też o was

Chłopaki, HPV nie sprawdza płci.

  • Prawie co trzeci mężczyzna na świecie (31%) ma w danym momencie genitalne zakażenie HPV, a co piąty jest zakażony typem wysokiego ryzyka. Mężczyźni, niezależnie od wieku, są istotnym rezerwuarem wirusa[79].
  • Rak ustnej części gardła, w USA w ok. 70% wywoływany przez HPV, dotyka głównie mężczyzn: w 2015 roku rozpoznano go tam częściej niż raka szyjki macicy, a ponad 80% chorych to mężczyźni[10].
  • Mężczyźni po zakażeniu rzadko wytwarzają przeciwciała przeciw HPV (w jednym z badań mniej niż 1 na 10), a w badaniach te przeciwciała nie chroniły ich przed ponownym zakażeniem tymi samymi typami[9],[93].
  • Nie ma rutynowego testu na HPV dla mężczyzn[4],[40]. U kobiet są badania przesiewowe w kierunku raka szyjki macicy[40]. U mężczyzn zakażenie zwykle pozostaje niezauważone albo wychodzi na jaw dopiero wtedy, gdy pojawią się zmiany, np. kłykciny[4].
  • W badaniu klinicznym u chłopców i mężczyzn w wieku 16–26 lat szczepionka chroniąca przed typami 6, 11, 16 i 18 zapobiegała ok. 90% zmian na narządach płciowych wywołanych tymi typami, głównie brodawek[28]. U młodych mężczyzn mających kontakty seksualne z mężczyznami zmniejszyła o ok. 78% liczbę zmian przednowotworowych odbytu wywołanych tymi typami[29]. W USA zaszczepieni młodzi dorośli (18–33 lata) mieli o 88% mniej zakażeń jamy ustnej typami szczepionkowymi[30].
  • Szczepienie chłopców ma też znaczenie dla mężczyzn, którzy mają partnerów tej samej płci: gdy szczepi się tylko dziewczęta, ta grupa praktycznie nie zyskuje ochrony[40].
  • W Polsce bezpłatny program od początku obejmuje chłopców[53]. Szczepią się jednak rzadziej niż dziewczęta: wśród dzieci urodzonych w 2011 roku zaszczepiono ponad 28% chłopców i ponad 41% dziewcząt[64]. Zaszczepieni chłopcy pomagają przerwać łańcuch zakażeń i pośrednio chronią niezaszczepione dziewczyny i kobiety oraz mężczyzn mających partnerów tej samej płci[40].

Mity kontra nauka

24 twierdzeń o HPV, które najczęściej krążą po TikToku, Facebooku i forach. Przy każdym: werdykt, krótka wersja i to, co naprawdę pokazują badania. Numery w nawiasach prowadzą do źródeł na dole strony.

  1. mit #01 · szczepionkaFAŁSZ

    „Szczepionka przeciw HPV powoduje bezpłodność”

    Największe badanie na ten temat objęło prawie milion dziewcząt i młodych kobiet w Danii: zaszczepione nie miały częściej przedwczesnej niewydolności jajników niż niezaszczepione[129]. Za to zakażenie HPV i leczenie zmian na szyjce macicy wiążą się z większym ryzykiem porodu przedwczesnego, a wywołany przez wirusa rak szyjki macicy i jego leczenie często prowadzi do bezpłodności[130].

  2. mit #02 · szczepionkaFAŁSZ

    „Szczepionka HPV wywołuje POTS, chroniczne zmęczenie i dziwne choroby neurologiczne (Dania, Japonia)”

    Europejska Agencja Leków i WHO oceniły dostępne dane: te zespoły nie występują u zaszczepionych nastolatek częściej, niż można się spodziewać bez szczepienia[19],[23]. Duże badanie w Japonii (prawie 30 tys. dziewcząt i młodych kobiet) nie znalazło żadnego z 24 badanych objawów istotnie częściej u zaszczepionych osób[22].

  3. mit #03 · szczepionkaFAŁSZ

    „Szczepionka HPV zabija, w amerykańskim VAERS są setki zgonów”

    VAERS to otwarta skrzynka zgłoszeń: każdy może wpisać cokolwiek, a wpis nie oznacza związku przyczynowego[134]. Gdy naukowcy przeanalizowali zgłoszone zgony po szczepieniu przeciw HPV, nie znaleźli wzorca wskazującego na szczepionkę: zgony, które dało się sprawdzić w dokumentacji medycznej, miały inne przyczyny[39],[80].

  4. mit #04 · płećFAŁSZ

    „HPV to problem dziewczyn. Chłopcy nie muszą się tym przejmować”

    HPV może wywołać u mężczyzn wiele nowotworów, m.in. raka głowy i szyi, odbytu i prącia oraz brodawki płciowe[1],[4]. Rak ustnej części gardła, w USA w ok. 70% wywoływany przez HPV, jest tam częstszy niż rak szyjki macicy, a 4 na 5 chorych to mężczyźni[10].

  5. mit #05 · zakażeniePRAWDA CZĘŚCIOWA

    „Prezerwatywa w pełni chroni przed HPV”

    W badaniu przeprowadzonym wśród młodych kobiet prezerwatywa używana przez partnera przy każdym stosunku zmniejszała ryzyko zakażenia HPV o ok. 70%[8]. Chroni też przed wieloma innymi infekcjami oraz ciążą[138]. Nie zakrywa jednak całej skóry okolic intymnych, a HPV przenosi się przez kontakt ze skórą[1],[4].

  6. mit #06 · zakażenieFAŁSZ

    „HPV mają tylko osoby rozwiązłe, z wieloma partnerami”

    Do zakażenia wystarczy zbliżenie z jedną osobą, dlatego ryzyko może pojawić się nawet w pierwszym związku seksualnym[4],[8]. Ponad 8 na 10 osób aktywnych seksualnie spotyka HPV w ciągu życia[5]. Liczba partnerów zwiększa prawdopodobieństwo, ale nie ma żadnego „bezpiecznego minimum”[5].

  7. mit #07 · szczepionkaFAŁSZ

    „Szczepienie 12-latków zachęca ich do wcześniejszego seksu”

    Nie ma badań potwierdzających takie zależności. Sprawdzono to w 20 badaniach, przeprowadzonych łącznie na ponad pół milionie osób, głównie nastolatek: zaszczepione osoby nie zaczynają współżycia wcześniej, nie mają więcej partnerów ani więcej ciąż i infekcji przenoszonych drogą płciową[41],[42],[148].

  8. mit #08 · szczepionkaFAŁSZ

    „Po inicjacji seksualnej szczepienie nie ma już sensu”

    Największą korzyść daje szczepienie przed pierwszym kontaktem seksualnym, ale po nim nadal chroni przed typami, z którymi dana osoba jeszcze się nie zetknęła[86].

  9. mit #09 · chorobaPRAWDA CZĘŚCIOWA

    „HPV sam zniknie, więc nie trzeba nic robić”

    Większość zakażeń rzeczywiście znika sama[4]. Problem w tym, że nie da się z góry przewidzieć, które zostaną, a przetrwałe zakażenie typem wysoko onkogennym to główna przyczyna raka szyjki macicy, a także innych nowotworów HPV-zależnych[1],[4].

  10. mit #10 · badaniaFAŁSZ

    „Wystarczy cytologia, szczepienie jest zbędne”

    Cytologia wykrywa zmiany, gdy już są; szczepienie sprawia, że większość z nich w ogóle nie powstaje[12]. Poza tym cytologia nie chroni przed rakiem gardła, odbytu czy prącia, a dla mężczyzn nie ma rutynowych badań przesiewowych[40].

  11. mit #11 · szczepionkaFAŁSZ

    „To nowa, niesprawdzona, eksperymentalna szczepionka”

    Pierwszą szczepionkę przeciw HPV zarejestrowano w 2006 roku i od tej pory podano setki milionów dawek[23],[53]. W 2025 roku szczepienia przeciw HPV prowadziło ponad 160 krajów, a ich skutki śledzą rejestry całych populacji[11],[128].

  12. mit #12 · szczepionkaFAŁSZ

    „Szczepionka chroni tylko przed kilkoma typami, więc i tak nie działa”

    W Polsce są dwie szczepionki: 2-walentna chroni przed typami 16 i 18, które wywołują ok. 70% raków szyjki macicy, a 9-walentna obejmuje typy odpowiedzialne za ok. 90% raków szyjki macicy i ok. 90% brodawek płciowych[6],[43],[44],[53]. Nie trzeba zablokować wszystkich 200 typów, żeby zapobiec większości zachorowań[1].

  13. mit #13 · chorobaFAŁSZ

    „HPV to tylko rak szyjki macicy”

    HPV odpowiada za ok. 4,5% wszystkich nowotworów na świecie: oprócz raka szyjki macicy także za znaczną część raków odbytu, prącia, sromu, pochwy i ustnej części gardła[6]. Do tego brodawki płciowe i brodawczakowatość krtani[44],[45].

  14. mit #14 · zakażenieFAŁSZ

    „HPV można złapać z deski klozetowej, w basenie albo przez ręcznik”

    Typy HPV, które atakują okolice intymne, przenoszą się głównie przez bezpośredni kontakt skóry i śluzówek[3]. DNA wirusa wykrywano na różnych powierzchniach, ale samo DNA nie dowodzi zakażenia: nie ma wiarygodnych dowodów na zakażenie z toalety, basenu czy sauny, a przez wspólny ręcznik zdarza się to, jeśli w ogóle, wyjątkowo rzadko[47],[48].

  15. mit #15 · szczepionkaFAŁSZ

    „Aluminium i inne adiuwanty w szczepionce są toksyczne”

    Adiuwanty glinowe są używane w szczepionkach od lat 30. XX wieku[139]. Glin jest też w jedzeniu: przez pierwsze 18 lat życia do krwi trafia go z pokarmu wielokrotnie więcej niż ze wszystkich szczepionek[49].

  16. mit #16 · badaniaFAŁSZ

    „Szczepionka zapobiega tylko infekcji, nikt nie udowodnił, że zapobiega rakowi. W Australii i Anglii zachorowania wcale nie spadły”

    Od 2020 roku mamy już duże badania na prawdziwych rakach: Szwecja (1,7 mln dziewcząt i kobiet, o 88% mniej raków u szczepionych przed 17. rokiem życia), Anglia (o 87% mniej u objętych programem szczepień w wieku 12–13 lat), Dania (o 86% mniej u szczepionych przed 17. rokiem życia), Holandia (o ok. 92% mniej u w pełni zaszczepionych w wieku 16 lat), Szkocja (zero raków związanych z HPV wśród zaszczepionych w wieku 12–13 lat)[11],[12],[13],[14],[103]. A od 2026 roku także na zgonach: w Anglii zero zamiast oczekiwanych 23[76].

  17. mit #17 · szczepionkaPRAWDA CZĘŚCIOWA

    „W moim wieku jest już za późno na szczepienie”

    Najwięcej daje szczepienie w wieku 9–14 lat, ale zalecenia obejmują osoby do 26 lat, a w Polsce szczepionka jest zarejestrowana bez górnej granicy wieku[53]. U osób starszych niż 26 lat korzyść zależy od wcześniejszych zakażeń, dlatego decyzja jest indywidualna[53].

  18. mit #18 · chorobaFAŁSZ

    „Jeśli nic nie widać i nic nie boli, to nie mam HPV”

    Zakażenie HPV zwykle nie daje żadnych objawów[1]. Zmiany przednowotworowe w szyjce macicy też rzadko dają objawy, dlatego istnieją badania przesiewowe, a nie „obserwacja”[1].

  19. mit #19 · szczepionkaFAŁSZ

    „Szczepionka zawiera żywego wirusa i może zarazić HPV albo wywołać raka”

    Szczepionka nie zawiera wirusa: ani żywego, ani osłabionego, ani jego DNA. Jest w niej tylko jedno białko z jego otoczki, ułożone w pustą kulkę. Układ odpornościowy uczy się ją rozpoznawać, ale taka kulka nie może nikogo zakazić ani wywołać raka[23].

  20. mit #20 · szczepionkaFAŁSZ

    „Szczepionka wywołuje choroby autoimmunologiczne: stwardnienie rozsiane, toczeń, zespół Guillaina-Barrégo”

    Duże rejestry, obejmujące prawie milion dziewcząt w Danii i Szwecji, nie wykazały, żeby szczepienie wywoływało choroby autoimmunologiczne albo neurologiczne[20]. Doniesienie z Francji o zespole Guillaina-Barrégo nie potwierdziło się w większości innych badań ani w ich łącznej analizie: nawet gdyby związek istniał, byłby to ok. 1 dodatkowy przypadek na milion zaszczepionych[89],[112].

  21. mit #21 · badaniaFAŁSZ

    „Dodatni test HPV oznacza, że mam raka”

    Dodatni test HPV nie oznacza, że masz raka[82]. Pokazuje obecność wirusa, a u większości kobiet z dodatnim wynikiem wirus zniknie sam[82]. Wynik jest sygnałem do dalszej diagnostyki, nie wyrokiem[1].

  22. mit #22 · chorobaFAŁSZ

    „Na HPV są leki, w razie czego się wyleczę”

    Nie ma leku, który usuwa wirusa HPV z organizmu[1],[4]. Antybiotyki nie działają na wirusy[124]. Leczy się skutki zakażenia: brodawki, zmiany przednowotworowe i nowotwory[1],[4]. Z samym zakażeniem zwykle radzi sobie własny układ odpornościowy[1].

  23. mit #23 · szczepionkaFAŁSZ

    „Ministerstwo Zdrowia samo przyznało, że nie ma dowodów na bezpieczeństwo szczepionki HPV”

    Chodzi o pismo z 2018 roku, w którym urzędniczka napisała, że ministerstwo nie posiada dokumentacji badań[71]. Badań nie trzyma się w ministerstwie, tylko w czasopismach naukowych i agencjach leków[71]. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego zestawił ponad 20 badań bezpieczeństwa szczepionek przeciw HPV[72].

  24. mit #24 · szczepionkaFAŁSZ

    „W Japonii i w wielu innych krajach szczepionka HPV została zakazana”

    Żaden kraj nie zakazał szczepionek przeciw HPV. Japonia na prawie 9 lat zawiesiła działania komunikacyjne zalecające szczepienia po medialnej panice dotyczącej niepotwierdzonych zdarzeń niepożądanych; mimo to szczepionka cały czas była w tym kraju dostępna, a w 2022 roku, po wyjaśnieniu incydentu, który okazał się nieprawdziwy, rząd wrócił do zaleceń i uruchomił szczepienia nadrabiające[94],[127].

Co mówią badania

Szczepienia przeciw HPV są sprawdzone, skuteczne i bezpieczne: szczepionki są dopuszczone do stosowania w Unii Europejskiej i od wielu lat stosowane w ponad 100 krajach[23],[128]. Najczęstsze działania niepożądane są łagodne i krótkotrwałe, m.in. zaczerwienienie w miejscu wkłucia, ból lub gorączka[53]. Od kilku lat mamy też dane nie tylko o zakażeniach, ale o rakach, których nie było[11].

88%

mniej raków szyjki macicy

Szwecja, 1,67 mln dziewcząt i kobiet w wieku 10–30 lat, obserwowanych w latach 2006–2017: zaszczepione przed 17. rokiem życia chorowały o 88% rzadziej (Lei i wsp., NEJM 2020)[11]. Dłuższa obserwacja (BMJ 2026) pokazała u zaszczepionych przed 17. rokiem życia ok. 79% mniej raków, a ochrona utrzymywała się również 13–15 lat po szczepieniu[75].

87%

mniej raków, 97% mniej zmian CIN3

Anglia, rak szyjki macicy: roczniki dziewcząt, którym zaproponowano szczepienie w wieku 12–13 lat w programie szkolnym, w porównaniu z rocznikami bez szczepień (Falcaro i wsp., Lancet 2021)[12]. Efekt jest duży we wszystkich grupach zamożności, a najwięcej zachorowań udało się uniknąć w uboższych okolicach (BMJ 2024)[102].

0

raków szyjki macicy związanych z HPV

Szkocja: wśród kobiet zaszczepionych w wieku 12–13 lat, niezależnie od liczby dawek, do sierpnia 2020 roku nie wykryto ani jednego inwazyjnego raka szyjki macicy (Palmer i wsp., JNCI 2024)[13]. Inni badacze podważyli ten wynik i wskazali w tej grupie jeden przypadek mięsaka[77]. Autorzy odpowiedzieli, że był to dziecięcy nowotwór niezwiązany z HPV, wyłączony z analizy[104]. Badane kobiety były młode (do ok. 32 lat), a rak szyjki macicy w tym wieku jest rzadki, dlatego wynik będzie sprawdzany w dłuższej obserwacji[13].

0

zgonów zamiast 23

Anglia, kobiety w wieku 20–24 lat, lata 2020–2024: w rocznikach szczepionych w szkole nie odnotowano żadnego zgonu z powodu raka szyjki macicy, choć na podstawie wcześniejszych lat oczekiwano 23 (Sasieni i Falcaro, Lancet 2026)[76]. Zgony w tym wieku zawsze były rzadkie, więc najmocniejszym dowodem pozostają dane o zachorowaniach[76].

60 mln

osób w 14 krajach

Meta-analiza programów szczepień w 14 krajach: po 5–8 latach zakażenia typami 16/18 u nastolatek spadły o 83%, a brodawki płciowe o 67%; zmiany CIN2+ po 5–9 latach spadły o 51%[15]. Brodawki spadły też o 48% u chłopców w wieku 15–19 lat w krajach, które szczepiły głównie dziewczęta, czyli działa odporność populacyjna (Drolet i wsp., Lancet 2019)[15].

Od króliczych rogów do eliminacji raka

Historia HPV to historia jednego upartego naukowca, kilku zespołów badawczych z Australii i USA i milionów nastolatków, którzy dostali szczepionkę sprawdzoną w badaniach na dziesiątkach tysięcy osób, zanim dało się policzyć raki, których dzięki niej nie było. Dziś już je policzono.

cel WHO: 90–70–90 do 2030

W 2020 roku WHO ogłosiła pierwszą w historii strategię eliminacji nowotworu[36]. Do 2030 roku każdy kraj ma: w pełni zaszczepić 90% dziewcząt do 15. roku życia, przebadać 70% kobiet testem o wysokiej skuteczności (do 35. i ponownie do 45. roku życia) i leczyć 90% kobiet z wykrytą chorobą szyjki macicy[36]. „Eliminacja” oznacza mniej niż 4 nowe przypadki na 100 tys. kobiet rocznie[36]. Australia może osiągnąć ten cel jako pierwsza, do 2035 roku, dzięki szczepieniom i badaniom przesiewowym[17],[101]. W Polsce raka szyjki macicy rozpoznaje się co roku u ok. 11–12 na 100 tys. kobiet, a to jedna z wyższych wartości w Unii Europejskiej[66]. Po poprawce na wiek według populacji świata, podobnie jak przy progu WHO, to mniej więcej dwa razy więcej niż próg eliminacji[66].

  1. 1933

    „Rogate króliki”

    Richard Shope opisuje wirusa, który wywołuje brodawczaki (łagodne guzy skóry) u dzikich królików; narośle, często na głowie, przypominały rogi[34],[106]. Dwa lata później okaże się, że u królików domowych te brodawczaki mogą przejść w raka: to pierwszy wirus, o którym udowodniono, że wywołuje raka u ssaków[105],[106].

  2. 1983–84

    zur Hausen znajduje HPV w raku

    Zespół Haralda zur Hausena wykrywa DNA HPV16 (1983) i HPV18 (1984) w próbkach raka szyjki macicy[31],[32]. Podejrzewano wtedy także wirusa opryszczki, ale zespół nie znajdował jego DNA w tych guzach[31].

  3. 1991

    Pusta skorupa wirusa

    Ian Frazer i Jian Zhou w Brisbane składają białka L1 i L2 w cząstki wirusopodobne (VLP), które wyglądają jak wirus, i widzą w nich materiał do szczepionki[35]. Dzisiejsze szczepionki to puste cząstki z samego białka L1, bez DNA wirusa[23].

  4. 2006

    Pierwsza szczepionka

    Rejestracja pierwszej szczepionki przeciw HPV w USA i Unii Europejskiej[23]. Rok później Australia uruchamia pierwszy na świecie narodowy program szczepień przeciw HPV dla dziewcząt, prowadzony w szkołach[17],[101].

  5. 2008

    Nagroda Nobla

    Harald zur Hausen otrzymuje Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny za odkrycie, że HPV wywołuje raka szyjki macicy[33]. Drugą połowę nagrody otrzymali w tym samym roku odkrywcy wirusa HIV.

  6. 2013

    Australia szczepi chłopców

    Australia rozszerza narodowy program szczepień przeciw HPV na chłopców w wieku 12–13 lat[109]. Dziś według ECDC wszystkie kraje UE i EOG mają w programach szczepień dziewczęta i chłopców, w tym Polska[65],[50].

  7. 2020

    Pierwszy duży dowód na rakach i strategia WHO

    Szwecja publikuje pierwsze duże badanie populacyjne (1,67 mln dziewcząt i kobiet) pokazujące mniej inwazyjnych raków u zaszczepionych[11]. WHO ogłasza strategię eliminacji raka szyjki macicy 90–70–90[36].

  8. 2022

    Powrót Japonii

    Japonia po prawie 9 latach przywraca rekomendację szczepień, a pominięte roczniki mogą bezpłatnie nadrobić dawki[94].

  9. 2023

    Polska: bezpłatny program

    1 czerwca rusza program bezpłatnych szczepień dla 12- i 13-latków obu płci[50].

  10. 2024

    Zero przypadków w Szkocji; Polska rozszerza program

    Szkockie badanie: wśród kobiet zaszczepionych w wieku 12–13 lat, niezależnie od liczby dawek, do sierpnia 2020 roku nie wykryto ani jednego inwazyjnego raka szyjki macicy[13]. Od września polski program obejmuje dzieci od 9. do 14. urodzin i rusza także w szkołach podstawowych[57].

  11. 2025

    Polska: test HPV HR i szczepienia w aptekach

    W Polsce od 1 lipca test HPV HR wchodzi do programu badań przesiewowych NFZ jako alternatywa dla cytologii[110]. Od 25 sierpnia szczepienie przeciw HPV dla dorosłych można wykonać także w aptekach[111].

  12. 2026

    Zero zgonów 20–24-latek w Anglii; Polska finansuje szczepienia 18–26

    Pierwsze mocne dane z całego kraju o spadku zgonów po szczepieniach: w Anglii żadna kobieta w wieku 20–24 lat nie zmarła na raka szyjki macicy w latach 2020–2024[76]. W Polsce: test HPV zamiast cytologii (sierpień), czasowe finansowanie szczepień szczepionką 2-walentną (do wyczerpania zapasów) dla osób od 18. do 26. urodzin, które zaczną szczepienie przed 25. urodzinami (październik), i zapowiedź obowiązku szczepień od 2027 roku[54],[58],[61].

Profilaktyka HPV w Polsce: stan na 1 października 2026

Od czerwca 2023 roku szczepienie przeciw HPV jest w Polsce bezpłatne dla dzieci, a od września 2024 roku program obejmuje dziewczynki i chłopców, którzy skończyli 9 lat, a nie skończyli 14[50],[56]. Od 1 października 2026 do 31 maja 2027 roku Ministerstwo Zdrowia finansuje szczepionkę 2-walentną także osobom, które skończyły 18 lat, a nie skończyły 26, jeśli zaczną szczepienie przed 25. urodzinami[61],[150]. Poniżej: kto może z tego skorzystać, jak to wygląda krok po kroku, ile kosztuje szczepienie poza programem i jak działają badania przesiewowe. Informacje zgodne z komunikatami Ministerstwa Zdrowia i NFZ, stan na 1 października 2026[50],[54],[56],[61].

poradnik.sh --kim-jestes

wybierz, kim jesteś:

Jesteś w wieku, w którym szczepienie jest bezpłatne i działa najlepiej [50,53].

  1. Kogo obejmuje program

    Bezpłatne szczepienie przysługuje dziewczynkom i chłopcom po ukończeniu 9. roku życia do ukończenia 14. roku życia: pierwsza dawka przed 14. urodzinami, druga może być już po nich[50],[56].

  2. Zgoda rodzica, a od 16 lat także pacjenta

    Szczepienie jest dobrowolne[50]. Przed 16. urodzinami zgodę wyraża rodzic lub opiekun prawny, a w wieku 16–17 lat rodzic lub opiekun i sam pacjent[122]. Rozmowa w domu to pierwszy krok.

  3. Gdzie: przychodnia POZ albo szkoła

    Na szczepienie można się zapisać w każdej przychodni podstawowej opieki zdrowotnej z umową z NFZ, także innej niż „swoja”, bez skierowania[50]. Część szkół podstawowych organizuje szczepienia na miejscu: rodzic składa wtedy przez szkołę dwa dokumenty: deklarację i oświadczenie ze zgodą na szczepienie w szkole[50],[57]. Rodzic nie musi być przy szczepieniu obecny. Uczeń zabiera tego dnia legitymację szkolną. Kto był nieobecny, może się zaszczepić w kolejnym terminie w szkole albo w przychodni.

  4. Jak się umówić

    Podstawowy sposób to kontakt z przychodnią (telefon lub rejestracja)[50]. Rodzic może też umówić dziecko przez Internetowe Konto Pacjenta (pacjent.gov.pl, konto dziecka) albo aplikację mojeIKP, jeśli przychodnia wystawia terminy online[50],[51].

  5. Dwie dawki, dwie szczepionki do wyboru

    W wieku 9–14 lat schemat to 2 dawki w odstępie 6–12 miesięcy, a rodzic może wybrać szczepionkę 2-walentną albo 9-walentną; obie są w programie bezpłatne[50],[56]. Po szczepieniu zostaje się co najmniej 15 minut na obserwacji, a wpis trafia do e-Karty Szczepień[56],[123].

Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało, że od 1 stycznia 2027 roku szczepienie przeciw HPV ma być obowiązkowe dla dzieci w wieku 9–15 lat[58],[69]. Obowiązek ma objąć dzieci urodzone w 2018 roku i młodsze[58]. Na 1 października 2026 roku rozporządzenie nie zostało jeszcze wydane, więc szczepienie pozostaje zalecane i dobrowolne[69],[120].

Co jest bezpłatne, a co kosztuje

Poniżej zestawienie, kto za co płaci; ceny pełnopłatnych szczepionek różnią się między aptekami[59]. Bezpłatny program dla dzieci obejmuje obie szczepionki stosowane w programie (2-walentną i 9-walentną), a refundacja apteczna tylko 2-walentną[53].

SytuacjaKosztUwagi
Dzieci od 9. do 14. urodzin: program bezpłatnych szczepień0 złObie szczepionki (2-walentna i 9-walentna) oraz podanie, 2 dawki, w przychodni POZ lub w szkole. Bez skierowania; pierwsza dawka przed 14. urodzinami[50],[56].
Młodzież 15–17 lat: szczepionka 2-walentna0 złNa receptę, z listy bezpłatnych leków dla osób do 18. roku życia; szczepionkę odbiera się w aptece, a podaje w przychodni. 3 dawki[53],[59].
Młodzież 15–17 lat: szczepionka 9-walentna100 proc. odpłatnościBez refundacji; cały schemat 3 dawek trzeba opłacić samodzielnie[59].
Osoby 18–26 lat (pierwsza dawka przed 25. urodzinami), od 1.10.2026 do 31.05.2027: szczepionka 2-walentna, program czasowy0 zł, ograniczona liczba osób, program czasowySzczepionkę 2-walentną finansuje Ministerstwo Zdrowia, 3 dawki[61],[62],[150]. Szczepienie można wykonać w przychodni POZ[117]. Warto zacząć jak najszybciej: trzy dawki podaje się w ciągu ok. 6 miesięcy, a finansowanie obowiązuje do 31 maja 2027 roku.
Dorośli: szczepionka 2-walentna z refundacją 50%50 proc. odpłatnościNa receptę od lekarza lub farmaceuty; podanie w przychodni albo w aptece z umową z NFZ[59],[63].
Dorośli: szczepionka 9-walentna (bez refundacji)100 proc. odpłatnościNa receptę od lekarza lub farmaceuty; podanie w przychodni albo w aptece z umową z NFZ[59],[63].
Programy samorządowe0 zł dla uprawnionychCzęść samorządów finansuje szczepienia osobom, które nie mieszczą się już w bezpłatnym programie dla dzieci, np. województwo dolnośląskie dla mieszkańców w wieku 15–25 lat (2025–2027). Informacje w urzędzie miasta, gminy lub marszałkowskim[60].
Badania przesiewowe kobiet 25–64 lat: test HPV HR0 złW programie profilaktyki raka szyjki macicy NFZ, co 5 lat przy wyniku ujemnym, bez skierowania, w poradniach ginekologicznych i gabinetach położnych POZ[54],[115].

Szczepienie to nie wszystko: badania

Szczepionka chroni przed typami, które odpowiadają za większość raków, ale nie przed wszystkimi[23]. Dlatego badania przesiewowe są potrzebne także osobom zaszczepionym[23]. Tak wyglądają w Polsce w 2026 roku.

Test HPV HR zamiast cytologii

Od 1 lipca 2025 roku w programie NFZ dla kobiet w wieku 25–64 lat, co 5 lat przy wyniku ujemnym[110],[115]. Od 1 sierpnia 2026 roku całkowicie zastąpił klasyczną cytologię. Bez skierowania, w prawie 2 tysiącach placówek. Wykrywa materiał genetyczny typów onkogennych[54]. W czterech europejskich badaniach na 176 tys. kobiet badanie testem HPV dawało o 60–70% lepszą ochronę przed rakiem inwazyjnym niż cytologia[84]. Polski pilotaż Narodowego Instytutu Onkologii (33,5 tys. kobiet w wieku 30–59 lat) wykazał, że badanie zaczynające się od testu HPV wykryło prawie dwa razy więcej zmian przednowotworowych niż cytologia[70].

Co po dodatnim wyniku

Z tej samej próbki wykonuje się cytologię płynną, bez ponownego pobrania; dalej ewentualnie kolposkopia (oglądanie szyjki macicy w powiększeniu) i pobranie wycinka[115]. W nowym programie do połowy lipca 2026 roku dodatni wynik miało ok. 8% wykonanych testów[54]. Nie oznacza on raka: większość zakażeń ustępuje, a wykryte zmiany przednowotworowe leczy się prostym zabiegiem ambulatoryjnym[2],[46].

Zgłaszalność i samopobranie

Z programu korzysta w Polsce tylko ok. 15% uprawnionych kobiet (I półrocze 2026)[54]. W Australii kobieta może w ramach programu sama pobrać wymaz z pochwy; prawie połowa badanych wybiera właśnie samopobranie[101]. Przy testach HPV opartych na metodzie PCR wynik z wymazu pobranego samodzielnie jest podobnie wiarygodny jak z wymazu pobranego przez lekarza[85]. W polskim programie NFZ wymaz pobiera lekarz lub położna[116].

Co nowego w Polsce

Ostatnie półtora roku przyniosło w Polsce kilka zmian, o których nawet dorośli często nie wiedzą. Najważniejsze w skrócie, z datami.

  1. 1 października 2026

    Szczepionka finansowana także dla osób 18–26 lat

    Obwieszczenie Ministra Zdrowia z 30 września 2026 roku: od 1 października 2026 do 31 maja 2027 roku Ministerstwo Zdrowia finansuje szczepionkę 2-walentną, do wyczerpania zapasów, dla osób po ukończeniu 18. do ukończenia 26. roku życia, w schemacie 3 dawek. Warunek: pierwsza dawka przed 25. urodzinami[61],[62]. Szczepienie wykonuje się w przychodni POZ; przeznaczono ok. 51 tys. dawek, czyli dla ok. 17 tys. osób[117],[150].

  2. 1 września 2026

    Edukacja zdrowotna obowiązkowa w szkołach

    Od roku szkolnego 2026/2027 przedmiot jest obowiązkowy w klasach IV–VIII i przez dwa lata w szkole ponadpodstawowej[55]. W podstawie programowej dla klas VII i VIII znajduje się temat związany ze szczepieniami, rozpoznawaniem dezinformacji o szczepieniach oraz drogami zakażeń. HPV nie jest tam wymieniony z nazwy, ale jest gdzie o nim mówić[118].

  3. 1 sierpnia 2026

    Test HPV HR całkowicie zastąpił cytologię

    Wprowadzony do programu NFZ 1 lipca 2025 roku test molekularny stał się jedynym badaniem podstawowym w profilaktyce raka szyjki macicy: kobiety 25–64 lat, co 5 lat, bez skierowania[54],[110],[115]. W pierwszym półroczu 2026 roku przebadało się ok. 450 tys. kobiet, czyli niecałe 15% uprawnionych[54].

  4. 3 czerwca 2026

    Trzy lata programu: zaszczepione 22% dzieci

    Według danych, które wiceminister zdrowia przedstawiła podczas debaty w Sejmie zorganizowanej w ramach Forum na rzecz Eliminacji HPV, na 6 maja 2026 roku zaszczepiono 666 185 osób z roczników 2010–2016, czyli ponad 22% objętych programem, i podano ponad 1,2 mln dawek[119]. W roczniku 2011 zaszczepiono ponad 41% dziewcząt i ponad 28% chłopców, a cel Narodowej Strategii Onkologicznej to 60% do 2028 roku[64].

  5. kwiecień 2026

    Powiadomienia w IKP i europejskie 90%

    W Europejskim Tygodniu Szczepień Ministerstwo Zdrowia z Fundacją SEXEDPL wysłało rodzicom przez Internetowe Konto Pacjenta powiadomienia o bezpłatnym szczepieniu dzieci przeciw HPV[100]. ECDC ogłosiło w tym samym czasie, że w Islandii, Portugalii i Norwegii co najmniej 90% dziewcząt dostało wszystkie dawki szczepienia przed 15. urodzinami (dane za 2024 rok)[65].

  6. kwiecień 2026

    Nowa odsłona kampanii „Bye Bye HPV”

    Kampania Fundacji SEXEDPL, objęta patronatem Ministra Zdrowia, przełamuje mit, że HPV nie dotyczy chłopców; jej nowa odsłona, skierowana do chłopców i ich rodziców, ruszyła ze spotami z udziałem raperów[100]. Z sondażu Ipsos dla fundacji: tylko 43% rodziców planuje zaszczepić syna, 63% obawia się działań niepożądanych, a 58% wpływu na płodność[100].

  7. luty 2026

    Zapowiedź obowiązku szczepień od 2027 roku

    Minister zdrowia zapowiedziała, że od stycznia 2027 roku szczepienie przeciw HPV będzie obowiązkowe dla dzieci w wieku 9–15 lat urodzonych w 2018 roku i później[58]. Na 1 października 2026 roku rozporządzenie wprowadzające ten obowiązek nie zostało wydane, a projekt jest na etapie prac legislacyjnych[69],[120].

  8. 25 sierpnia 2025

    Szczepienie przeciw HPV w aptece

    Dorośli mogą zaszczepić się przeciw HPV w aptekach z umową z NFZ[111]. Fundusz finansuje kwalifikację i podanie przez farmaceutę, a szczepionka jest wydawana na receptę według zasad refundacji[63]. Dzieci nadal szczepią się w przychodniach POZ i w szkołach[57],[63].

  9. kwiecień 2024

    Powstaje Forum na rzecz Eliminacji HPV

    Inicjatywa organizacji pacjenckich i ekspertów zajmujących się onkologią, chorobami zakaźnymi i edukacją zdrowotną, w ramach której działa również Fundacja Półtorej Minuty. Forum zajmuje się edukacją, monitoruje dane o szczepieniach i proponuje rozwiązania, które mają zwiększyć liczbę zaszczepionych, zwłaszcza chłopców.

Test ambasadora

10 pytań z całej strony. Jeśli zdobędziesz komplet, umiesz już wytłumaczyć HPV komuś innemu, a o to w tym projekcie chodzi.

test-ambasadora.exe
pytanie 1/10punkty: 0

Ile jest typów wirusa HPV?

// hpv, mam pytanie!

Czegoś tu nie ma? Zadaj pytanie.

Zbieramy pytania o HPV od młodych ludzi, rodziców i nauczycieli. Na te, które powtarzają się najczęściej, odpowiemy na tej stronie i w krótkich filmach. Pytanie może być anonimowe i może być „głupie”. Nie ma głupich pytań o zdrowie.

amelia.gruszczynska@poltorejminuty.pl

Młodzieżowi Ambasadorzy Profilaktyki HPV

Celem projektu jest zwiększenie wiedzy Pokolenia Alfa, młodzieży, rodziców i nauczycieli o profilaktyce zakażeń HPV i chorobach, które wywołuje ten wirus. Robimy to metodą edukacji odwróconej: 25 ambasadorów i ambasadorek w wieku 12–19 lat z różnych szkół przechodzi sesję edukacyjną z ekspertami zdrowia publicznego i komunikacji, dostaje pakiet materiałów i scenariuszy, a potem prowadzi zajęcia w swoich szkołach w ramach edukacji zdrowotnej.

Szczególny nacisk kładziemy na chłopców. W badaniu z 2023 roku większość dorosłych w Polsce nie wiedziała, że HPV wywołuje też nowotwory u mężczyzn, np. raka prącia, odbytu i gardła[146]. Zaszczepieni chłopcy chronią siebie i pomagają przerwać łańcuch zakażeń[28],[50].

Rekrutacja ambasadorów rusza w październiku 2026 roku, sesja edukacyjna odbędzie się na przełomie listopada i grudnia, a zajęcia w szkołach w grudniu. Kampanii towarzyszą krótkie filmy @doktorztiktoka i materiały w kanałach fundacji.

  • 25 ambasadorów, 12–19 lat
  • zajęcia w min. 25 szkołach
  • min. 1500 uczestników
  • 3 filmy @doktorztiktoka
  • wrzesień–grudzień 2026

partnerzy projektu

kontakt w sprawie projektu

Amelia Gruszczyńska, koordynatorka projektu
amelia.gruszczynska@poltorejminuty.pl

Fundacja Półtorej Minuty
HPV Free. Forum na rzecz Eliminacji HPV
partner merytoryczny

Kampania „HPV, mam pytanie!” jest realizowana w ramach Forum na rzecz Eliminacji HPV z grantu edukacyjnego MSD Polska Sp. z o.o.

Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady medycznej. Decyzje dotyczące szczepień i badań podejmuje się indywidualnie, z uwzględnieniem stanu zdrowia.

Kampania „HPV, mam pytanie!” jest realizowana w ramach Forum na rzecz Eliminacji HPV z grantu edukacyjnego MSD Polska Sp. z o.o. Treści przygotowała Fundacja Półtorej Minuty na podstawie publikacji naukowych i dokumentów instytucji publicznych, we współpracy z partnerami merytorycznymi projektu. Strona nie zawiera informacji o produktach leczniczych.

Dane o programie szczepień, cenach i badaniach przesiewowych są aktualne na 1 października 2026 roku i mogą się zmieniać. Aktualne informacje publikują Ministerstwo Zdrowia (gov.pl), NFZ i Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH (szczepienia.pzh.gov.pl).

Źródła (150)rozwiń

Numery odpowiadają odnośnikom w tekście. Większość to publikacje recenzowane, dokumenty WHO, ECDC, EMA i polskich instytucji publicznych. Pod źródłem: dosłowny cytat, który potwierdza twierdzenie ze strony (w języku oryginału, z tłumaczeniem), i miejsce na stronie, którego dotyczy. Stan na 1 października 2026.

  1. [1]
    WHO. Human papillomavirus and cancer. Fact sheet. www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/human-papilloma-virus-and-cancer
    • „Human papillomavirus (HPV) is the name of a group of 200 known viruses.”PL: „Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) to nazwa grupy 200 znanych wirusów.”potwierdza: Liczby na start: 200+ · Mity: „Szczepionka chroni tylko przed kilkoma typami, więc i tak nie działa”
    • „Persistent HPV infection with high-risk HPV types is the cause of cervical cancer”PL: „Przetrwałe zakażenie typami HPV wysokiego ryzyka jest przyczyną raka szyjki macicy”potwierdza: HPV w 6 punktach: To nie jeden wirus, tylko rodzina · Mity: „HPV sam zniknie, więc nie trzeba nic robić” · Test ambasadora: „Ile jest typów wirusa HPV?”
    • „It usually takes 15–20 years for cervical cancer to develop after HPV infection.”PL: „Rozwój raka szyjki macicy po zakażeniu HPV trwa zwykle 15–20 lat.”potwierdza: HPV w 6 punktach: Od zakażenia do raka mija zwykle 15–20 lat · Test ambasadora: „Ile czasu zwykle mija od przetrwałego zakażenia do raka szyjki macicy?”
    • „changes to cervical cells, which lead to precancers […] Treatment of precancers prevents cervical cancer.”PL: „zmiany w komórkach szyjki macicy, które prowadzą do stanów przedrakowych […] Leczenie stanów przedrakowych zapobiega rakowi szyjki macicy.”potwierdza: Jak działa wirus: Czasem, po latach: zmiany
    • „small rough lumps (genital warts) that can appear on the vagina, penis or anus”PL: „małe szorstkie guzki (brodawki płciowe), które mogą pojawić się na pochwie, prąciu lub odbycie”potwierdza: Mity: „HPV to problem dziewczyn. Chłopcy nie muszą się tym przejmować”
    • „do not offer total protection because they do not cover all the genital skin”PL: „nie dają pełnej ochrony, bo nie zakrywają całej skóry okolic intymnych”potwierdza: Mity: „Prezerwatywa w pełni chroni przed HPV”
    • „Most people will not have any symptoms from an HPV infection.”PL: „U większości osób zakażenie HPV nie da żadnych objawów.”potwierdza: Mity: „Jeśli nic nie widać i nic nie boli, to nie mam HPV”
    • „Some HPV infections cause genital warts.”PL: „Niektóre zakażenia HPV wywołują brodawki płciowe.”potwierdza: Mity: „Jeśli nic nie widać i nic nie boli, to nie mam HPV”
    • „After a positive HPV test (or other screening method), a healthcare provider can look for changes on the cervix or precancers”PL: „Po dodatnim teście HPV (lub innym badaniu przesiewowym) lekarz może poszukać zmian na szyjce macicy lub stanów przedrakowych”potwierdza: Mity: „Dodatni test HPV oznacza, że mam raka”
    • „The immune system usually clears HPV […] within a year or two […] There is currently no treatment for HPV infection. Treatments exist for genital warts, cervical precancers and cervical cancer.”PL: „Układ odpornościowy zwykle usuwa HPV […] w ciągu roku lub dwóch […] Obecnie nie ma leczenia zakażenia HPV. Istnieje leczenie brodawek płciowych, stanów przedrakowych szyjki macicy i raka szyjki macicy.”potwierdza: Mity: „Na HPV są leki, w razie czego się wyleczę”
    • „Non-cancerous genital warts and precancerous lesions in the cervix, vagina, vulva, anus or penis can be removed or treated by ablation (freezing or heating) or with surgery.”PL: „Nienowotworowe brodawki płciowe i zmiany przedrakowe szyjki macicy, pochwy, sromu, odbytu lub prącia można usunąć albo leczyć ablacją (zamrażaniem lub wysoką temperaturą) albo chirurgicznie.”potwierdza: Mity: „Na HPV są leki, w razie czego się wyleczę”
  2. [2]
    WHO. Cervical cancer. Fact sheet. www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical-cancer
    • „protect against […] HPV types 16 and 18, which cause around 76% of cervical cancers”PL: „[szczepionki] chronią przed […] typami HPV 16 i 18, które wywołują ok. 76% raków szyjki macicy”potwierdza: HPV w 6 punktach: Od zakażenia do raka mija zwykle 15–20 lat · Szybki test: „Zaszczepione kobiety nie muszą już robić badań przesiewowych.”
    • „around 604 000 new cases and around 280 000 deaths in 2024”PL: „około 604 000 nowych przypadków i około 280 000 zgonów w 2024 roku”potwierdza: Co HPV może wywołać: Rak szyjki macicy
    • „Cervical cancer is largely preventable through HPV vaccination and regular screening”PL: „Rakowi szyjki macicy można w dużej mierze zapobiec dzięki szczepieniu przeciw HPV i regularnym badaniom przesiewowym”potwierdza: Mity: „HPV sam zniknie, więc nie trzeba nic robić”
    • „infected at some point, usually without symptoms […] Precancers rarely cause symptoms”PL: „zakażonych w którymś momencie, zwykle bez objawów […] Zmiany przedrakowe rzadko dają objawy”potwierdza: Mity: „Jeśli nic nie widać i nic nie boli, to nie mam HPV”
    • „Women should be screened for cervical cancer with a high-performance test every 5–10 years starting at age 30.”PL: „Kobiety powinny być badane w kierunku raka szyjki macicy testem o wysokiej skuteczności co 5–10 lat, począwszy od 30. roku życia.”potwierdza: Mity: „Dodatni test HPV oznacza, że mam raka”
    • „Treatment of precancers is a simple and effective procedure to prevent cervical cancer.”PL: „Leczenie stanów przedrakowych to prosty i skuteczny zabieg, który zapobiega rakowi szyjki macicy.”potwierdza: Mity: „Dodatni test HPV oznacza, że mam raka”
    • „Treatment of precancers is a simple and effective procedure to prevent cervical cancer. Treatment may be offered in the same visit for screening”PL: „Leczenie stanów przedrakowych to prosty i skuteczny zabieg, który zapobiega rakowi szyjki macicy. Leczenie można zaproponować podczas tej samej wizyty co badanie przesiewowe”potwierdza: Badania przesiewowe: Co po dodatnim wyniku
  3. [3]
    IARC. Monographs on the Evaluation of Carcinogenic Risks to Humans, Vol. 100B: Biological Agents (Human papillomaviruses). 2012. www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK304347/
    • „16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58 and 59 are carcinogenic”PL: „[Typy HPV] 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58 i 59 są rakotwórcze”potwierdza: Liczby na start: 200+ · HPV w 6 punktach: To nie jeden wirus, tylko rodzina · Test ambasadora: „Ile jest typów wirusa HPV?”
    • „initiate infection by penetrating through microtraumas in the epithelia to reach the basal cells”PL: „[HPV] inicjują zakażenie, przenikając przez mikrourazy nabłonka, aby dotrzeć do komórek warstwy podstawnej”potwierdza: Jak działa wirus: Wchodzi przez mikrouszkodzenia
    • „for E6: inactivation of p53 […] for E7: inactivation of pRb”PL: „dla E6: unieczynnienie p53 […] dla E7: unieczynnienie pRb”potwierdza: Jak działa wirus: Podrabia instrukcje
    • „the probable existence of latent infections with possible reactivation”PL: „prawdopodobne istnienie zakażeń utajonych z możliwą reaktywacją”potwierdza: Jak działa wirus: Zwykle: sprzątanie
    • „contribute to the accumulation of genetic alterations in HPV-positive cells”PL: „przyczynia się do gromadzenia zmian genetycznych w komórkach zakażonych HPV”potwierdza: Jak działa wirus: Czasem, po latach: zmiany
    • „Basaloid/warty types […] are more common in younger women […] often associated with HPV DNA detection”PL: „Typy bazaloidne/brodawkowate […] są częstsze u młodszych kobiet […] często wiąże się z nimi wykrycie DNA HPV”potwierdza: Co HPV może wywołać: Rak sromu
    • „HPV infections are transmitted mainly through direct skin-to-skin or skin-to-mucosa contact.”PL: „Zakażenia HPV przenoszą się głównie przez bezpośredni kontakt skóry ze skórą lub skóry z błoną śluzową.”potwierdza: Mity: „Prezerwatywa w pełni chroni przed HPV” · Mity: „HPV można złapać z deski klozetowej, w basenie albo przez ręcznik”
    • „cutaneous HPV types 1 […] are all associated with benign plantar, common, and flat skin warts”PL: „skórne typy HPV 1 […] są wszystkie związane z łagodnymi brodawkami podeszwowymi, zwykłymi i płaskimi”potwierdza: Mity: „HPV można złapać z deski klozetowej, w basenie albo przez ręcznik”
  4. [4]
    CDC. About genital HPV infection. www.cdc.gov/sti/about/about-genital-hpv-infection.html
    • „In most cases (9 out of 10), HPV goes away on its own within two years without health problems.”PL: „W większości przypadków (9 na 10) HPV ustępuje samoistnie w ciągu dwóch lat, nie powodując problemów zdrowotnych.”potwierdza: Liczby na start: ~90% · HPV w 6 punktach: Zwykle wygrywa układ odpornościowy · Jak działa wirus: Zwykle: sprzątanie · Mity: „Dodatni test HPV oznacza, że mam raka”
    • „HPV is the most common STI. […] Most people with HPV do not know they have the infection. They never develop symptoms or health problems from it.”PL: „HPV to najczęstsza infekcja przenoszona drogą płciową. […] Większość osób z HPV nie wie, że ma to zakażenie. Nigdy nie mają z jego powodu objawów ani problemów zdrowotnych.”potwierdza: HPV w 6 punktach: Najczęstsza infekcja przenoszona drogą płciową
    • „HPV is most commonly spread during vaginal or anal sex.”PL: „HPV najczęściej przenosi się podczas seksu pochwowego lub analnego.”potwierdza: Drogi zakażenia: Stosunek bez prezerwatywy
    • „But HPV can infect areas the condom does not cover.”PL: „Ale HPV może zakażać miejsca, których prezerwatywa nie zakrywa.”potwierdza: Drogi zakażenia: Stosunek z prezerwatywą
    • „It also spreads through close skin-to-skin touching during sex.”PL: „Przenosi się też przez bliski kontakt skóry ze skórą podczas seksu.”potwierdza: Drogi zakażenia: Kontakt skóra ze skórą okolic intymnych, bez stosunku
    • „It can also cause cancer in the back of the throat (called oropharyngeal cancer). […] Cancer often takes years, even decades, to develop after a person gets HPV.”PL: „Może też wywołać raka tylnej części gardła (nazywanego rakiem ustnej części gardła). […] Rak często rozwija się latami, nawet dziesięcioleciami, po zakażeniu HPV.”potwierdza: Drogi zakażenia: Seks oralny
    • „HPV is most commonly spread during vaginal or anal sex. It also spreads through close skin-to-skin touching during sex.”PL: „HPV najczęściej przenosi się podczas seksu pochwowego lub analnego. Przenosi się też przez bliski kontakt skóry ze skórą podczas seksu.”potwierdza: Drogi zakażenia: Uścisk dłoni, przytulanie
    • „HPV tests are not recommended to screen men […] Most people with HPV do not know they have the infection. […] Some people find out […] when they get genital warts.”PL: „Testy HPV nie są zalecane do badań przesiewowych u mężczyzn […] Większość osób z HPV nie wie, że jest zakażona. […] Niektórzy dowiadują się [o zakażeniu] […], gdy pojawią się u nich brodawki płciowe.”potwierdza: HPV a chłopcy: lista faktów
    • „HPV can cause cervical and other cancers, including cancer of the vulva, vagina, penis, or anus. It can also cause cancer in the back of the throat (called oropharyngeal cancer)”PL: „HPV może wywoływać raka szyjki macicy i inne nowotwory, w tym raka sromu, pochwy, prącia lub odbytu. Może też wywoływać raka tylnej części gardła (tzw. raka ustnej części gardła)”potwierdza: Mity: „HPV to problem dziewczyn. Chłopcy nie muszą się tym przejmować”
    • „It also spreads through close skin-to-skin touching during sex. […] HPV can infect areas the condom does not cover.”PL: „Szerzy się też przez bliski kontakt skóry ze skórą w czasie seksu. […] HPV może zakażać miejsca, których prezerwatywa nie zakrywa.”potwierdza: Mity: „Prezerwatywa w pełni chroni przed HPV”
    • „It also spreads through close skin-to-skin touching during sex. […] HPV can infect areas the condom does not cover. So, condoms may not fully protect against getting HPV.”PL: „Szerzy się też przez bliski kontakt skóry ze skórą w czasie seksu. […] HPV może zakażać miejsca, których prezerwatywa nie zakrywa. Dlatego prezerwatywy mogą nie chronić w pełni przed zakażeniem HPV.”potwierdza: Mity: „Prezerwatywa w pełni chroni przed HPV”
    • „If you are sexually active, you can get HPV, even if you have had sex with only one person.”PL: „Jeśli jesteś aktywny seksualnie, możesz zakazić się HPV, nawet jeśli uprawiałeś seks tylko z jedną osobą.”potwierdza: Mity: „HPV mają tylko osoby rozwiązłe, z wieloma partnerami”
    • „You also can develop symptoms years after having sex with someone who has the infection. This makes it hard to know when you first got it.”PL: „Objawy mogą też pojawić się wiele lat po seksie z osobą zakażoną. Przez to trudno ustalić, kiedy doszło do zakażenia.”potwierdza: Mity: „HPV mają tylko osoby rozwiązłe, z wieloma partnerami”
    • „In most cases (9 out of 10), HPV goes away on its own […] There is no way to know who will develop cancer”PL: „W większości przypadków (9 na 10) HPV znika samo […] Nie da się przewidzieć, u kogo rozwinie się rak”potwierdza: Mity: „HPV sam zniknie, więc nie trzeba nic robić”
    • „In most cases (9 out of 10), HPV goes away on its own within two years […] People with weak immune systems […] may be less able to fight off HPV.”PL: „W większości przypadków (9 na 10) HPV ustępuje samoistnie w ciągu dwóch lat […] Osoby z osłabionym układem odpornościowym […] mogą gorzej radzić sobie ze zwalczaniem HPV.”potwierdza: Mity: „HPV sam zniknie, więc nie trzeba nic robić”
    • „There is no treatment for the virus itself. However, there are treatments for the health problems that HPV can cause”PL: „Nie ma leczenia samego wirusa. Istnieje jednak leczenie problemów zdrowotnych, które HPV może wywołać”potwierdza: Mity: „Na HPV są leki, w razie czego się wyleczę”
    • „Genital warts can come back, even after treatment. […] There is no treatment for the virus itself. […] Genital warts can go away with treatment […] or with prescription medicine”PL: „Brodawki płciowe mogą wracać, nawet po leczeniu. […] Nie ma leczenia samego wirusa. […] Brodawki płciowe mogą ustąpić dzięki leczeniu […] albo lekom na receptę”potwierdza: Mity: „Na HPV są leki, w razie czego się wyleczę”
    • „It also spreads through close skin-to-skin touching during sex. […] But HPV can infect areas the condom does not cover. So, condoms may not fully protect against getting HPV.”PL: „Przenosi się też przez bliski kontakt skóry ze skórą podczas seksu. […] Ale HPV może zakażać miejsca, których prezerwatywa nie zakrywa. Dlatego prezerwatywy mogą nie chronić w pełni przed zakażeniem HPV.”potwierdza: Szybki test: „Prezerwatywa chroni przed HPV w 100%.”
    • „In most cases (9 out of 10), HPV goes away on its own within two years […] When HPV does not go away, it can cause […] genital warts and cancer.”PL: „W większości przypadków (9 na 10) HPV ustępuje samoistnie w ciągu dwóch lat […] Gdy HPV nie ustępuje, może wywołać […] brodawki płciowe i raka.”potwierdza: Szybki test: „Większość zakażeń HPV znika sama, bez leczenia.”
  5. [5]
    Chesson HW i wsp. The estimated lifetime probability of acquiring human papillomavirus in the United States. Sexually Transmitted Diseases 2014. doi.org/10.1097/OLQ.0000000000000193
    • „lifetime probability of acquiring HPV was 84.6% for women and 91.3% for men”PL: „prawdopodobieństwo zakażenia HPV w ciągu życia wyniosło 84,6% u kobiet i 91,3% u mężczyzn”potwierdza: Liczby na start: Ponad 8 na 10
    • „more than 80% of women and men acquire HPV by age 45 years”PL: „ponad 80% kobiet i mężczyzn zakaża się HPV do 45. roku życia”potwierdza: HPV w 6 punktach: Najczęstsza infekcja przenoszona drogą płciową
    • „49.1% […] cumulative 3-year HPV incidence observed among young women with 1 male partner”PL: „49,1% […] skumulowana 3-letnia zapadalność na HPV obserwowana u młodych kobiet z 1 partnerem”potwierdza: Drogi zakażenia: Stosunek bez prezerwatywy
    • „more than 80% […] acquire HPV […] 58.4% […] (1 partner through age 44 years) to 100%”PL: „ponad 80% […] zakaża się HPV […] 58,4% […] (1 partner do 44. roku życia) do 100%”potwierdza: Mity: „HPV mają tylko osoby rozwiązłe, z wieloma partnerami”
    • „among those with at least 1 opposite sex partner […] 84.6% […] for women and 91.3%”PL: „wśród osób z co najmniej 1 partnerem płci przeciwnej […] 84,6% […] u kobiet i 91,3%”potwierdza: Mity: „HPV mają tylko osoby rozwiązłe, z wieloma partnerami”
  6. [6]
    de Martel C i wsp. Worldwide burden of cancer attributable to HPV by site, country and HPV type. International Journal of Cancer 2017. doi.org/10.1002/ijc.30716
    • „HPV 16 and 18 together are responsible globally for 71% of cervical cancer.”PL: „HPV 16 i 18 łącznie odpowiadają na świecie za 71% raków szyjki macicy.”potwierdza: HPV w 6 punktach: Dwa typy robią największe szkody
    • „HPV6 and 11 that cause genital warts […] a substantial proportion of cancers of the vulva, vagina, penis, anus and oropharynx are due to HPV”PL: „HPV6 i 11, które wywołują brodawki płciowe […] znaczna część nowotworów sromu, pochwy, prącia, odbytu i ustnej części gardła jest spowodowana przez HPV”potwierdza: HPV w 6 punktach: Dotyczy obu płci
    • „HPV is the cause of almost all cervical cancer […] HPV 16 and 18 together are responsible globally for 71% of cervical cancer.”PL: „HPV jest przyczyną niemal wszystkich raków szyjki macicy […] HPV 16 i 18 łącznie odpowiadają na świecie za 71% raków szyjki macicy.”potwierdza: Co HPV może wywołać: Rak szyjki macicy
    • „Nearly 90% of anal cancers are attributable to HPV and globally the malignancy is equally distributed in the two sexes”PL: „Blisko 90% raków odbytu można przypisać HPV, a w skali świata nowotwór ten występuje równie często u obu płci.”potwierdza: Co HPV może wywołać: Rak odbytu
    • „Vaginal cancer is rarer than cancer of the vulva but its AF is higher (AF 78%)”PL: „Rak pochwy jest rzadszy niż rak sromu, ale jego frakcja przypisana HPV jest wyższa (78%).”potwierdza: Co HPV może wywołać: Rak pochwy
    • „Around 30% of oropharyngeal cancers […] are caused by HPV […] AF varies greatly worldwide, being highest in more developed countries (over 40% in Europe”PL: „Około 30% raków ustnej części gardła […] jest wywołanych przez HPV […] Frakcja przypisana HPV bardzo się różni na świecie i jest najwyższa w krajach wysoko rozwiniętych (ponad 40% w Europie”potwierdza: Co HPV może wywołać: Rak ustnej części gardła
    • „the HPV AFs of 25% for vulva […] are lower than for other anogenital sites”PL: „frakcja przypisana HPV wynosząca 25% dla sromu […] jest niższa niż w innych lokalizacjach okolicy odbytu i narządów płciowych”potwierdza: Co HPV może wywołać: Rak sromu
    • „a substantial proportion of cancers of the […] penis […] are due to HPV, mainly HPV16. […] penile cancers are relatively rare, and the HPV AFs of […] 50% for penis”PL: „znaczna część raków […] prącia […] jest wywołana przez HPV, głównie HPV16. […] raki prącia są stosunkowo rzadkie, a frakcja przypisana HPV wynosi […] 50% dla prącia”potwierdza: Co HPV może wywołać: Rak prącia
    • „HPV 16 and 18 together are responsible globally for 71% of cervical cancer. This percentage rises to 90% for HPV6/11/16/18/31/33/45/52/58”PL: „Typy HPV 16 i 18 odpowiadają łącznie za 71% raków szyjki macicy na świecie. Odsetek ten rośnie do 90% dla typów HPV 6/11/16/18/31/33/45/52/58”potwierdza: Mity: „Szczepionka chroni tylko przed kilkoma typami, więc i tak nie działa” · Test ambasadora: „Jaki odsetek raków szyjki macicy wywołują typy 16 i 18?”
    • „4.5% of all cancers worldwide (630,000 new cancer cases per year) are attributable to HPV”PL: „4,5% wszystkich nowotworów na świecie (630 000 nowych zachorowań rocznie) jest wywołanych przez HPV”potwierdza: Mity: „HPV to tylko rak szyjki macicy”
    • „HPV is the cause of almost all cervical cancer and is responsible for a substantial fraction of other anogenital cancers and oropharyngeal cancers”PL: „HPV jest przyczyną niemal wszystkich raków szyjki macicy i odpowiada za znaczną część innych raków okolic narządów płciowych i odbytu oraz raków ustnej części gardła”potwierdza: Mity: „HPV to tylko rak szyjki macicy”
    • „a substantial proportion of cancers of the vulva, vagina, penis, anus and oropharynx are due to HPV”PL: „znaczna część nowotworów sromu, pochwy, prącia, odbytu i części ustnej gardła jest wywołana przez HPV”potwierdza: Poradnik: Jestem rodzicem → Obie płcie
  7. [7]
    de Martel C i wsp. Global burden of cancer attributable to infections in 2018: a worldwide incidence analysis. Lancet Global Health 2020. doi.org/10.1016/S2214-109X(19)30488-7
    • „Cervix uteri carcinoma represents about 80% (n=570 000 cases) of the HPV-attributable cancer burden […] of the 690 000 cases HPV-attributable cancers worldwide”PL: „Rak szyjki macicy stanowi ok. 80% (n=570 000 przypadków) obciążenia nowotworami wywołanymi przez HPV […] spośród 690 000 nowotworów wywołanych przez HPV na świecie”potwierdza: Mity: „HPV to tylko rak szyjki macicy”
    • „2·2 million new cancer cases were attributable to infections in 2018 […] HPV for 690 000 new cases […] women bearing around 90% (n=620 000) of the 690 000 cases”PL: „W 2018 r. zakażeniom przypisano 2,2 mln nowych zachorowań na nowotwory […] HPV odpowiadał za 690 000 nowych przypadków […] przy czym na kobiety przypadało ok. 90% (n=620 000) z 690 000 przypadków”potwierdza: Test ambasadora: „Które nowotwory może wywołać HPV?”
  8. [8]
    Winer RL i wsp. Condom use and the risk of genital human papillomavirus infection in young women. New England Journal of Medicine 2006. doi.org/10.1056/NEJMoa053284
    • „12-month cumulative incidence of a first HPV infection after first intercourse was 37.2 percent”PL: „skumulowana częstość pierwszego zakażenia HPV w ciągu 12 miesięcy od pierwszego stosunku wyniosła 37,2 procent”potwierdza: HPV w 6 punktach: Najczęstsza infekcja przenoszona drogą płciową
    • „used condoms for all instances […] were 70 percent less likely to acquire a new infection”PL: „[kobiety, których partnerzy] używali prezerwatyw przy wszystkich stosunkach […], miały o 70 procent mniejsze prawdopodobieństwo nowego zakażenia”potwierdza: Drogi zakażenia: Stosunek z prezerwatywą
    • „infections were identified in three women before they reported having intercourse for the first time”PL: „zakażenia wykryto u trzech kobiet, zanim zgłosiły pierwszy w życiu stosunek”potwierdza: Drogi zakażenia: Kontakt skóra ze skórą okolic intymnych, bez stosunku
    • „partners used condoms for all instances of vaginal intercourse […] 70 percent less likely”PL: „partnerzy używali prezerwatyw przy każdym stosunku pochwowym […] o 70 procent mniejsze prawdopodobieństwo [nowego zakażenia]”potwierdza: Mity: „Prezerwatywa w pełni chroni przed HPV”
    • „70 percent less likely […] whose partners used condoms less than 5 percent of the time”PL: „o 70 procent mniejsze prawdopodobieństwo [zakażenia] […] [niż u kobiet], których partnerzy używali prezerwatyw w mniej niż 5 procentach przypadków”potwierdza: Mity: „Prezerwatywa w pełni chroni przed HPV”
    • „after the […] vaccine […] becomes available, consistent condom use […] may protect women against […] other high-risk types”PL: „po tym, jak […] szczepionka […] stanie się dostępna, konsekwentne używanie prezerwatyw […] może chronić kobiety przed […] innymi typami wysokiego ryzyka”potwierdza: Mity: „Prezerwatywa w pełni chroni przed HPV”
    • „The 12-month cumulative incidence of a first HPV infection after first intercourse was 37.2 percent”PL: „Skumulowana 12-miesięczna częstość pierwszego zakażenia HPV po pierwszym stosunku wyniosła 37,2 procent”potwierdza: Mity: „HPV mają tylko osoby rozwiązłe, z wieloma partnerami”
    • „used condoms for all instances […] 70 percent less likely to acquire a new infection”PL: „[partnerzy] używali prezerwatyw przy każdym stosunku […] [kobiety miały] o 70 procent mniejsze prawdopodobieństwo nowego zakażenia”potwierdza: Szybki test: „Prezerwatywa chroni przed HPV w 100%.”
  9. [9]
    Beachler DC i wsp. Natural acquired immunity against subsequent genital human papillomavirus infection: a systematic review and meta-analysis. Journal of Infectious Diseases 2016. doi.org/10.1093/infdis/jiv753
    • „the observed natural immunity is modest and limited to female subjects”PL: „zaobserwowana naturalna odporność jest umiarkowana i ogranicza się do kobiet”potwierdza: HPV w 6 punktach: Dotyczy obu płci
    • „HPV natural immunity may be restricted to female subjects. Men are known to have a considerably lower HPV seroprevalence than women”PL: „Naturalna odporność na HPV może dotyczyć wyłącznie kobiet. Wiadomo, że mężczyźni mają znacznie niższą seroprewalencję HPV [odsetek osób z przeciwciałami] niż kobiety”potwierdza: HPV a chłopcy: lista faktów
    • „This systematic review and meta-analysis suggests that HPV natural immunity may be restricted to female subjects. Men are known to have a considerably lower HPV seroprevalence than women”PL: „Ten przegląd systematyczny z metaanalizą wskazuje, że naturalna odporność na HPV może dotyczyć wyłącznie kobiet. Wiadomo, że mężczyźni mają znacznie niższą seroprewalencję HPV [czyli odsetek osób z przeciwciałami] niż kobiety”potwierdza: Mity: „HPV to problem dziewczyn. Chłopcy nie muszą się tym przejmować”
    • „We observed significant protection against subsequent infection in female subjects […] but not in male subjects […] Men are known to have a considerably lower HPV seroprevalence than women”PL: „Stwierdziliśmy istotną ochronę przed kolejnym zakażeniem u kobiet […], ale nie u mężczyzn […] Wiadomo, że mężczyźni mają znacznie niższą seroprewalencję HPV [czyli odsetek osób z przeciwciałami] niż kobiety”potwierdza: Test ambasadora: „Dlaczego HPV jest szczególnym problemem dla mężczyzn?”
  10. [10]
    Van Dyne EA i wsp. Trends in human papillomavirus–associated cancers, United States, 1999–2015. MMWR 2018. doi.org/10.15585/mmwr.mm6733a2
    • „HPV causes cervical cancer and some types of oropharyngeal, vulvar, vaginal, penile, and anal cancer […] oropharyngeal SCC (15,479 cases among men and 3,438 among women)”PL: „HPV wywołuje raka szyjki macicy oraz niektóre typy raka ustnej części gardła, sromu, pochwy, prącia i odbytu […] rak płaskonabłonkowy ustnej części gardła (15 479 przypadków u mężczyzn i 3438 u kobiet)”potwierdza: HPV w 6 punktach: Dotyczy obu płci
    • „18,917 cases of oropharyngeal SCC, including 15,479 (82%) among men”PL: „18 917 przypadków raka płaskonabłonkowego ustnej części gardła, w tym 15 479 (82%) u mężczyzn”potwierdza: Drogi zakażenia: Seks oralny
    • „In the United States, HPV DNA has been determined through special studies and found in […] 75% of vaginal […] cancers”PL: „W Stanach Zjednoczonych DNA HPV oznaczono w badaniach specjalnych i wykryto je w […] 75% raków pochwy”potwierdza: Co HPV może wywołać: Rak pochwy
    • „In 2015, there were 11,788 reported cases of cervical carcinoma and 18,917 cases of oropharyngeal SCC, including 15,479 (82%) among men […] HPV DNA […] found in […] 70% of oropharyngeal […] cancers”PL: „W 2015 roku zgłoszono 11 788 przypadków raka szyjki macicy i 18 917 przypadków raka płaskonabłonkowego ustnej części gardła, w tym 15 479 (82%) u mężczyzn […] DNA HPV […] wykryto w […] 70% raków ustnej części gardła”potwierdza: Co HPV może wywołać: Rak ustnej części gardła
    • „In the United States, HPV DNA has been determined through special studies and found in […] 69% of vulvar […] cancers”PL: „W Stanach Zjednoczonych DNA HPV oznaczono w badaniach specjalnych i wykryto je w […] 69% raków sromu”potwierdza: Co HPV może wywołać: Rak sromu
    • „In the United States, HPV DNA has been determined through special studies and found in […] 63% of penile cancers”PL: „W Stanach Zjednoczonych DNA HPV oznaczono w badaniach specjalnych i wykryto je w […] 63% raków prącia”potwierdza: Co HPV może wywołać: Rak prącia
    • „In 2015, there were 11,788 reported cases of cervical carcinoma and 18,917 cases of oropharyngeal SCC, including 15,479 (82%) among men”PL: „W 2015 roku zgłoszono 11 788 przypadków raka szyjki macicy i 18 917 przypadków raka płaskonabłonkowego ustnej części gardła, w tym 15 479 (82%) u mężczyzn”potwierdza: HPV a chłopcy: lista faktów · Mity: „HPV to problem dziewczyn. Chłopcy nie muszą się tym przejmować”
    • „In the United States, HPV DNA […] found in 91% of cervical, 91% of anal, 75% of vaginal, 70% of oropharyngeal, 69% of vulvar, and 63% of penile cancers”PL: „W Stanach Zjednoczonych DNA HPV […] wykryto w 91% raków szyjki macicy, 91% raków odbytu, 75% raków pochwy, 70% raków ustnej części gardła, 69% raków sromu i 63% raków prącia”potwierdza: Mity: „HPV to tylko rak szyjki macicy”
    • „HPV causes cervical cancer and some types of oropharyngeal, vulvar, vaginal, penile, and anal cancer”PL: „HPV wywołuje raka szyjki macicy oraz niektóre typy nowotworów części ustnej gardła, sromu, pochwy, prącia i odbytu”potwierdza: Poradnik: Jestem rodzicem → Obie płcie
    • „HPV causes cervical cancer and some types of oropharyngeal, vulvar, vaginal, penile, and anal cancer […] 18,917 cases of oropharyngeal SCC, including 15,479 (82%) among men”PL: „HPV wywołuje raka szyjki macicy oraz niektóre typy raka ustnej części gardła, sromu, pochwy, prącia i odbytu […] 18 917 przypadków raka płaskonabłonkowego ustnej części gardła, w tym 15 479 (82%) u mężczyzn”potwierdza: Szybki test: „HPV to wirus, który dotyczy tylko kobiet.”
  11. [11]
    Lei J i wsp. HPV vaccination and the risk of invasive cervical cancer. New England Journal of Medicine 2020. doi.org/10.1056/NEJMoa1917338
    • „incidence rate ratio was 0.12 […] vaccinated before the age of 17 years”PL: „iloraz zachorowalności wynosił 0,12 […] u zaszczepionych przed ukończeniem 17 lat”potwierdza: O projekcie
    • „incidence rate ratio was 0.12 […] before […] 17 years and 0.47 […] 17 to 30 years”PL: „iloraz współczynników zapadalności wynosił 0,12 […] przed […] 17. rokiem życia i 0,47 […] w wieku 17–30 lat”potwierdza: Mity: „Po inicjacji seksualnej szczepienie nie ma już sensu”
    • „We used nationwide Swedish demographic and health registers to follow an open population”PL: „Wykorzystaliśmy ogólnokrajowe szwedzkie rejestry demograficzne i zdrowotne, aby obserwować otwartą populację”potwierdza: Mity: „To nowa, niesprawdzona, eksperymentalna szczepionka”
    • „risk of cervical cancer […] before the age of 17 years was 88% lower”PL: „ryzyko raka szyjki macicy […] przed 17. rokiem życia było o 88% niższe”potwierdza: Mity: „Szczepionka zapobiega tylko infekcji, nikt nie udowodnił, że zapobiega rakowi. W Australii i Anglii zachorowania wcale nie spadły” · Dowody: 88% mniej raków szyjki macicy
    • „associated with a substantially reduced risk of invasive cervical cancer at the population level”PL: „związane ze znacząco mniejszym ryzykiem inwazyjnego raka szyjki macicy na poziomie populacji”potwierdza: Oś czasu: 2020: Pierwszy duży dowód na rakach i strategia WHO
  12. [12]
    Falcaro M i wsp. The effects of the national HPV vaccination programme in England, UK, on cervical cancer and grade 3 cervical intraepithelial neoplasia incidence. Lancet 2021. doi.org/10.1016/S0140-6736(21)02178-4
    • „risk reductions for CIN3 were 39% […] 75% […] and 97%”PL: „spadek ryzyka CIN3 wyniósł 39% […] 75% […] i 97%”potwierdza: Mity: „Szczepionka przeciw HPV powoduje bezpłodność”
    • „The corresponding risk reductions for CIN3 were […] 97% (96–98) for age 12–13 years”PL: „Odpowiadające temu zmniejszenie ryzyka zmian CIN3 wyniosło […] 97% (96–98) dla wieku 12–13 lat [w chwili propozycji szczepienia]”potwierdza: Mity: „Wystarczy cytologia, szczepienie jest zbędne”
    • „risk reductions for CIN3 were […] 97% (96-98) for age 12-13 years”PL: „zmniejszenie ryzyka CIN3 wyniosło […] 97% (96–98) dla wieku 12–13 lat [w chwili propozycji szczepienia]”potwierdza: Mity: „Wystarczy cytologia, szczepienie jest zbędne”
    • „reduction in cervical cancer rates […] 87% (72-94) for age 12-13 years”PL: „spadek zachorowalności na raka szyjki macicy […] 87% (72–94) w grupie wieku 12–13 lat”potwierdza: Mity: „Szczepionka zapobiega tylko infekcji, nikt nie udowodnił, że zapobiega rakowi. W Australii i Anglii zachorowania wcale nie spadły”
    • „reduction in cervical cancer rates […] 87% (72-94) for age 12-13 years […] CIN3 […] 97%”PL: „spadek zachorowalności na raka szyjki macicy […] 87% (72–94) w grupie wieku 12–13 lat […] CIN3 […] 97%”potwierdza: Mity: „Szczepionka zapobiega tylko infekcji, nikt nie udowodnił, że zapobiega rakowi. W Australii i Anglii zachorowania wcale nie spadły”
    • „cervical cancer rates […] 87% (72-94) for age 12-13 years (school year 8) […] CIN3 […] 97%”PL: „zachorowalność na raka szyjki macicy […] 87% (72–94) w grupie wieku 12–13 lat (8. rok nauki w szkole angielskiej) […] CIN3 […] 97%”potwierdza: Dowody: 87% mniej raków, 97% mniej zmian CIN3
  13. [13]
    Palmer TJ i wsp. Invasive cervical cancer incidence following bivalent human papillomavirus vaccination: a population-based observational study of age at immunization, dose, and deprivation. Journal of the National Cancer Institute 2024. doi.org/10.1093/jnci/djad263
    • „No cases of invasive cancer were recorded in women immunized at 12 or 13 years”PL: „Nie odnotowano żadnego przypadku raka inwazyjnego u kobiet zaszczepionych w wieku 12 lub 13 lat”potwierdza: O projekcie · Mity: „Szczepionka chroni tylko przed kilkoma typami, więc i tak nie działa” · Mity: „Szczepionka zapobiega tylko infekcji, nikt nie udowodnił, że zapobiega rakowi. W Australii i Anglii zachorowania wcale nie spadły” · Dowody: 0 raków szyjki macicy związanych z HPV · Oś czasu: 2024: Zero przypadków w Szkocji; Polska rozszerza program · Test ambasadora: „Co pokazało szkockie badanie opublikowane w 2024 roku?”
  14. [14]
    Kjaer SK i wsp. Real-world effectiveness of human papillomavirus vaccination against cervical cancer. Journal of the National Cancer Institute 2021. doi.org/10.1093/jnci/djab080
    • „reduces the incidence rate of cervical cancer by 86% […] at age 16 years and younger”PL: „zmniejsza współczynnik zapadalności na raka szyjki macicy o 86% […] w wieku 16 lat i poniżej”potwierdza: Mity: „Szczepionka zapobiega tylko infekcji, nikt nie udowodnił, że zapobiega rakowi. W Australii i Anglii zachorowania wcale nie spadły”
  15. [15]
    Drolet M i wsp. Population-level impact and herd effects following the introduction of human papillomavirus vaccination programmes: updated systematic review and meta-analysis. Lancet 2019. doi.org/10.1016/S0140-6736(19)30298-3
    • „HPV 16 and 18 decreased significantly by 83% […] wart diagnoses […] by 67% […] CIN2+ […] by 51%”PL: „[częstość zakażeń] HPV 16 i 18 istotnie spadła o 83% […] rozpoznania brodawek […] o 67% […] CIN2+ […] o 51%”potwierdza: Mity: „Szczepionka chroni tylko przed kilkoma typami, więc i tak nie działa”
    • „60 million individuals […] Among boys aged 15–19 years anogenital wart diagnoses decreased significantly by 48%”PL: „60 milionów osób […] U chłopców w wieku 15–19 lat liczba rozpoznań brodawek płciowych istotnie spadła o 48%”potwierdza: Dowody: 60 mln osób w 14 krajach
  16. [16]
    Ali H i wsp. Genital warts in young Australians five years into national human papillomavirus vaccination programme: national surveillance data. BMJ 2013. doi.org/10.1136/bmj.f2032
    • „Large declines occurred in the proportions of under 21 year old (92.6%) […] women diagnosed as having genital warts in the vaccination period”PL: „W okresie szczepień nastąpił duży spadek (o 92,6%) odsetka kobiet poniżej 21 lat […], u których rozpoznano brodawki płciowe.”potwierdza: Co HPV może wywołać: Brodawki płciowe (kłykciny)
    • „Large declines in diagnoses of genital warts in heterosexual men […] About 90% of cases of genital warts are generally thought to be due to HPV 6 and 11”PL: „Duże spadki liczby rozpoznań brodawek płciowych u mężczyzn heteroseksualnych […] Uważa się, że ok. 90% przypadków brodawek płciowych wywołują HPV 6 i 11”potwierdza: Szybki test: „HPV to wirus, który dotyczy tylko kobiet.”
  17. [17]
    Hall MT i wsp. The projected timeframe until cervical cancer elimination in Australia: a modelling study. Lancet Public Health 2019. doi.org/10.1016/S2468-2667(18)30183-X
    • „position Australia as the first country that is likely to eliminate cervical cancer”PL: „stawiają Australię na pozycji pierwszego kraju, który prawdopodobnie wyeliminuje raka szyjki macicy”potwierdza: Strategia WHO
    • „fewer than four cases per 100 000 women by 2028 (2021–35)”PL: „poniżej czterech przypadków na 100 000 kobiet do 2028 roku (zakres 2021–2035)”potwierdza: Mity: „Szczepionka zapobiega tylko infekcji, nikt nie udowodnił, że zapobiega rakowi. W Australii i Anglii zachorowania wcale nie spadły”
    • „Australia was the first country in the world to initiate a national publicly-funded HPV vaccination programme […] was rolled out in 2007”PL: „Australia była pierwszym krajem na świecie, który uruchomił ogólnokrajowy, finansowany ze środków publicznych program szczepień przeciw HPV […] został uruchomiony w 2007 roku.”potwierdza: Oś czasu: 2006: Pierwsza szczepionka
  18. [18]
    Arbyn M i wsp. Prophylactic vaccination against human papillomaviruses to prevent cervical cancer and its precursors. Cochrane Database of Systematic Reviews 2018. doi.org/10.1002/14651858.CD009069.pub3
    • „types 6 and 11 cause approximately 90% of genital warts in women and men”PL: „typy 6 i 11 wywołują ok. 90% brodawek płciowych u kobiet i mężczyzn”potwierdza: HPV w 6 punktach: Dotyczy obu płci
    • „HPV vaccines reduce any CIN2+ from 559 to 391/10,000”PL: „Szczepionki przeciw HPV zmniejszają liczbę wszelkich zmian CIN2+ z 559 do 391 na 10 000”potwierdza: Mity: „Szczepionka przeciw HPV powoduje bezpłodność”
    • „The risk of serious adverse events is similar […] The rate of death is similar overall”PL: „Ryzyko poważnych zdarzeń niepożądanych jest podobne […] Częstość zgonów jest ogólnie podobna”potwierdza: Mity: „Szczepionka HPV zabija, w amerykańskim VAERS są setki zgonów”
    • „We included 26 studies involving 73,428 adolescent girls and women.”PL: „Włączyliśmy 26 badań obejmujących 73 428 dorastających dziewcząt i kobiet.”potwierdza: Mity: „To nowa, niesprawdzona, eksperymentalna szczepionka”
    • „The vaccines do not increase the risk of serious adverse events”PL: „Szczepionki nie zwiększają ryzyka poważnych zdarzeń niepożądanych.”potwierdza: Poradnik: Jestem rodzicem → Bezpieczeństwo
  19. [19]
    European Medicines Agency. HPV vaccines: EMA confirms evidence does not support that they cause CRPS or POTS. 2015. www.ema.europa.eu/en/news/hpv-vaccines-ema-confirms-evidence-does-not-support-they-cause-crps-or-pots
    • „The review found no evidence that the overall rates of these syndromes in vaccinated girls were different from expected rates in these age groups”PL: „Przegląd nie znalazł dowodów, że ogólna częstość tych zespołów u zaszczepionych dziewcząt różniła się od częstości oczekiwanej w tych grupach wiekowych”potwierdza: Mity: „Szczepionka HPV wywołuje POTS, chroniczne zmęczenie i dziwne choroby neurologiczne (Dania, Japonia)”
    • „Review concludes evidence does not support that HPV vaccines cause CRPS or POTS […] initiated on 9 July 2015 by the European Commission at the request of Denmark”PL: „Przegląd stwierdza, że dowody nie wskazują, by szczepionki przeciw HPV wywoływały CRPS lub POTS […] wszczęty 9 lipca 2015 r. przez Komisję Europejską na wniosek Danii”potwierdza: Mity: „Szczepionka HPV wywołuje POTS, chroniczne zmęczenie i dziwne choroby neurologiczne (Dania, Japonia)”
  20. [20]
    Arnheim-Dahlström L i wsp. Autoimmune, neurological, and venous thromboembolic adverse events after immunisation of adolescent girls with quadrivalent human papillomavirus vaccine in Denmark and Sweden: cohort study. BMJ 2013. doi.org/10.1136/bmj.f5906
    • „This European cohort study found no evidence supporting associations between exposure to qHPV vaccine and autoimmune […] adverse events in almost one million adolescent girls”PL: „To europejskie badanie kohortowe nie znalazło dowodów przemawiających za związkiem między ekspozycją na czterowalentną szczepionkę przeciw HPV a autoimmunologicznymi […] zdarzeniami niepożądanymi u prawie miliona nastoletnich dziewcząt”potwierdza: Mity: „Szczepionka przeciw HPV powoduje bezpłodność”
    • „this study identified no safety signals with respect to autoimmune, neurological, and venous thromboembolic events after the qHPV vaccine had been administered”PL: „to badanie nie zidentyfikowało żadnych sygnałów dotyczących bezpieczeństwa w odniesieniu do zdarzeń autoimmunologicznych, neurologicznych i żylnych zakrzepowo-zatorowych po podaniu czterowalentnej szczepionki przeciw HPV”potwierdza: Mity: „Szczepionka HPV zabija, w amerykańskim VAERS są setki zgonów”
    • „Denmark and Sweden […] 997 585 girls aged 10-17 […] found no evidence supporting associations between exposure to qHPV vaccine and autoimmune, neurological […] adverse events”PL: „Dania i Szwecja […] 997 585 dziewcząt w wieku 10–17 lat […] nie znaleziono dowodów na związek między szczepionką czterowalentną przeciw HPV a autoimmunologicznymi, neurologicznymi […] zdarzeniami niepożądanymi”potwierdza: Mity: „Aluminium i inne adiuwanty w szczepionce są toksyczne”
    • „This large cohort study found no evidence supporting associations between exposure to qHPV vaccine and autoimmune, neurological, and venous thromboembolic adverse events.”PL: „To duże badanie kohortowe nie znalazło dowodów na związek między przyjęciem czterowalentnej szczepionki przeciw HPV a autoimmunologicznymi, neurologicznymi i zakrzepowo-zatorowymi zdarzeniami niepożądanymi.”potwierdza: Mity: „Szczepionka wywołuje choroby autoimmunologiczne: stwardnienie rozsiane, toczeń, zespół Guillaina-Barrégo”
    • „The rate ratios for five neurological events were not significantly increased […] There was no association between exposure to qHPV vaccine and venous thromboembolism”PL: „Współczynniki dla pięciu zdarzeń neurologicznych nie były istotnie podwyższone […] Nie stwierdzono związku między przyjęciem czterowalentnej szczepionki przeciw HPV a żylną chorobą zakrzepowo-zatorową”potwierdza: Mity: „Szczepionka wywołuje choroby autoimmunologiczne: stwardnienie rozsiane, toczeń, zespół Guillaina-Barrégo”
    • „This European cohort study found no evidence supporting associations between exposure to qHPV vaccine and autoimmune, neurological, and venous thromboembolic adverse events in almost one million adolescent girls”PL: „To europejskie badanie kohortowe nie znalazło dowodów na związek między przyjęciem 4-walentnej szczepionki przeciw HPV a autoimmunologicznymi, neurologicznymi i żylnymi zakrzepowo-zatorowymi zdarzeniami niepożądanymi u prawie miliona dorastających dziewcząt.”potwierdza: Poradnik: Jestem rodzicem → Bezpieczeństwo
  21. [21]
    Naleway AL i wsp. Primary ovarian insufficiency and adolescent vaccination. Pediatrics 2018. doi.org/10.1542/peds.2018-0943
    • „Reports of POI after HPV vaccination have garnered national media attention […] case series […] lacked controls”PL: „Doniesienia o POI po szczepieniu przeciw HPV przyciągnęły uwagę ogólnokrajowych mediów […] serie przypadków […] nie miały grup kontrolnych”potwierdza: Mity: „Szczepionka przeciw HPV powoduje bezpłodność”
    • „We did not find an elevated risk of POI after HPV vaccination”PL: „Nie stwierdziliśmy podwyższonego ryzyka POI po szczepieniu przeciw HPV”potwierdza: Mity: „Szczepionka przeciw HPV powoduje bezpłodność”
  22. [22]
    Suzuki S, Hosono A. No association between HPV vaccine and reported post-vaccination symptoms in Japanese young women: results of the Nagoya study. Papillomavirus Research 2018. doi.org/10.1016/j.pvr.2018.02.002
    • „Totally, 29,846 residents responded. No significant increase in occurrence of any of the 24 reported post-HPV vaccination symptoms was found.”PL: „Łącznie odpowiedziało 29 846 mieszkanek. Nie stwierdzono istotnego wzrostu występowania żadnego z 24 zgłaszanych objawów po szczepieniu przeciw HPV.”potwierdza: Mity: „Szczepionka HPV wywołuje POTS, chroniczne zmęczenie i dziwne choroby neurologiczne (Dania, Japonia)”
    • „in June 2013, the Ministry suspended proactive recommendation of the vaccine after unconfirmed reports of adverse events […] 24 symptoms that have been reported in the media”PL: „w czerwcu 2013 r. ministerstwo zawiesiło aktywne zalecanie szczepionki po niepotwierdzonych doniesieniach o zdarzeniach niepożądanych […] 24 objawy, o których donosiły media”potwierdza: Mity: „Szczepionka HPV wywołuje POTS, chroniczne zmęczenie i dziwne choroby neurologiczne (Dania, Japonia)”
    • „in April 2013 the Ministry […] included the HPV vaccine in the National Immunization Program. However, in June 2013, the Ministry suspended proactive recommendation […] after unconfirmed reports of adverse events”PL: „w kwietniu 2013 roku Ministerstwo […] włączyło szczepionkę przeciw HPV do Krajowego Programu Szczepień. Jednak w czerwcu 2013 roku Ministerstwo zawiesiło aktywne zalecanie […] po niepotwierdzonych doniesieniach o zdarzeniach niepożądanych”potwierdza: Mity: „W Japonii i w wielu innych krajach szczepionka HPV została zakazana”
  23. [23]
    WHO. Human papillomavirus vaccines: WHO position paper (December 2022). Weekly Epidemiological Record 2022. www.who.int/publications/i/item/who-wer9750-645-672
    • „Data are reassuring that HPV vaccine does not increase the risk of […] complex regional pain syndrome (CRPS) or postural orthostatic tachycardia syndrome (POTS)”PL: „Dane uspokajają, że szczepionka przeciw HPV nie zwiększa ryzyka […] zespołu złożonego bólu regionalnego (CRPS) ani zespołu posturalnej tachykardii ortostatycznej (POTS)”potwierdza: Mity: „Szczepionka HPV wywołuje POTS, chroniczne zmęczenie i dziwne choroby neurologiczne (Dania, Japonia)”
    • „over 500 million doses of HPV vaccines have been distributed. […] regularly reviewed by the Global Advisory Committee for Vaccine Safety (GACVS) which […] has not identified any safety concerns.”PL: „rozprowadzono ponad 500 milionów dawek szczepionek przeciw HPV. […] [bezpieczeństwo szczepionki jest] regularnie oceniane przez Globalny Komitet Doradczy ds. Bezpieczeństwa Szczepionek (GACVS), który […] nie stwierdził żadnych problemów z bezpieczeństwem.”potwierdza: Mity: „Szczepionka HPV wywołuje POTS, chroniczne zmęczenie i dziwne choroby neurologiczne (Dania, Japonia)”
    • „injection site reactions included pain […] redness […] Adverse events following HPV vaccination are generally mild and of short duration. […] To prevent syncope, vaccinees should be seated and observed for 15 minutes”PL: „reakcje w miejscu wkłucia obejmowały ból […] zaczerwienienie […] Zdarzenia niepożądane po szczepieniu przeciw HPV są na ogół łagodne i krótkotrwałe. […] Aby zapobiec omdleniom, osoby szczepione powinny siedzieć i pozostawać pod obserwacją przez 15 minut”potwierdza: Mity: „Szczepionka HPV zabija, w amerykańskim VAERS są setki zgonów”
    • „Approval of the 2-dose schedule was based on demonstration of non-inferiority of the immune response […] two doses in girls aged 9–14 years were non-inferior”PL: „Schemat 2-dawkowy zatwierdzono na podstawie wykazania, że odpowiedź immunologiczna nie jest gorsza […] dwie dawki u dziewcząt w wieku 9–14 lat nie były gorsze”potwierdza: Mity: „Szczepienie 12-latków zachęca ich do wcześniejszego seksu”
    • „does not eliminate the need for screening later in life, since the existing vaccines do not […] protect against all high-risk HPV types”PL: „nie znosi potrzeby badań przesiewowych w późniejszym życiu, ponieważ obecne szczepionki nie […] chronią przed wszystkimi typami HPV wysokiego ryzyka”potwierdza: Mity: „Wystarczy cytologia, szczepienie jest zbędne”
    • „Since licensure in 2006, over 500 million doses of HPV vaccines have been distributed.”PL: „Od rejestracji w 2006 roku rozprowadzono ponad 500 milionów dawek szczepionek przeciw HPV.”potwierdza: Mity: „To nowa, niesprawdzona, eksperymentalna szczepionka”
    • „including autoimmune diseases, a well conducted population-based study […] showed no association between HPV vaccine and such conditions. […] HPV vaccine does not increase the risk of Guillain-Barré syndrome”PL: „w tym choroby autoimmunologiczne, dobrze przeprowadzone badanie populacyjne […] nie wykazało związku między szczepionką przeciw HPV a takimi chorobami. […] szczepionka przeciw HPV nie zwiększa ryzyka zespołu Guillaina-Barrégo”potwierdza: Mity: „Aluminium i inne adiuwanty w szczepionce są toksyczne”
    • „primary target population […] is girls aged 9–14 years before they become sexually active. […] cost-effectiveness decreases with age ≥15 years because proportionally more vaccinees will already have been infected.”PL: „główną populacją docelową […] są dziewczęta w wieku 9–14 lat, zanim rozpoczną współżycie. […] opłacalność maleje w wieku ≥15 lat, bo proporcjonalnie więcej osób szczepionych będzie już zakażonych.”potwierdza: Mity: „W moim wieku jest już za późno na szczepienie”
    • „L1 structural protein, which self-assembles to form HPV type-specific empty shells, termed virus-like particles (VLPs). HPV vaccines do not contain live biological products or viral DNA and are therefore non-infectious.”PL: „białko strukturalne L1, które samo składa się w puste otoczki swoiste dla danego typu HPV, zwane cząstkami wirusopodobnymi (VLP). Szczepionki przeciw HPV nie zawierają żywych produktów biologicznych ani DNA wirusa, dlatego nie są zakaźne.”potwierdza: Mity: „Szczepionka zawiera żywego wirusa i może zarazić HPV albo wywołać raka” · Test ambasadora: „Czym są cząstki wirusopodobne (VLP) w szczepionce?”
    • „HPV vaccines are safe and well tolerated and can be used in persons who are immunocompromised”PL: „Szczepionki przeciw HPV są bezpieczne i dobrze tolerowane i mogą być stosowane u osób z obniżoną odpornością”potwierdza: Mity: „Szczepionka zawiera żywego wirusa i może zarazić HPV albo wywołać raka”
    • „Currently 6 prophylactic HPV vaccines are licensed. All are intended to be administered, if possible, before the onset of sexual activity, i.e. before exposure to HPV.”PL: „Obecnie zarejestrowanych jest 6 profilaktycznych szczepionek przeciw HPV. Wszystkie są przeznaczone do podawania, w miarę możliwości, przed rozpoczęciem aktywności seksualnej, czyli przed kontaktem z HPV.”potwierdza: Mity: „Na HPV są leki, w razie czego się wyleczę”
    • „from the purified L1 structural protein, which self-assembles to form HPV type-specific empty shells, termed virus-like particles (VLPs). HPV vaccines do not contain live biological products or viral DNA”PL: „z oczyszczonego białka strukturalnego L1, które samo składa się w puste otoczki swoiste dla typu HPV, zwane cząstkami wirusopodobnymi (VLP). Szczepionki przeciw HPV nie zawierają żywych produktów biologicznych ani DNA wirusa”potwierdza: Oś czasu: 1991: Pusta skorupa wirusa
    • „The first vaccine for the prevention of HPV-related disease was licensed in 2006.”PL: „Pierwszą szczepionkę zapobiegającą chorobom związanym z HPV zarejestrowano w 2006 roku.”potwierdza: Oś czasu: 2006: Pierwsza szczepionka
    • „two doses in girls aged 9–14 years were non-inferior to, or resulted in higher GMTs than, 3 doses in young women aged 15–26 years”PL: „dwie dawki u dziewcząt w wieku 9–14 lat dawały odpowiedź nie gorszą niż 3 dawki u młodych kobiet w wieku 15–26 lat albo wyższe średnie stężenia przeciwciał (GMT)”potwierdza: Poradnik: Jestem rodzicem → Dlaczego 9–14 lat
    • „purified L1 structural protein, which self-assembles to form HPV type-specific empty shells, […] HPV vaccines do not contain live biological products or viral DNA and are therefore non-infectious.”PL: „oczyszczone białko strukturalne L1, które samo składa się w puste otoczki swoiste dla danego typu HPV, […] Szczepionki przeciw HPV nie zawierają żywych produktów biologicznych ani DNA wirusa, dlatego nie są zakaźne.”potwierdza: Szybki test: „Szczepionka przeciw HPV zawiera żywego wirusa.”
  24. [24]
    Barnabas RV i wsp. Efficacy of single-dose human papillomavirus vaccination among young African women (KEN SHE). NEJM Evidence 2022. doi.org/10.1056/EVIDoa2100056
  25. [25]
    Basu P i wsp. Vaccine efficacy against persistent human papillomavirus (HPV) 16/18 infection at 10 years after one, two, and three doses of quadrivalent HPV vaccine in girls in India: a multicentre, prospective, cohort study. Lancet Oncology 2021. doi.org/10.1016/S1470-2045(21)00453-8
  26. [26]
    Kjaer SK i wsp. Final analysis of a 14-year long-term follow-up study of the effectiveness and immunogenicity of the quadrivalent human papillomavirus vaccine in women from four Nordic countries. EClinicalMedicine 2020. doi.org/10.1016/j.eclinm.2020.100401
    • „no breakthrough cases of high-grade cervical dysplasia related to HPV types 16 and 18 based on a maximum follow-up of 14·0 years”PL: „brak przypadków przełamania ochrony w postaci dysplazji szyjki macicy dużego stopnia związanej z HPV typów 16 i 18 przy maksymalnej obserwacji 14,0 roku”potwierdza: Mity: „To nowa, niesprawdzona, eksperymentalna szczepionka”
  27. [27]
    Dobson SR i wsp. Immunogenicity of 2 doses of HPV vaccine in younger adolescents vs 3 doses in young women: a randomized clinical trial. JAMA 2013. doi.org/10.1001/jama.2013.1625
    • „GMTs in girls receiving a 2-dose schedule were between 1.77- to 2.24-fold higher than […] women”PL: „średnie stężenia przeciwciał (GMT) u dziewczynek, które dostały 2 dawki, były od 1,77 do 2,24 raza wyższe niż u […] kobiet”potwierdza: Mity: „Szczepienie 12-latków zachęca ich do wcześniejszego seksu”
    • „the better immunogenicity afforded girls compared with young women”PL: „lepsza immunogenność (silniejsza odpowiedź na szczepionkę) u dziewczynek w porównaniu z młodymi kobietami”potwierdza: Mity: „W moim wieku jest już za późno na szczepienie”
    • „with participants 9 through 13 years of age having the highest antibody levels”PL: „przy czym najwyższe stężenia przeciwciał miały osoby w wieku od 9 do 13 lat”potwierdza: Poradnik: Jestem rodzicem → Dlaczego 9–14 lat
    • „antibody levels 1.7- to 2.0-fold higher among adolescents than in adults”PL: „stężenia przeciwciał od 1,7 do 2,0 raza wyższe u nastolatków niż u dorosłych”potwierdza: Test ambasadora: „Dlaczego szczepienie zaleca się przed inicjacją seksualną?”
  28. [28]
    Giuliano AR i wsp. Efficacy of quadrivalent HPV vaccine against HPV infection and disease in males. New England Journal of Medicine 2011. doi.org/10.1056/NEJMoa0909537
    • „Quadrivalent HPV vaccine prevents infection […] and the development of related external genital lesions in males”PL: „Szczepionka czterowalentna zapobiega zakażeniu […] i rozwojowi związanych z nim zmian zewnętrznych narządów płciowych u mężczyzn”potwierdza: O projekcie: O projekcie
    • „the vaccine reduced […] external genital lesions related to HPV-6, 11, 16, or 18 by 90.4%”PL: „szczepionka zmniejszyła […] [częstość] zewnętrznych zmian narządów płciowych związanych z HPV-6, 11, 16 lub 18 o 90,4%”potwierdza: HPV a chłopcy: lista faktów · Mity: „HPV to problem dziewczyn. Chłopcy nie muszą się tym przejmować”
  29. [29]
    Palefsky JM i wsp. HPV vaccine against anal HPV infection and anal intraepithelial neoplasia. New England Journal of Medicine 2011. doi.org/10.1056/NEJMoa1010971
    • „Anal cancer is particularly common among […] men and women infected with the human immunodeficiency virus”PL: „Rak odbytu jest szczególnie częsty wśród […] mężczyzn i kobiet zakażonych ludzkim wirusem niedoboru odporności”potwierdza: Co HPV może wywołać: Rak odbytu
    • „vaccine against anal intraepithelial neoplasia associated with HPV-6, 11, 16, or 18 was […] 77.5% […] per-protocol”PL: „[skuteczność] szczepionki wobec śródnabłonkowej neoplazji odbytu związanej z HPV-6, 11, 16 lub 18 wyniosła […] 77,5% […] [w populacji] per-protocol”potwierdza: HPV a chłopcy: lista faktów · Mity: „HPV to problem dziewczyn. Chłopcy nie muszą się tym przejmować”
  30. [30]
    Chaturvedi AK i wsp. Effect of prophylactic human papillomavirus (HPV) vaccination on oral HPV infections among young adults in the United States. Journal of Clinical Oncology 2018. doi.org/10.1200/JCO.2017.75.0141
    • „an estimated 88% reduction in prevalence of vaccine-type oral HPV16/18/6/11 infections among vaccinated young adults”PL: „szacunkowo o 88% mniejsza częstość zakażeń jamy ustnej typami szczepionkowymi HPV16/18/6/11 wśród zaszczepionych młodych dorosłych”potwierdza: HPV a chłopcy: lista faktów · Mity: „HPV to problem dziewczyn. Chłopcy nie muszą się tym przejmować”
  31. [31]
    Dürst M, Gissmann L, Ikenberg H, zur Hausen H. A papillomavirus DNA from a cervical carcinoma and its prevalence in cancer biopsy samples from different geographic regions. PNAS 1983. doi.org/10.1073/pnas.80.12.3812
    • „11 out of 18 cervical carcinomas from German patients contained HPV 16-specific sequences”PL: „11 z 18 raków szyjki macicy od pacjentek z Niemiec zawierało sekwencje swoiste dla HPV 16”potwierdza: Oś czasu: 1983–84: zur Hausen znajduje HPV w raku
  32. [32]
    Boshart M i wsp. A new type of papillomavirus DNA, its presence in genital cancer biopsies and in cell lines derived from cervical cancer. EMBO Journal 1984. doi.org/10.1002/j.1460-2075.1984.tb01944.x
    • „DNA hybridizing with HPV 18 [...] was detected in 9/36 cervical carcinomas from Africa and Brazil”PL: „DNA hybrydyzujące z HPV 18 […] wykryto w 9 z 36 raków szyjki macicy z Afryki i Brazylii”potwierdza: Oś czasu: 1983–84: zur Hausen znajduje HPV w raku
  33. [33]
    The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2008: Harald zur Hausen. Facts. www.nobelprize.org/prizes/medicine/2008/hausen/facts/
    • „Physiology or Medicine 2008 […] for his discovery of human papilloma viruses causing cervical cancer”PL: „Fizjologia lub medycyna 2008 […] za odkrycie wirusów brodawczaka ludzkiego wywołujących raka szyjki macicy”potwierdza: Oś czasu: 2008: Nagroda Nobla
  34. [34]
    Shope RE, Hurst EW. Infectious papillomatosis of rabbits. Journal of Experimental Medicine 1933. doi.org/10.1084/jem.58.5.607
    • „The animals were referred to popularly as "horned" or "warty" rabbits. […] The activities and properties of the papilloma-producing agent warrant its classification as a filtrable virus.”PL: „Zwierzęta te potocznie nazywano „rogatymi” albo „brodawkowatymi” królikami. […] Działanie i właściwości czynnika wywołującego brodawczaki uzasadniają zaliczenie go do wirusów przesączalnych.”potwierdza: Oś czasu: 1933: „Rogate króliki”
  35. [35]
    Zhou J, Sun XY, Stenzel DJ, Frazer IH. Expression of vaccinia recombinant HPV 16 L1 and L2 ORF proteins in epithelial cells is sufficient for assembly of HPV virion-like particles. Virology 1991. doi.org/10.1016/0042-6822(91)90772-4
    • „virus-like particles […] were produced in the nuclei of cells synthesizing both L1 and L2”PL: „cząstki wirusopodobne […] powstawały w jądrach komórek wytwarzających jednocześnie L1 i L2”potwierdza: Mity: „Szczepionka zawiera żywego wirusa i może zarazić HPV albo wywołać raka”
    • „40-nm virus-like particles […] were produced in the nuclei of cells synthesizing both L1 and L2”PL: „40-nanometrowe cząstki wirusopodobne […] powstawały w jądrach komórek wytwarzających jednocześnie L1 i L2”potwierdza: Oś czasu: 1991: Pusta skorupa wirusa
  36. [36]
    WHO. Global strategy to accelerate the elimination of cervical cancer as a public health problem. 2020. www.who.int/publications/i/item/9789240014107
    • „This is the first global health strategy for the elimination of a cancer as a public health problem”PL: „To pierwsza globalna strategia zdrowotna, której celem jest eliminacja nowotworu jako problemu zdrowia publicznego”potwierdza: Strategia WHO
    • „This global strategy to eliminate cervical cancer proposes: […] the following 90-70-90 targets that must be met by 2030”PL: „Ta globalna strategia eliminacji raka szyjki macicy proponuje: […] następujące cele 90-70-90, które muszą zostać osiągnięte do 2030 roku”potwierdza: Oś czasu: 2020: Pierwszy duży dowód na rakach i strategia WHO
  37. [37]
    Simms KT i wsp. Impact of HPV vaccine hesitancy on cervical cancer in Japan: a modelling study. Lancet Public Health 2020. doi.org/10.1016/S2468-2667(20)30010-4
    • „The vaccine crisis from 2013 to 2019 is predicted to result in an additional […] 5000–5700 deaths over the lifetime of cohorts born between 1994 and 2007”PL: „Przewiduje się, że kryzys szczepień z lat 2013–2019 przyniesie dodatkowo […] 5000–5700 zgonów w ciągu życia roczników urodzonych w latach 1994–2007”potwierdza: Mity: „Szczepionka HPV wywołuje POTS, chroniczne zmęczenie i dziwne choroby neurologiczne (Dania, Japonia)”
    • „Vaccine coverage declined rapidly from more than 70% to less than 1%.”PL: „Wyszczepialność gwałtownie spadła z ponad 70% do poniżej 1%.”potwierdza: Mity: „W Japonii i w wielu innych krajach szczepionka HPV została zakazana”
  38. [38]
    Schwarz TF i wsp. Ten-year immune persistence and safety of the HPV-16/18 AS04-adjuvanted vaccine in females vaccinated at 15–55 years of age. Cancer Medicine 2017. doi.org/10.1002/cam4.1155
    • „This study confirmed the sustained immunogenicity of the AS04‐HPV‐16/18 vaccine in women aged 15–55 years, with an acceptable safety profile for at least 10 years after primary vaccination.”PL: „Badanie potwierdziło trwałą immunogenność szczepionki AS04-HPV-16/18 u kobiet w wieku 15–55 lat, przy akceptowalnym profilu bezpieczeństwa, przez co najmniej 10 lat po szczepieniu pierwotnym.”potwierdza: Mity: „Po inicjacji seksualnej szczepienie nie ma już sensu”
    • „Ten years after first vaccination, the AS04‐HPV‐16/18 vaccine showed sustained immunogenicity in all age groups.”PL: „Dziesięć lat po pierwszym szczepieniu szczepionka AS04-HPV-16/18 wykazywała trwałą immunogenność we wszystkich grupach wiekowych.”potwierdza: Mity: „W moim wieku jest już za późno na szczepienie”
  39. [39]
    Shimabukuro TT i wsp. Safety of the 9-valent human papillomavirus vaccine. Pediatrics 2019. doi.org/10.1542/peds.2019-1791
    • „no information in autopsy reports or death certificates suggested a causal relationship with vaccination”PL: „żadne informacje w protokołach sekcji zwłok ani aktach zgonu nie wskazywały na związek przyczynowy ze szczepieniem”potwierdza: Mity: „Szczepionka HPV zabija, w amerykańskim VAERS są setki zgonów”
    • „after 9vHPV from December 2014 through December 2017. […] Overall, 97.4% of reports were nonserious.”PL: „po szczepionce 9vHPV od grudnia 2014 r. do grudnia 2017 r. […] Ogółem 97,4% zgłoszeń było niepoważnych.”potwierdza: Mity: „Szczepionka HPV zabija, w amerykańskim VAERS są setki zgonów”
  40. [40]
    ECDC. Guidance on HPV vaccination in EU countries: focus on boys, people living with HIV and 9-valent HPV vaccine introduction. 2020. www.ecdc.europa.eu/sites/default/files/documents/Guidance-on-HPV-vaccination-in-EU-countries2020-03-30.pdf
    • „cervical cytology for screening […] and more recently HPV detection tests for screening […] no organised screening for HPV-related cancers is currently available for men”PL: „cytologia szyjki macicy w badaniach przesiewowych […] a od niedawna także testy wykrywające HPV w badaniach przesiewowych […] obecnie nie ma dla mężczyzn zorganizowanych badań przesiewowych w kierunku nowotworów związanych z HPV”potwierdza: HPV a chłopcy: lista faktów
    • „female-only vaccination, the indirect benefits of herd protection among men who have sex with men are limited […] improve the indirect protection of unvaccinated girls and women through herd immunity”PL: „[przy] szczepieniu wyłącznie dziewcząt pośrednie korzyści z odporności populacyjnej wśród mężczyzn mających kontakty seksualne z mężczyznami są ograniczone […] poprawić pośrednią ochronę niezaszczepionych dziewcząt i kobiet dzięki odporności populacyjnej”potwierdza: HPV a chłopcy: lista faktów
    • „no organised screening for HPV-related cancers is currently available for men.”PL: „obecnie nie ma zorganizowanych badań przesiewowych w kierunku nowotworów związanych z HPV dla mężczyzn.”potwierdza: Mity: „HPV to problem dziewczyn. Chłopcy nie muszą się tym przejmować” · Mity: „Jeśli nic nie widać i nic nie boli, to nie mam HPV”
    • „Germany […] Since 30 November 2018, HPV vaccination for all 9–14-year-old girls and boys […] The UK has offered HPV vaccination to boys and girls as from 2019.”PL: „Niemcy […] Od 30 listopada 2018 r. szczepienie przeciw HPV wszystkich dziewcząt i chłopców w wieku 9–14 lat […] Wielka Brytania oferuje szczepienie przeciw HPV chłopcom i dziewczętom od 2019 r.”potwierdza: Mity: „HPV to problem dziewczyn. Chłopcy nie muszą się tym przejmować”
    • „no high-quality screening program is currently available for women to prevent HPV-related disease other than cervical cancer, and no organised screening for HPV-related cancers is currently available for men”PL: „obecnie nie ma programu badań przesiewowych wysokiej jakości, który chroniłby kobiety przed chorobami związanymi z HPV innymi niż rak szyjki macicy, a dla mężczyzn nie ma zorganizowanych badań przesiewowych w kierunku nowotworów związanych z HPV”potwierdza: Mity: „Wystarczy cytologia, szczepienie jest zbędne”
    • „no organised screening for HPV-related cancers is currently available for men”PL: „obecnie nie ma dla mężczyzn zorganizowanych badań przesiewowych w kierunku nowotworów związanych z HPV”potwierdza: Test ambasadora: „Dlaczego HPV jest szczególnym problemem dla mężczyzn?”
  41. [41]
    Smith LM i wsp. Effect of human papillomavirus (HPV) vaccination on clinical indicators of sexual behaviour among adolescent girls: the Ontario Grade 8 HPV Vaccine Cohort Study. CMAJ 2015. doi.org/10.1503/cmaj.140900
    • „neither HPV vaccination […] increased the risk of pregnancy and non–HPV-related sexually transmitted infections”PL: „szczepienie przeciw HPV […] nie zwiększyło ryzyka ciąży ani zakażeń przenoszonych drogą płciową niezwiązanych z HPV”potwierdza: Mity: „Szczepienie 12-latków zachęca ich do wcześniejszego seksu”
  42. [42]
    Jena AB i wsp. Incidence of sexually transmitted infections after human papillomavirus vaccination among adolescent females. JAMA Internal Medicine 2015. doi.org/10.1001/jamainternmed.2014.7886
    • „We found no evidence that HPV vaccination leads to higher rates of STIs.”PL: „Nie znaleźliśmy dowodów na to, że szczepienie przeciw HPV prowadzi do większej częstości zakażeń przenoszonych drogą płciową.”potwierdza: Mity: „Szczepienie 12-latków zachęca ich do wcześniejszego seksu”
  43. [43]
    Clifford GM i wsp. Human papillomavirus types in invasive cervical cancer worldwide: a meta-analysis. British Journal of Cancer 2003. doi.org/10.1038/sj.bjc.6600688
    • „this meta-analysis suggests that vaccinating against HPV16 and 18 should prevent over 70% of worldwide ICC”PL: „ta metaanaliza wskazuje, że szczepienie przeciw HPV16 i 18 powinno zapobiec ponad 70% inwazyjnych raków szyjki macicy na świecie”potwierdza: HPV w 6 punktach: Dwa typy robią największe szkody · Mity: „Szczepionka chroni tylko przed kilkoma typami, więc i tak nie działa” · Test ambasadora: „Jaki odsetek raków szyjki macicy wywołują typy 16 i 18?”
    • „Given that HPV is considered a virtually necessary cause of ICC […] this meta-analysis suggests that vaccinating against HPV16 and 18 should prevent over 70% of worldwide ICC.”PL: „Biorąc pod uwagę, że HPV uważa się za praktycznie konieczną przyczynę inwazyjnego raka szyjki macicy […], ta metaanaliza wskazuje, że szczepienie przeciwko HPV16 i 18 powinno zapobiec ponad 70% inwazyjnych raków szyjki macicy na świecie.”potwierdza: Co HPV może wywołać: Rak szyjki macicy
  44. [44]
    Garland SM i wsp. Natural history of genital warts: analysis of the placebo arm of 2 randomized phase III trials of a quadrivalent human papillomavirus (types 6, 11, 16, and 18) vaccine. Journal of Infectious Diseases 2009. doi.org/10.1086/597071
    • „HPV-6 and HPV-11 […] causative agent of >90% of genital warts […] GW are highly infectious”PL: „HPV-6 i HPV-11 […] czynnik sprawczy ponad 90% brodawek płciowych […] brodawki płciowe są wysoce zakaźne”potwierdza: HPV w 6 punktach: Dwa typy robią największe szkody
    • „Treatment can be painful […] resulting in high recurrence rates […] GW are highly infectious”PL: „Leczenie może być bolesne […] i skutkuje wysokim odsetkiem nawrotów […] brodawki płciowe są wysoce zakaźne”potwierdza: Co HPV może wywołać: Brodawki płciowe (kłykciny)
    • „not covered or protected by a condom (e.g., the scrotum, vulva, or perianal region)”PL: „niezakrytych ani niechronionych przez prezerwatywę (np. moszna, srom lub okolica odbytu)”potwierdza: Mity: „Prezerwatywa w pełni chroni przed HPV”
    • „HPV-6 and HPV-11 being the causative agent of >90% of genital warts”PL: „HPV-6 i HPV-11 są czynnikiem sprawczym ponad 90% brodawek płciowych”potwierdza: Mity: „Szczepionka chroni tylko przed kilkoma typami, więc i tak nie działa” · Mity: „HPV to tylko rak szyjki macicy” · Mity: „Jeśli nic nie widać i nic nie boli, to nie mam HPV”
  45. [45]
    National Institute on Deafness and Other Communication Disorders (NIH). Recurrent respiratory papillomatosis or laryngeal papillomatosis (akt. 28.11.2017). www.nidcd.nih.gov/health/recurrent-respiratory-papillomatosis
    • „a condition called laryngeal papillomatosis. […] RRP is caused by […] HPV 6 and HPV 11. […] infants and small children […] who may have contracted the virus during childbirth”PL: „stan nazywany brodawczakowatością krtani. […] RRP wywołują […] HPV 6 i HPV 11. […] niemowlęta i małe dzieci […], które mogły zakazić się wirusem w czasie porodu”potwierdza: Drogi zakażenia: Poród (matka → dziecko)
    • „RRP may occur in adults (adult-onset RRP) as well as in infants and small children (juvenile-onset RRP) who may have contracted the virus during childbirth”PL: „RRP może występować u dorosłych (postać dorosłych), a także u niemowląt i małych dzieci (postać młodzieńcza), które mogły zakazić się wirusem w czasie porodu”potwierdza: Co HPV może wywołać: Brodawczakowatość dróg oddechowych (RRP)
    • „RRP is caused by two types of human papilloma virus (HPV): HPV 6 and HPV 11 […] two or fewer cases per 100,000 children under age 18”PL: „RRP wywołują dwa typy wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV): HPV 6 i HPV 11 […] dwa lub mniej przypadków na 100 000 dzieci poniżej 18. roku życia”potwierdza: Mity: „HPV to tylko rak szyjki macicy”
    • „RRP is caused by […] HPV 6 and HPV 11 […] RRP may occur in adults […] as well as in infants and small children […] who may have contracted the virus during childbirth”PL: „RRP wywołują […] HPV 6 i HPV 11 […] RRP może występować u dorosłych […], a także u niemowląt i małych dzieci […], które mogły zakazić się wirusem w czasie porodu”potwierdza: Mity: „HPV to tylko rak szyjki macicy”
  46. [46]
    Schiffman M i wsp. Human papillomavirus and cervical cancer. Lancet 2007. doi.org/10.1016/S0140-6736(07)61416-0
    • „Persistent infection with […] carcinogenic human papillomavirus (HPV) causes almost all cases.”PL: „Przetrwałe zakażenie […] onkogennym wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) jest przyczyną prawie wszystkich przypadków [raka szyjki macicy].”potwierdza: HPV w 6 punktach: Zwykle wygrywa układ odpornościowy
    • „cancer arises over many years, even decades, in a minority of women with precancer”PL: „rak rozwija się przez wiele lat, nawet dziesięcioleci, u mniejszości kobiet ze stanem przedrakowym”potwierdza: HPV w 6 punktach: Od zakażenia do raka mija zwykle 15–20 lat · Jak działa wirus: Czasem, po latach: zmiany
    • „Persistent infections and precancer are established […] from less than 10% of new infections.”PL: „Przetrwałe zakażenia i stany przedrakowe rozwijają się […] z mniej niż 10% nowych zakażeń.”potwierdza: Mity: „Dodatni test HPV oznacza, że mam raka” · Badania przesiewowe: Co po dodatnim wyniku
    • „Invasive cancer arises over many years, even decades, in a minority of women with precancer”PL: „Rak inwazyjny rozwija się przez wiele lat, nawet dziesięcioleci, u mniejszości kobiet ze stanem przedrakowym.”potwierdza: Test ambasadora: „Ile czasu zwykle mija od przetrwałego zakażenia do raka szyjki macicy?”
  47. [47]
    Ryndock EJ, Meyers C. A risk for non-sexual transmission of human papillomavirus? Expert Review of Anti-infective Therapy 2014. doi.org/10.1586/14787210.2014.959497
    • „Epithelial microabrasions allow the virus access to the basal layer of the skin.”PL: „Mikrouszkodzenia nabłonka umożliwiają wirusowi dostęp do warstwy podstawnej skóry.”potwierdza: Drogi zakażenia: Kontakt skóra ze skórą okolic intymnych, bez stosunku · Drogi zakażenia: Golenie i depilacja okolic intymnych
    • „infection by HPVs is thought to occur through microabrasions […] into cells of the basal layer”PL: „uważa się, że do zakażenia HPV dochodzi przez mikrouszkodzenia […] do komórek warstwy podstawnej”potwierdza: Drogi zakażenia: Deska klozetowa
    • „not tested if intact, infectious virions were present on hands […] that possibility does exist”PL: „nie badano, czy na dłoniach były nienaruszone, zakaźne wiriony […] taka możliwość istnieje”potwierdza: Drogi zakażenia: Wspólny ręcznik, pościel, bielizna
    • „HPVs are very stable viruses, able to survive on fomites and surfaces for days.”PL: „HPV to bardzo stabilne wirusy, zdolne przetrwać na przedmiotach i powierzchniach całymi dniami.”potwierdza: Mity: „HPV można złapać z deski klozetowej, w basenie albo przez ręcznik”
    • „sexual transmission is well documented as the primary transmission route of HPV”PL: „przenoszenie drogą płciową jest dobrze udokumentowane jako główna droga transmisji HPV”potwierdza: Szybki test: „HPV można złapać z deski klozetowej.” · Test ambasadora: „W której sytuacji ryzyko zakażenia genitalnymi typami HPV określa się jako „brak dowodów”
  48. [48]
    Sabeena S i wsp. Possible non-sexual modes of transmission of human papilloma virus. Journal of Obstetrics and Gynaecology Research 2017. doi.org/10.1111/jog.13248
    • „It is not possible […] for children to become infected with HPV via […] Western-style toilets”PL: „Nie jest możliwe […], by dzieci zakaziły się HPV przez […] toalety typu zachodniego”potwierdza: Drogi zakażenia: Deska klozetowa
    • „not possible, however, for children to become infected with HPV via swimming pools”PL: „nie jest jednak możliwe, by dzieci zakaziły się HPV przez baseny”potwierdza: Drogi zakażenia: Basen, jacuzzi, sauna
    • „transmission may occur via fomites […] but transmission to the external genitalia through fomites is rare”PL: „przeniesienie może nastąpić przez przedmioty […], ale przeniesienie na zewnętrzne narządy płciowe przez przedmioty jest rzadkie”potwierdza: Drogi zakażenia: Wspólny ręcznik, pościel, bielizna
    • „not possible […] for children to become infected with HPV via swimming pools and […] toilets”PL: „nie jest możliwe […], aby dzieci zakaziły się HPV przez baseny i […] toalety”potwierdza: Mity: „HPV można złapać z deski klozetowej, w basenie albo przez ręcznik” · Szybki test: „HPV można złapać z deski klozetowej.”
    • „It is not possible, however, for children to become infected with HPV via swimming pools”PL: „Nie jest jednak możliwe, by dzieci zakaziły się HPV przez baseny”potwierdza: Test ambasadora: „W której sytuacji ryzyko zakażenia genitalnymi typami HPV określa się jako „brak dowodów”
  49. [49]
    Children's Hospital of Philadelphia, Vaccine Education Center. Vaccine ingredients: aluminum (akt. 4.06.2026). www.chop.edu/vaccine-education-center/vaccine-safety/vaccine-ingredients/aluminum
    • „During the first 18 years of life, dietary exposure […] 73-438 mg, whereas […] vaccination […] 7.3-7.8 mg”PL: „W ciągu pierwszych 18 lat życia narażenie z diety […] 73–438 mg, podczas gdy […] ze szczepień […] 7,3–7,8 mg”potwierdza: Mity: „Aluminium i inne adiuwanty w szczepionce są toksyczne”
    • „boosts the immune response to a vaccine […] lesser quantities of the vaccine and fewer doses”PL: „wzmacnia odpowiedź immunologiczną na szczepionkę […] mniejsze ilości szczepionki i mniej dawek”potwierdza: Mity: „Aluminium i inne adiuwanty w szczepionce są toksyczne”
    • „Denmark compared more than 1.2 million children […] 50 different chronic conditions and found no differences”PL: „w Danii porównano ponad 1,2 mln dzieci […] 50 różnych chorób przewlekłych i nie stwierdzono różnic”potwierdza: Mity: „Aluminium i inne adiuwanty w szczepionce są toksyczne”
  50. [50]
    Ministerstwo Zdrowia. Program bezpłatnych szczepień przeciw HPV. www.gov.pl/web/zdrowie/hpv
    • „Szczepienia przeciw HPV rozpoczęły się dnia 1 czerwca 2023 r. Od 1 września 2024 r. szczepienia są przeprowadzane u osób po ukończeniu 9. roku życia, do ukończenia 14. roku życia”potwierdza: Poradnik: wstęp
    • „Zaszczepieni mężczyźni, nie będąc nosicielami wirusa HPV, przerywają łańcuch zakażenia.”potwierdza: O projekcie: O projekcie
    • „Powszechny program bezpłatnych szczepień przeciw HPV jest skierowany do dziewcząt i chłopców”potwierdza: Mity: „HPV to problem dziewczyn. Chłopcy nie muszą się tym przejmować”
    • „Szczepienia będą przeprowadzane u dziewcząt i chłopców w grupach wiekowych 12 i 13 lat.”potwierdza: Oś czasu: 2013: Australia szczepi chłopców
    • „Szczepienia przeciw HPV rozpoczną się od 1 czerwca 2023 r. Szczepienia będą przeprowadzane u dziewcząt i chłopców w grupach wiekowych 12 i 13 lat.”potwierdza: Oś czasu: 2023: Polska: bezpłatny program
    • „Wyniki przeglądu systematycznego wskazały, że skuteczność szczepionki była najwyższa w najmłodszych grupach wiekowych i stopniowo spadała z każdym kolejnym rokiem rozpoczęcia szczepienia.”potwierdza: Poradnik: Mam 9–14 lat
    • „Od 1 września 2024 r. szczepienia w ramach powszechnego programu szczepień przeciw HPV dostępne są dla osób po ukończeniu 9. roku życia do ukończenia 14. roku życia.”potwierdza: Poradnik: Mam 9–14 lat → Kogo obejmuje program · Poradnik: Mam 15–17 lat · Szybki test: „W Polsce szczepienie przeciw HPV jest bezpłatne dla dzieci od 9. do 14. urodzin.”
    • „Szczepienia są dobrowolne dla pacjenta, a decyzja o szczepieniu podejmowana jest przez rodzica, a następnie przez lekarza POZ”potwierdza: Poradnik: Mam 9–14 lat → Potrzebna zgoda rodzica lub opiekuna · Poradnik: Jestem rodzicem
    • „Od 1 września 2024 r. możesz się zarejestrować na szczepienie w każdej przychodni POZ! Czy przed szczepieniem […] potrzebne jest skierowanie? Nie. Takie szczepienie odbywa się bez skierowania.”potwierdza: Poradnik: Mam 9–14 lat → Gdzie: przychodnia POZ albo szkoła · Poradnik: Jestem rodzicem → Formalności
    • „podstawową formą rejestracji na szczepienie przeciw HPV jest bezpośredni kontakt z przychodnią POZ. E-rejestracja jest fakultatywnym narzędziem dla punktów szczepień”potwierdza: Poradnik: Mam 9–14 lat → Jak się umówić
    • „Czy zapisując dziecko na bezpłatne szczepienie przeciw HPV rodzic może wybrać szczepionkę? Tak. Zapisując dziecko na to szczepienie, można wybrać jedną z dwóch dostępnych szczepionek (2-walentną […] lub 9-walentną […])”potwierdza: Poradnik: Mam 9–14 lat → Dwie dawki, dwie szczepionki do wyboru
    • „można wykonać to szczepienie bezpłatnie dla dziewcząt i chłopców po ukończeniu 9. roku życia do ukończenia 14. roku życia. […] Takie szczepienie odbywa się bez skierowania.”potwierdza: Koszty: Dzieci od 9. do 14. urodzin: program bezpłatnych szczepień
    • „Szczepienia przeciw HPV w ramach programu podawane są w dwóch dawkach. Odstęp między tymi dawkami w programie wynosi od 6 do 12 miesięcy.”potwierdza: Test ambasadora: „Ile dawek dostaje w Polsce dziecko szczepione w programie w wieku 9–14 lat?”
  51. [51]
    pacjent.gov.pl. Szczepienie przeciw HPV dla Twojego dziecka (akt. 22.12.2025). pacjent.gov.pl/aktualnosc/szczepienie-przeciw-hpv-dla-twojego-dziecka
    • „Na szczepienie możesz je też umówić: przez Internetowe Konto Pacjenta […] przez aplikację mojeIKP […] „Upoważnienia”, a następnie „Konta Twoich dzieci””potwierdza: Poradnik: Mam 9–14 lat → Jak się umówić
    • „Na szczepienie możesz je też umówić: przez Internetowe Konto Pacjenta […] przez aplikację mojeIKP”potwierdza: Poradnik: Jestem rodzicem → Formalności
  52. [52]
    Gillison ML i wsp. Prevalence of oral HPV infection in the United States, 2009–2010. JAMA 2012. doi.org/10.1001/jama.2012.101
    • „Prevalence of HPV increased with lifetime or recent number of partners for […] oral sex”PL: „Częstość zakażeń HPV rosła wraz z liczbą partnerów w ciągu życia lub w ostatnim czasie […] w przypadku seksu oralnego”potwierdza: Drogi zakażenia: Seks oralny
    • „prevalence of oral HPV infection […] aged 14 to 69 years was 6.9% […] predominantly sexually transmitted”PL: „częstość zakażeń HPV jamy ustnej […] w wieku 14–69 lat wynosiła 6,9% […] przenoszone głównie drogą płciową”potwierdza: Drogi zakażenia: Pocałunek
    • „predominantly sexually transmitted […] transmission by casual, nonsexual contact is likely to be unusual”PL: „przenoszone głównie drogą płciową […] przenoszenie przez zwykły kontakt niezwiązany z seksem jest prawdopodobnie rzadkie”potwierdza: Drogi zakażenia: Wspólne sztućce, picie z jednej butelki
    • „Our data provide evidence that oral HPV infection is predominantly sexually transmitted.”PL: „Nasze dane dostarczają dowodów, że zakażenie HPV jamy ustnej przenosi się głównie drogą płciową.”potwierdza: Test ambasadora: „W której sytuacji ryzyko zakażenia genitalnymi typami HPV określa się jako „brak dowodów”
  53. [53]
    Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH-PIB. Szczepionka przeciw HPV (szczepienia.info). szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/hpv/
    • „2010 – rozpoczęcie w Polsce pierwszego samorządowego programu bezpłatnych szczepień przeciw HPV. […] 2023 (czerwiec) – początek bezpłatnego, powszechnego programu zalecanych szczepień przeciw HPV.”potwierdza: O projekcie
    • „Jedna ze szczepionek jest również dostępna w ramach refundacji. […] W ramach programu dostępna jest szczepionka HPV-2 i HPV-9. Szczepionka HPV-2 jest również dostępna w ramach refundacji aptecznej”potwierdza: Koszty: wstęp
    • „Od czerwca 2023 roku realizowany jest Powszechny Program bezpłatnych Szczepień HPV nastolatek i nastolatków”potwierdza: HPV a chłopcy: lista faktów
    • „cykl szczepień nastolatków w wieku 9-14 lat składa się z 2 dawek”potwierdza: Mity: „Szczepienie 12-latków zachęca ich do wcześniejszego seksu”
    • „Szczepienie przeciw HPV jest zalecane u: […] osób w wieku do 26 lat […] do rozważenia szczepienie osób w wieku 27-45 lat”potwierdza: Mity: „Po inicjacji seksualnej szczepienie nie ma już sensu”
    • „Bezpieczeństwo szczepionek przeciw HPV jest dokładnie monitorowane od 2006 roku, kiedy wprowadzono na rynek pierwszą szczepionkę. Na świecie podano już kilkaset milionów dawek szczepionek przeciw HPV.”potwierdza: Mity: „To nowa, niesprawdzona, eksperymentalna szczepionka”
    • „Badań jest tak dużo, że można wręcz powiedzieć, że szczepionki przeciw HPV należą do najwnikliwiej przebadanych pod względem bezpieczeństwa preparatów szczepionkowych.”potwierdza: Mity: „To nowa, niesprawdzona, eksperymentalna szczepionka”
    • „Wiek 9-14 jest najlepszy do szczepienia i najczęściej stosowany w powszechnych programach szczepień przeciw HPV.”potwierdza: Mity: „W moim wieku jest już za późno na szczepienie”
    • „Szczepionki przeciw HPV mogą być podawane osobom, które ukończyły 9 lat. Nie podano górnej granicy wieku.”potwierdza: Mity: „W moim wieku jest już za późno na szczepienie”
    • „Cykl szczepień nastolatków w wieku 15 lat i więcej składa się z 3 dawek podanych w odstępie 0, 1, 6 miesięcy […] 0, 2, 6 miesięcy”potwierdza: Mity: „W moim wieku jest już za późno na szczepienie”
    • „100% refundacji (bezpłatna szczepionka) dotyczy dziewcząt i chłopców w wieku po ukończeniu 9 lat do daty 18 urodzin.”potwierdza: Poradnik: Mam 9–14 lat
    • „Szczepionka HPV-2 jest również dostępna w ramach refundacji aptecznej: dzieciom w wieku od 9 do 18 lat bezpłatnie”potwierdza: Poradnik: Mam 15–17 lat
    • „Potrzebna jest recepta od lekarza na szczepionkę, którą należy odebrać w aptece. […] 100% refundacji (bezpłatna szczepionka) dotyczy dziewcząt i chłopców w wieku po ukończeniu 9 lat do daty 18 urodzin.”potwierdza: Poradnik: Mam 15–17 lat → Szczepionka 2-walentna za 0 zł do 18. urodzin
    • „15 lat i więcej składa się z 3 dawek podanych w odstępie 0, 1, 6 miesięcy […] 0, 2, 6 miesięcy. Wszystkie dawki zaleca się podać w ciągu 1 roku”potwierdza: Poradnik: Mam 15–17 lat → Trzy dawki od 15. roku życia
    • „Zgodnie z Program Szczepień Ochronnych szczepienia przeciw HPV są zalecane osobom od ukończenia 9 roku życia”potwierdza: Poradnik: Mam 18–26 lat → uwaga
    • „często występuje ból w miejscu wstrzyknięcia. zaczerwienienie, świąd, obrzęk. […] Wśród objawów ogólnych najczęściej obserwowano zmęczenie, ból głowy i mięśni. […] Objawy uboczne są krótkotrwałe i ustępują w ciągu 2-3 dni”potwierdza: Poradnik: Jestem rodzicem → Bezpieczeństwo
    • „100% refundacji (bezpłatna szczepionka) u dziewcząt i chłopców od ukończenia 9. roku życia do ukończenia 18 lat. […] U osób w wieku 15 lat i powyżej zalecane są trzy dawki”potwierdza: Koszty: Młodzież 15–17 lat: szczepionka 2-walentna
    • „cykl szczepień nastolatków w wieku 9-14 lat składa się z 2 dawek […] Cykl szczepień nastolatków w wieku 15 lat i więcej składa się z 3 dawek”potwierdza: Test ambasadora: „Ile dawek dostaje w Polsce dziecko szczepione w programie w wieku 9–14 lat?”
  54. [54]
    Narodowy Fundusz Zdrowia, 31.07.2026. Wybierany przez tysiące Polek teraz standardem dla wszystkich kobiet (test HPV HR w programie profilaktyki raka szyjki macicy od 1 sierpnia 2026 r.). www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/wybierany-przez-tysiace-polek-teraz-standardem-dla-wszystkich-kobiet,8990.html
    • „Od 1 sierpnia 2026 roku test HPV HR staje się jedynym standardem w bezpłatnym programie profilaktycznym na NFZ.”potwierdza: Poradnik: wstęp · Mity: „Wystarczy cytologia, szczepienie jest zbędne”
    • „test HPV HR staje się jedynym standardem w bezpłatnym programie profilaktycznym na NFZ”potwierdza: Mity: „Jeśli nic nie widać i nic nie boli, to nie mam HPV”
    • „W przypadku 8,25% zrobionych badań HPV HR wyszedł wynik dodatni. Oznacza to, że u 52 782 kobiet wykonano badanie cytologiczne na podłożu płynnym (LBC)”potwierdza: Mity: „Dodatni test HPV oznacza, że mam raka”
    • „Od 1 sierpnia 2026 r. nowoczesny test molekularny HPV HR całkowicie zastępuje tradycyjną cytologię w programie profilaktyki raka szyjki macicy.”potwierdza: Oś czasu: 2026: Zero zgonów 20–24-latek w Anglii; Polska finansuje szczepienia 18–26
    • „bezpłatnym programie profilaktycznym na NFZ […] w poradniach ginekologiczno-położniczych (1676 placówek AOS), jak i w gabinetach Położnych POZ (303 placówki). Przypominamy, że do udziału w badaniu nie jest potrzebne skierowanie.”potwierdza: Koszty: Badania przesiewowe kobiet 25–64 lat: test HPV HR
    • „Od 1 sierpnia 2026 r. nowoczesny test molekularny HPV HR całkowicie zastępuje tradycyjną cytologię […] Test HPV HR w triage z LBC realizowany jest już w 1979 placówkach medycznych”potwierdza: Badania przesiewowe: Test HPV HR zamiast cytologii
    • „Wg danych na 15 lipca 2026 r. […] W przypadku 8,25% zrobionych badań HPV HR wyszedł wynik dodatni.”potwierdza: Badania przesiewowe: Co po dodatnim wyniku
    • „w samym I półroczu 2026 badania wykonało 450 509 kobiet tj. 14,65% uprawnionych”potwierdza: Badania przesiewowe: Zgłaszalność i samopobranie
    • „Od 1 sierpnia 2026 r. nowoczesny test molekularny HPV HR całkowicie zastępuje tradycyjną cytologię […] w samym I półroczu 2026 badania wykonało 450 509 kobiet tj. 14,65% uprawnionych”potwierdza: Nowości: 1 sierpnia 2026: Test HPV HR całkowicie zastąpił cytologię
  55. [55]
    Ministerstwo Edukacji Narodowej, 9.04.2026. Edukacja zdrowotna od 1 września będzie przedmiotem obowiązkowym. reforma26.men.gov.pl/edukacja-zdrowotna-od-1-wrzesnia-bedzie-przedmiotem-obowiazkowym/
    • „Od roku szkolnego 2026/2027 edukacja zdrowotna będzie przedmiotem obowiązkowym w klasach od IV do VIII szkoły podstawowej oraz przez dwa lata w szkołach ponadpodstawowych.”potwierdza: Nowości: 1 września 2026: Edukacja zdrowotna obowiązkowa w szkołach
  56. [56]
    Ministerstwo Zdrowia. Zalecenia dotyczące realizacji powszechnego programu szczepień przeciw HPV (9.05.2025, obowiązujące od 15.05.2025). www.gov.pl/attachment/63b251f0-2f36-48f5-964f-c542c1fabd33
    • „Osoby po ukończeniu 9. roku życia, do ukończenia 14. roku życia, zarówno dziewczęta jak i chłopcy”potwierdza: Poradnik: wstęp
    • „u osób po ukończeniu 9. roku życia, do ukończenia 14. roku życia […] Szczepienie musi być rozpoczęte do ukończenia 14. roku życia i może być zakończone po ukończeniu 14. roku życia”potwierdza: Poradnik: Mam 9–14 lat → Kogo obejmuje program
    • „Schemat szczepienia w powszechnym programie szczepień w obu szczepionkach jest 2-dawkowy, gdzie druga dawka powinna zostać podana nie wcześniej niż po 6 miesiącach i nie później niż 12 miesięcy”potwierdza: Poradnik: Mam 9–14 lat → Dwie dawki, dwie szczepionki do wyboru
    • „nie później niż 12 miesięcy od podania pierwszej dawki. […] Program nie przewiduje realizacji szczepienia w schemacie trzydawkowym”potwierdza: Poradnik: Mam 15–17 lat → Trzy dawki od 15. roku życia
    • „Uzupełnia bezpłatny Program Szczepień Ochronnych dzieci i młodzieży o nowy zakres ochrony przed chorobami wywołanymi przez HPV. […] Szczepionki wydawane są nieodpłatnie do świadczeniodawcy.”potwierdza: Koszty: Dzieci od 9. do 14. urodzin: program bezpłatnych szczepień
  57. [57]
    Ministerstwo Zdrowia, 4.09.2024. Szczepienia przeciw HPV dla dzieci od 9 do 14 r.ż. teraz dostępne w szkołach. www.gov.pl/web/zdrowie/szczepienia-przeciw-hpv-dla-dzieci-od-9-do-14-rz-teraz-dostepne-w-szkolach-rusza-kampania-hpv-czas-na-szczepienie-jest-teraz
    • „Od teraz można szczepić dziewczynki i chłopców po ukończeniu 9 roku życia aż do ukończenia 14 roku życia […] Rozpoczynamy program szczepień przeciw wirusowi HPV w szkołach podstawowych.”potwierdza: Oś czasu: 2024: Zero przypadków w Szkocji; Polska rozszerza program
    • „Do udziału w programie może się zgłosić każda szkoła podstawowa […] zgodę muszą wyrazić rodzice lub przedstawiciel ustawowy, poprzez podpisanie odpowiedniej deklaracji. […] Szczepienia będą realizowane przez personel POZ […] na terenie szkół”potwierdza: Poradnik: Mam 9–14 lat → Gdzie: przychodnia POZ albo szkoła
    • „Szczepienia przeciw HPV dla dzieci od 9 do 14 r.ż. teraz dostępne w szkołach.”potwierdza: Nowości: 25 sierpnia 2025: Szczepienie przeciw HPV w aptece
  58. [58]
    Termedia, 6.02.2026. Szczepienia przeciwko HPV obowiązkowe dla nastolatków (za RMF FM; zapowiedź minister zdrowia: obowiązek od stycznia 2027 r.). www.termedia.pl/mz/-Szczepienia-przeciwko-HPV-obowiazkowe-dla-nastolatkow,65919.html
    • „szczepienie przeciwko HPV będzie obowiązkowe dla dzieci w wieku od 9 do 15 lat”potwierdza: Poradnik: Mam 9–14 lat → uwaga
    • „Minister zdrowia […] zapowiedziała, że od stycznia 2027 r. szczepienie przeciwko HPV będzie obowiązkowe”potwierdza: Oś czasu: 2026: Zero zgonów 20–24-latek w Anglii; Polska finansuje szczepienia 18–26
    • „Obowiązek szczepień przeciwko HPV od stycznia 2027 r. będzie dotyczyć dzieci urodzonych w 2018 r.”potwierdza: Nowości: luty 2026: Zapowiedź obowiązku szczepień od 2027 roku
  59. [59]
    Ściubisz M, Zimna T. Które szczepionki są objęte refundacją apteczną od 1 października 2026 roku? Medycyna Praktyczna (mp.pl, akt. 1.10.2026); ceny szczepionek w aptekach: porównywarka gdziepolek.pl i cenniki aptek internetowych, sprawdzone 1.10.2026. www.mp.pl/szczepienia/ekspert/technika_organizacja_szczepien/376002,ktore-szczepionki-sa-objete-refundacja-apteczna-od-1-pazdziernika-2026-roku
    • „w 78% aptek, od 390,00 zł do 695,79 zł”potwierdza: Koszty: wstęp · Koszty: Młodzież 15–17 lat: szczepionka 9-walentna · Koszty: Dorośli: szczepionka 9-walentna (bez refundacji)
    • „przeciwko HPV [typ 16 i 18]) w wieku 9–17 lat bezpłatnie (recepta z kodem „DZ”)”potwierdza: Poradnik: Mam 15–17 lat → Szczepionka 2-walentna za 0 zł do 18. urodzin
    • „PRODUKT LECZNICZY NIEREFUNDOWANY RX, Produkt dostępny za okazaniem recepty 454,99 zł”potwierdza: Poradnik: Mam 15–17 lat → Szczepionka 9-walentna: pełnopłatna
    • „(szczepionka przeciwko HPV [typ 16 i 18]) […] w wieku ≥18 lat 50% […] 139,44 zł”potwierdza: Poradnik: Mam 18–26 lat → Po 31 maja 2027 · Koszty: Dorośli: szczepionka 2-walentna z refundacją 50%
    • „bezpłatnych leków dla dzieci do ukończenia 18. roku życia […] szczepionka przeciwko HPV”potwierdza: Koszty: Młodzież 15–17 lat: szczepionka 2-walentna
  60. [60]
    Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego. Program polityki zdrowotnej w zakresie profilaktyki zakażeń HPV dla mieszkańców województwa dolnośląskiego na lata 2025–2027. umwd.dolnyslask.pl/fileadmin/user_upload/Zdrowie/2025/Program_HPV.pdf
    • „Szczepienia wychwytujące przeciwko HPV Młodzież 15-25 lat […] Program sfinansowany w całości z budżetu województwa”potwierdza: Poradnik: Mam 15–17 lat → Szczepionka 9-walentna: pełnopłatna
    • „Szczepienia wychwytujące przeciwko HPV Młodzież 15-25 lat […] Kwalifikacja do szczepienia, szczepionka […] jej podanie są nieodpłatne dla uczestnika.”potwierdza: Koszty: Programy samorządowe
  61. [61]
    Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 30 września 2026 r. w sprawie wykazu zalecanych szczepień ochronnych, dla których zakup szczepionek został objęty finansowaniem przez ministra właściwego do spraw zdrowia (Dz. Urz. Min. Zdrow. 2026 poz. 71). dziennikmz.mz.gov.pl/DUM_MZ/2026/71/akt.pdf
    • „osobom po ukończeniu 18. roku życia do ukończenia 26. roku życia […] szczepienie rozpoczyna się przed ukończeniem 25. roku życia […] od dnia 1 października 2026 r. do 31 maja 2027 r.”potwierdza: Poradnik: wstęp · Mity: „Po inicjacji seksualnej szczepienie nie ma już sensu” · Poradnik: Mam 18–26 lat · Szybki test: „W Polsce szczepienie przeciw HPV jest bezpłatne dla dzieci od 9. do 14. urodzin.”
    • „osobom po ukończeniu 18. roku życia do ukończenia 26. roku życia, w schemacie trzydawkowym; szczepienie rozpoczyna się przed ukończeniem 25. roku życia […] od dnia 1 października 2026 r.”potwierdza: Oś czasu: 2026: Zero zgonów 20–24-latek w Anglii; Polska finansuje szczepienia 18–26
    • „szczepienie rozpoczyna się przed ukończeniem 14. roku życia i może być zakończone po ukończeniu 14. roku życia (z zachowaniem dwudawkowego schematu w odstępie 6–12 miesięcy)”potwierdza: Poradnik: Mam 15–17 lat → Trzy dawki od 15. roku życia
    • „osobom po ukończeniu 18. roku życia do ukończenia 26. roku życia, w schemacie trzydawkowym […] od dnia 1 października 2026 r. do 31 maja 2027 r.”potwierdza: Poradnik: Mam 18–26 lat → Finansowanie od 1.10.2026 do 31.05.2027
    • „do ukończenia 26. roku życia […] szczepienie rozpoczyna się przed ukończeniem 25. roku życia i może być zakończone po ukończeniu 25. roku życia […] do 31 maja 2027 r.”potwierdza: Poradnik: Mam 18–26 lat → Warunek: pierwsza dawka przed 25. urodzinami
    • „Szczepienie przeciw Szczególnie zalecane Termin objęcia finansowaniem Źródła finansowania”potwierdza: Poradnik: Mam 18–26 lat → Gdzie i jak
    • „zakup szczepionek został objęty finansowaniem przez ministra właściwego do spraw zdrowia […] w schemacie trzydawkowym […] od dnia 1 października 2026 r. do 31 maja 2027 r.”potwierdza: Koszty: Osoby 18–26 lat (pierwsza dawka przed 25. urodzinami), od 1.10.2026 do 31.05.2027
    • „po ukończeniu 18. roku życia do ukończenia 26. roku życia, w schemacie trzydawkowym; szczepienie rozpoczyna się przed ukończeniem 25. roku życia […] 1 października 2026 r. do 31 maja 2027 r.”potwierdza: Nowości: 1 października 2026: Szczepionka finansowana także dla osób 18–26 lat
  62. [62]
    Puls Medycyny, październik 2026. Szczepienia przeciw HPV bezpłatne także dla młodych dorosłych; ekspertka ostrzega przed mylącym zapisem. pulsmedycyny.pl/medycyna/profilaktyka/szczepienia-przeciw-hpv-bezplatne-takze-dla-mlodych-doroslych-ekspertka-ostrzega-jednak-przez-mylacym-zapisem/
    • „hasło […] może być mylące, ponieważ osoba, która ma już 25 lat, nie spełnia warunku”potwierdza: Poradnik: Mam 18–26 lat → Warunek: pierwsza dawka przed 25. urodzinami
    • „obwieszczenie […] nie podaje szczegółowej procedury zapisów ani nazw dostępnych preparatów”potwierdza: Poradnik: Mam 18–26 lat → Gdzie i jak
    • „obwieszczenie dotyczy finansowania zakupu szczepionek i nie podaje szczegółowej procedury zapisów ani nazw dostępnych preparatów”potwierdza: Koszty: Osoby 18–26 lat (pierwsza dawka przed 25. urodzinami), od 1.10.2026 do 31.05.2027 · Nowości: 1 października 2026: Szczepionka finansowana także dla osób 18–26 lat
  63. [63]
    Narodowy Fundusz Zdrowia, 5.02.2026. Szczepienia w aptece 2026: pełna lista szczepień dla dorosłych finansowanych przez NFZ. www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/szczepienia-w-aptece-2026-pelna-lista-szczepien-dla-doroslych-finansowanych-przez-nfz,8892.html
    • „osoby powyżej 18 roku życia mogą wykonać w aptece, są przeciw: […] ludzkiemu wirusowi brodawczaka (HPV) […] na podstawie recepty […] w aptece, która ma podpisaną umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia”potwierdza: Poradnik: Mam 18–26 lat → Gdzie i jak
    • „szczepionkę otrzymasz w aptece na podstawie recepty (od lekarza lub farmaceuty). […] Zalecane szczepienia możesz przyjąć w swojej przychodni POZ lub w aptece, która ma podpisaną umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia”potwierdza: Koszty: Dorośli: szczepionka 2-walentna z refundacją 50%
    • „Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) w całości finansuje kwalifikację oraz podanie szczepionki (usługę farmaceuty).”potwierdza: Koszty: Dorośli: szczepionka 9-walentna (bez refundacji)
    • „w całości finansuje kwalifikację oraz podanie szczepionki (usługę farmaceuty). […] szczepionkę otrzymasz w aptece na podstawie recepty […] Dzieci i młodzież szczepią się w placówkach Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ).”potwierdza: Nowości: 25 sierpnia 2025: Szczepienie przeciw HPV w aptece
  64. [64]
    TVN24, 3.06.2026. Trzy lata programu HPV, a tylko co piąte dziecko zaszczepione (dane Ministerstwa Zdrowia; wypowiedź dr. Andrzeja Nowakowskiego z Narodowego Instytutu Onkologii). tvn24.pl/zdrowie/trzy-lata-programu-hpv-a-tylko-co-piate-dziecko-zaszczepione-st9079328
    • „dziewcząt właśnie urodzonych w 2011 roku osiągnęliśmy ponad 41 proc. […] u chłopców […] ponad 28 proc.”potwierdza: HPV a chłopcy: lista faktów · Nowości: 3 czerwca 2026: Trzy lata programu: zaszczepione 22% dzieci
    • „dziewcząt […] urodzonych w 2011 roku osiągnęliśmy ponad 41 proc. […] gorszy u chłopców […] ponad 28 proc.”potwierdza: Poradnik: Jestem rodzicem → Obie płcie
    • „zaszczepiono zaledwie 22 procent dzieci […] 60 proc. do 2028 roku, zgodnie z Narodową Strategią Onkologiczną”potwierdza: Poradnik: Jestem rodzicem → Wyszczepialność w Polsce
  65. [65]
    ECDC, 20.04.2026. For every generation, vaccines work: three countries reach 90% HPV vaccination target as Europe steps up action on cancer prevention. www.ecdc.europa.eu/en/news-events/every-generation-vaccines-work-three-countries-reach-90-hpv-vaccination-target-europe
    • „programmes in Denmark and Ireland were heavily impacted […] by […] rumours around alleged vaccine adverse events, which circulated widely via news media […] could only be reverted after comprehensive and dedicated efforts”PL: „programy w Danii i Irlandii mocno ucierpiały […] przez […] pogłoski o rzekomych działaniach niepożądanych szczepionki, które szeroko krążyły w mediach informacyjnych […] [spadek zaufania do szczepionek] dało się odwrócić dopiero dzięki wszechstronnym i konsekwentnym działaniom”potwierdza: Mity: „W Japonii i w wielu innych krajach szczepionka HPV została zakazana”
    • „A newly published ECDC report on HPV vaccination programmes in the EU/EEA […] All countries have expanded their vaccination programme to include both boys and girls”PL: „Nowo opublikowany raport ECDC o programach szczepień przeciw HPV w UE/EOG […] Wszystkie kraje rozszerzyły swój program szczepień tak, by obejmował zarówno chłopców, jak i dziewczęta”potwierdza: Oś czasu: 2013: Australia szczepi chłopców
    • „three EU/EEA countries (e.g. Iceland, Portugal, Norway) have reached the 2024 EU Council Recommendation target of 90% HPV vaccination coverage among girls by the age of 15 years.”PL: „trzy kraje UE/EOG (np. Islandia, Portugalia, Norwegia) osiągnęły wyznaczony w zaleceniu Rady UE z 2024 r. cel 90% wyszczepialności przeciw HPV wśród dziewcząt do ukończenia 15 lat.”potwierdza: Poradnik: Jestem rodzicem → Wyszczepialność w Polsce
    • „by age 15 in girls […] Countries that reached ≥90% vaccination coverage by the age of 15 in 2024 […] Last dose (target indicator): Iceland, Norway and Portugal”PL: „u dziewcząt do 15. roku życia […] Kraje, które w 2024 roku osiągnęły wyszczepialność ≥90% do 15. roku życia […] Ostatnia dawka (wskaźnik docelowy): Islandia, Norwegia i Portugalia”potwierdza: Nowości: kwiecień 2026: Powiadomienia w IKP i europejskie 90%
  66. [66]
    Didkowska JA i wsp. Nowotwory złośliwe w Polsce w 2023 roku. Krajowy Rejestr Nowotworów, NIO-PIB (Warszawa 2025); oraz Narodowy Portal Onkologiczny (onkologia.pacjent.gov.pl). Szyjka macicy: epidemiologia (13.09.2024). onkologia.org.pl/pliki/pl/publikacje/296411/0.nowotwory-krn-2025-book-20260123.pdf
    • „chorobę rozpoznawano średnio u 12,4 na 100 tys. kobiet […], co daje jeden z najwyższych współczynników zachorowalności w Unii Europejskiej”potwierdza: Strategia WHO
    • „Zachorowania na najczęstsze nowotwory złośliwe u kobiet […] w Polsce w 2023 roku […] C53 2 366 […] Szyjka macicy […] Zgony na najczęstsze nowotwory złośliwe u kobiet […] C53 1 401”potwierdza: Co HPV może wywołać: Rak szyjki macicy
  67. [67]
    Agencja Badań Medycznych. Powszechny program szczepień przeciw HPV: przewidywane skutki zdrowotne (wyd. 2, 2024). abm.gov.pl/download/1/7841/Raport-HPVPLv2.pdf
    • „Nowotwory złośliwe części ustnej gardła – liczba przypadków ogółem […] Polska, 1999–2020. […] Kobiety […] 4710 […] Mężczyźni […] 15 691”potwierdza: Co HPV może wywołać: Rak ustnej części gardła
  68. [68]
    Instytut Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej, Forum na rzecz Eliminacji HPV. HPV w Polsce. Wyzwania i rekomendacje w zakresie realizacji efektywnej profilaktyki (2026). ippez.pl/wp-content/uploads/2026/05/raport-_-hpv-w-polsce.-wyzwania-i-rekomendacje-w-zakresie-realizacji-efektywnej-profilaktyki._ippez_pdf.pdf
    • „w 2023 r. w Polsce odnotowano […] rak szyjki macicy – 2 366 zachorowań; 1401 zgonów”potwierdza: Co HPV może wywołać: Rak szyjki macicy
  69. [69]
    Infor, 5.08.2026. Nowe obowiązkowe szczepienie dla dzieci od 1 stycznia 2027 r.: Ministerstwo Zdrowia zmienia Program Szczepień Ochronnych na 2027 r. www.infor.pl/prawo/nowosci-prawne/7634726,nowe-obowiazkowe-szczepienie-dla-dzieci-od-1-stycznia-2027-r-zmiany-w-programie-szczepien-ochronnych-na-2027-r.html
    • „To czy projektowane rozporządzenie zostanie ostatecznie wydane […], nie jest jeszcze zatem przesądzone.”potwierdza: Nowości: luty 2026: Zapowiedź obowiązku szczepień od 2027 roku
    • „Od 1 stycznia 2027 r. obowiązkowe szczepienie przeciw HPV dla dzieci w wieku 9-15 lat”potwierdza: Poradnik: Mam 9–14 lat → uwaga
  70. [70]
    Nowakowski A i wsp. Primary human papillomavirus screening versus cytology for detection of cervical intraepithelial neoplasia grade 2 or higher in Poland: a parallel-group, randomized controlled trial (pilotaż NIO, badanie HIPPO). Lancet Regional Health Europe 2026. doi.org/10.1016/j.lanepe.2026.101697
    • „Badanie cytologiczne […] Jego czułość nie przekracza 70-80% […] o dużo wyższej czułości (98-99%)”potwierdza: Mity: „Wystarczy cytologia, szczepienie jest zbędne”
    • „HPV testing […] led to detection of almost twice as many CIN2+ and CIN3+ cases as cytology-based screening”PL: „Badanie testem HPV […] doprowadziło do wykrycia prawie dwa razy więcej przypadków CIN2+ i CIN3+ niż badania przesiewowe oparte na cytologii”potwierdza: Badania przesiewowe: Test HPV HR zamiast cytologii
  71. [71]
    Konkret24, 13.02.2025. Konrad Berkowicz zniechęca do szczepień na HPV. „Pan poseł nie ma wiedzy” (pismo MZ z 2018 r.). konkret24.tvn24.pl/zdrowie/konrad-berkowicz-zniecheca-do-szczepien-na-hpv-pan-posel-nie-ma-wiedzy-st8302081
    • „Ministerstwo Zdrowia nie posiada dokumentacji dotyczącej badań naukowych potwierdzających skuteczność i bezpieczeństwo szczepionki przeciwko HPV”potwierdza: Mity: „Ministerstwo Zdrowia samo przyznało, że nie ma dowodów na bezpieczeństwo szczepionki HPV”
    • „nie posiada dokumentacji dotyczącej badań naukowych […] Dokument został wydany w Departamencie Matki i Dziecka”potwierdza: Mity: „Ministerstwo Zdrowia samo przyznało, że nie ma dowodów na bezpieczeństwo szczepionki HPV”
    • „Polityk sieje fałszywy przekaz […] Ten wpis wyświetliło ponad 345 tys. użytkowników”potwierdza: Mity: „Ministerstwo Zdrowia samo przyznało, że nie ma dowodów na bezpieczeństwo szczepionki HPV”
  72. [72]
    NIZP PZH-PIB. Jakie badania potwierdzają bezpieczeństwo szczepień przeciw HPV? (szczepienia.info, akt. 3.10.2024). szczepienia.pzh.gov.pl/faq/jakie-badania-dokumentuja-bezpieczenstwo-szczepien-przeciw-hpv/
    • „Autorzy wykazali, że szczepionka HPV nie zwiększa ryzyka chorób autoimmunologicznych […] Szczepienie HPV nie było związane z CFS/ME […] Autorzy nie stwierdzili zwiększonego ryzyka przedwczesnej niewydolności jajników po szczepieniu przeciwko HPV”potwierdza: Mity: „Ministerstwo Zdrowia samo przyznało, że nie ma dowodów na bezpieczeństwo szczepionki HPV”
  73. [73]
    Demagog, luty 2026. „Precz z przymusem”? Jest zapowiedź obowiązkowych szczepień, jest i dezinformacja. demagog.org.pl/analizy_i_raporty/precz-z-przymusem-jest-zapowiedz-obowiazkowych-szczepien-jest-i-dezinformacja/
  74. [74]
    NASK, CEDMO. Dezinformacja zdrowotna w 2025 roku w polskiej infosferze (raport, czerwiec 2026). belux-edmo.s3-accelerate.amazonaws.com/wp-content/uploads/2026/06/00_NASK_CEDMO-raport-1.pdf
  75. [75]
    Wu S i wsp. (Lei J). Extended follow-up of invasive cervical cancer risk after quadrivalent HPV vaccination: nationwide, register based study. BMJ 2026. doi.org/10.1136/bmj-2025-087326
    • „Among participants vaccinated before 17 years, […] sustained protection for 13-15 years after vaccination (incidence rate ratio 0.23, 95% CI 0.11 to 0.46).”PL: „Wśród uczestniczek zaszczepionych przed 17. rokiem życia […] ochrona utrzymywała się przez 13–15 lat po szczepieniu (iloraz zapadalności 0,23; 95% przedział ufności 0,11–0,46).”potwierdza: Mity: „Szczepionka zapobiega tylko infekcji, nikt nie udowodnił, że zapobiega rakowi. W Australii i Anglii zachorowania wcale nie spadły”
    • „Among participants vaccinated before 17 years, the overall fully adjusted incidence rate ratios […] was 0.21 […], with sustained protection for 13-15 years after vaccination (incidence rate ratio 0.23 […]).”PL: „Wśród uczestniczek zaszczepionych przed 17. rokiem życia ogólny, w pełni skorygowany iloraz zapadalności […] wyniósł 0,21 […], przy ochronie utrzymującej się przez 13–15 lat po szczepieniu (iloraz zapadalności 0,23 […]).”potwierdza: Dowody: 88% mniej raków szyjki macicy
  76. [76]
    Sasieni P, Falcaro M. Cervical cancer mortality trends following HPV vaccination in England, 2001–24: an analysis of population-based mortality data. Lancet 2026. doi.org/10.1016/S0140-6736(26)00918-9
    • „there were no deaths from cervical cancer in women aged 20–24 years in 2020–24, compared with 23·1 expected deaths”PL: „nie było żadnych zgonów z powodu raka szyjki macicy u kobiet w wieku 20–24 lat w latach 2020–24, wobec 23,1 zgonu oczekiwanego”potwierdza: Liczby na start: 0
    • „In women aged 20–24 years between 2020 and 2024, […] no deaths occurred, compared with 23·1 expected deaths based on historical rates”PL: „U kobiet w wieku 20–24 lat w latach 2020–2024 […] nie doszło do żadnego zgonu, wobec 23,1 zgonu oczekiwanego na podstawie wcześniejszych wskaźników”potwierdza: Mity: „Szczepionka zapobiega tylko infekcji, nikt nie udowodnił, że zapobiega rakowi. W Australii i Anglii zachorowania wcale nie spadły”
    • „first robust national-level evidence, albeit observational, that high HPV vaccination coverage is associated with a substantial reduction in cervical cancer deaths”PL: „pierwszy solidny dowód na poziomie całego kraju, choć obserwacyjny, że wysoki odsetek zaszczepionych przeciw HPV wiąże się ze znacznym spadkiem liczby zgonów z powodu raka szyjki macicy”potwierdza: Mity: „Szczepionka zapobiega tylko infekcji, nikt nie udowodnił, że zapobiega rakowi. W Australii i Anglii zachorowania wcale nie spadły”
    • „In women aged 20–24 years between 2020 and 2024, in whom vaccination coverage was around 88–90% at age 12–13 years, no deaths occurred, compared with 23·1 expected deaths”PL: „U kobiet w wieku 20–24 lat w latach 2020–2024, w których grupie wyszczepialność w wieku 12–13 lat wynosiła około 88–90%, nie doszło do żadnego zgonu, wobec 23,1 zgonu oczekiwanego”potwierdza: Dowody: 0 zgonów zamiast 23
    • „the first robust national-level evidence […] No deaths from cervical cancer among women aged 20–24 years occurred in England during the last 5 years of our study follow-up (2020–24).”PL: „pierwsze solidne dowody na poziomie całego kraju […] W ostatnich 5 latach obserwacji w naszym badaniu (2020–24) w Anglii nie doszło do żadnego zgonu z powodu raka szyjki macicy wśród kobiet w wieku 20–24 lat.”potwierdza: Oś czasu: 2026: Zero zgonów 20–24-latek w Anglii; Polska finansuje szczepienia 18–26
  77. [77]
    Saidi SA, Jones MA. RE: Invasive cervical cancer incidence following bivalent human papillomavirus vaccination (korespondencja). Journal of the National Cancer Institute 2025. doi.org/10.1093/jnci/djaf130
    • „There was a single case of cancer (sarcoma) in this group”PL: „W tej grupie wystąpił jeden przypadek nowotworu złośliwego (mięsaka)”potwierdza: Mity: „Szczepionka zapobiega tylko infekcji, nikt nie udowodnił, że zapobiega rakowi. W Australii i Anglii zachorowania wcale nie spadły” · Dowody: 0 raków szyjki macicy związanych z HPV
    • „There was a single case of cancer (sarcoma) in this group that was not reported”PL: „W tej grupie wystąpił jeden przypadek nowotworu (mięsaka), którego nie podano w pracy”potwierdza: Test ambasadora: „Co pokazało szkockie badanie opublikowane w 2024 roku?”
  78. [78]
    Kreimer AR, Porras C i wsp. Noninferiority of one HPV vaccine dose to two doses (ESCUDDO). New England Journal of Medicine 2025. doi.org/10.1056/NEJMoa2506765
  79. [79]
    Bruni L i wsp. Global and regional estimates of genital human papillomavirus prevalence among men: a systematic review and meta-analysis. Lancet Global Health 2023. doi.org/10.1016/S2214-109X(23)00305-4
    • „Almost one in three men worldwide are infected with […] genital HPV […] and around one in five […] HR-HPV types. […] sexually active men, regardless of age, are an important reservoir”PL: „Prawie co trzeci mężczyzna na świecie jest zakażony […] genitalnym HPV […], a około co piąty […] typami HPV wysokiego ryzyka. […] aktywni seksualnie mężczyźni, niezależnie od wieku, są ważnym rezerwuarem”potwierdza: HPV a chłopcy: lista faktów
  80. [80]
    Slade BA i wsp. Postlicensure safety surveillance for quadrivalent human papillomavirus recombinant vaccine. JAMA 2009. doi.org/10.1001/jama.2009.1201
    • „deaths with available records, autopsy reports, or death certificates describe causes other than recent vaccination”PL: „zgony, dla których dostępna była dokumentacja medyczna, protokoły sekcji zwłok lub akty zgonu, miały przyczyny inne niż niedawne szczepienie”potwierdza: Mity: „Szczepionka HPV zabija, w amerykańskim VAERS są setki zgonów”
    • „VAERS received 12 424 reports […] deaths with available records […] describe causes other than recent vaccination.”PL: „VAERS otrzymał 12 424 zgłoszenia […] zgony z dostępną dokumentacją […] miały przyczyny inne niż niedawne szczepienie.”potwierdza: Mity: „Szczepionka HPV zabija, w amerykańskim VAERS są setki zgonów”
  81. [81]
    Chen JH i wsp. Post-licensure safety surveillance of 9-valent human papillomavirus vaccine using the Vaccine Adverse Event Reporting System, 2014–2024. Frontiers in Public Health 2026. doi.org/10.3389/fpubh.2026.1724482
    • „Deaths (N = 57) were rare and most lacked sufficient medical documentation to establish causality.”PL: „Zgony (N = 57) były rzadkie i większość z nich nie miała wystarczającej dokumentacji medycznej, by ustalić związek przyczynowy.”potwierdza: Mity: „Szczepionka HPV zabija, w amerykańskim VAERS są setki zgonów”
    • „the most common adverse reactions comprised local injection site reactions such as pain, swelling and erythema, alongside systemic symptoms including headache and fever”PL: „najczęstsze działania niepożądane obejmowały miejscowe reakcje w miejscu wkłucia, takie jak ból, obrzęk i zaczerwienienie, a także objawy ogólne, w tym ból głowy i gorączkę”potwierdza: Mity: „Szczepionka HPV zabija, w amerykańskim VAERS są setki zgonów”
  82. [82]
    Rodríguez AC i wsp. Rapid clearance of human papillomavirus and implications for clinical focus on persistent infections. Journal of the National Cancer Institute 2008. doi.org/10.1093/jnci/djn044
    • „persisted at least 12 months […] CIN2+ […] was 21% […] younger than 30 years with HPV-16 […] 53%”PL: „utrzymywały się co najmniej 12 miesięcy […] CIN2+ […] wynosiło 21% […] młodszych niż 30 lat z HPV-16 […] 53%”potwierdza: Mity: „HPV sam zniknie, więc nie trzeba nic robić”
    • „the risk of cancer following single-time HPV detection […] is accordingly low […] Most infections cleared rapidly”PL: „ryzyko raka po jednorazowym wykryciu HPV […] jest w związku z tym niskie […] Większość zakażeń szybko ustępowała”potwierdza: Mity: „Dodatni test HPV oznacza, że mam raka”
    • „prevalence was 13.7% overall and highest (24.4%) in women 18–24 years old”PL: „częstość zakażeń wynosiła ogółem 13,7% i była najwyższa (24,4%) u kobiet w wieku 18–24 lat”potwierdza: Mity: „Dodatni test HPV oznacza, że mam raka”
  83. [83]
    Kjær SK i wsp. Long-term absolute risk of cervical intraepithelial neoplasia grade 3 or worse following human papillomavirus infection: role of persistence. Journal of the National Cancer Institute 2010. doi.org/10.1093/jnci/djq356
    • „CIN3 or cancer within 12 years […] HPV16 […] positive at both examinations was 47.4% […] negative […] 3.0%”PL: „[ryzyko] CIN3 lub raka w ciągu 12 lat […] [u kobiet z wynikiem] HPV16 […] dodatnim w obu badaniach wynosiło 47,4% […] [po] ujemnym [teście] […] 3,0%”potwierdza: Mity: „HPV sam zniknie, więc nie trzeba nic robić”
  84. [84]
    Ronco G i wsp. Efficacy of HPV-based screening for prevention of invasive cervical cancer: follow-up of four European randomised controlled trials. Lancet 2014. doi.org/10.1016/S0140-6736(13)62218-7
    • „HPV-based screening provides 60-70% greater protection against invasive cervical carcinomas compared with cytology”PL: „Badania przesiewowe oparte na teście HPV zapewniają o 60–70% większą ochronę przed inwazyjnymi rakami szyjki macicy niż cytologia”potwierdza: Mity: „Wystarczy cytologia, szczepienie jest zbędne” · Badania przesiewowe: Test HPV HR zamiast cytologii
  85. [85]
    Arbyn M i wsp. Detecting cervical precancer and reaching underscreened women by using HPV testing on self samples: updated meta-analyses. BMJ 2018. doi.org/10.1136/bmj.k4823
    • „When used with hrHPV assays based on polymerase chain reaction, testing on self samples was similarly accurate as on clinician samples.”PL: „Przy użyciu testów hrHPV opartych na reakcji łańcuchowej polimerazy badanie próbek pobranych samodzielnie było podobnie dokładne jak badanie próbek pobranych przez personel medyczny.”potwierdza: Badania przesiewowe: Zgłaszalność i samopobranie
  86. [86]
    Meites E i wsp. Human papillomavirus vaccination for adults: updated recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices. MMWR 2019. doi.org/10.15585/mmwr.mm6832a3
    • „HPV vaccines are prophylactic (i.e., they prevent new HPV infections). They do not […] treat HPV-related disease”PL: „Szczepionki przeciw HPV są profilaktyczne (tzn. zapobiegają nowym zakażeniom HPV). Nie […] leczą chorób wywołanych przez HPV”potwierdza: Mity: „Szczepienie 12-latków zachęca ich do wcześniejszego seksu”
    • „HPV vaccination is most effective when given before exposure to any HPV […] effective against infection and disease attributable to HPV vaccine types that recipients are not infected with”PL: „Szczepienie przeciw HPV jest najskuteczniejsze, gdy zostanie podane przed jakimkolwiek kontaktem z HPV […] skuteczne wobec zakażeń i chorób wywołanych typami szczepionkowymi HPV, którymi osoba szczepiona nie jest zakażona”potwierdza: Mity: „Po inicjacji seksualnej szczepienie nie ma już sensu”
    • „Most sexually active adults have been exposed to some HPV types, although not necessarily all of the HPV types targeted by vaccination.”PL: „Większość aktywnych seksualnie dorosłych miała kontakt z niektórymi typami HPV, choć niekoniecznie ze wszystkimi typami objętymi szczepieniem.”potwierdza: Mity: „Po inicjacji seksualnej szczepienie nie ma już sensu”
    • „Catch-up HPV vaccination is recommended for all persons through age 26 years […] shared clinical decision-making regarding HPV vaccination is recommended for some adults aged 27 through 45 years”PL: „Szczepienie nadrabiające przeciw HPV jest zalecane wszystkim osobom do 26. roku życia […] wspólną decyzję pacjenta i lekarza w sprawie szczepienia przeciw HPV zaleca się u części dorosłych w wieku 27–45 lat”potwierdza: Mity: „Po inicjacji seksualnej szczepienie nie ma już sensu” · Mity: „W moim wieku jest już za późno na szczepienie”
    • „HPV vaccines are prophylactic (i.e., they prevent new HPV infections). They do not […] decrease time to clearance of HPV infection, or treat HPV-related disease.”PL: „Szczepionki przeciw HPV działają profilaktycznie (tzn. zapobiegają nowym zakażeniom HPV). Nie […] skracają czasu do ustąpienia zakażenia HPV ani nie leczą chorób związanych z HPV.”potwierdza: Test ambasadora: „Dlaczego szczepienie zaleca się przed inicjacją seksualną?”
  87. [87]
    Castellsagué X i wsp. End-of-study safety, immunogenicity, and efficacy of quadrivalent HPV (types 6, 11, 16, 18) recombinant vaccine in adult women 24–45 years of age. British Journal of Cancer 2011. doi.org/10.1038/bjc.2011.185
    • „We enrolled 3819 24–45-year-old women […] Vaccine efficacy against the combined incidence of persistent infection, CIN/EGL related to HPV6/11/16/18 in the per-protocol population was 88.7%”PL: „Do badania włączyliśmy 3819 kobiet w wieku 24–45 lat […] Skuteczność szczepionki wobec łącznej częstości przetrwałego zakażenia oraz CIN lub zmian zewnętrznych narządów płciowych (EGL) związanych z HPV 6/11/16/18 w populacji per protocol wyniosła 88,7%”potwierdza: Mity: „Po inicjacji seksualnej szczepienie nie ma już sensu”
    • „per-protocol efficacy population (that received three doses, was naive to the relevant HPV types at day 1 […] efficacy against the combined incidence of persistent infection, CIN/EGL […] was 88.7%”PL: „populacja analizy skuteczności zgodnej z protokołem (która otrzymała trzy dawki, nie miała kontaktu z danymi typami HPV w 1. dniu […] skuteczność wobec łącznej częstości przetrwałych zakażeń i zmian CIN/EGL […] wyniosła 88,7%”potwierdza: Mity: „W moim wieku jest już za późno na szczepienie”
  88. [88]
    Porras C i wsp. HPV16/18 antibodies 16 years after single dose of bivalent HPV vaccination: Costa Rica HPV Vaccine Trial. JNCI Monographs 2024. doi.org/10.1093/jncimonographs/lgae032
    • „We observed that 16 years after vaccination, nearly 100% of 1-dose and 3-dose recipients have remained seropositive for HPV-16 and HPV-18”PL: „Zaobserwowaliśmy, że 16 lat po szczepieniu prawie 100% osób, które dostały 1 dawkę lub 3 dawki, nadal miało przeciwciała przeciw HPV-16 i HPV-18”potwierdza: Mity: „To nowa, niesprawdzona, eksperymentalna szczepionka”
  89. [89]
    Miranda S i wsp. Human papillomavirus vaccination and risk of autoimmune diseases: a large cohort study of over 2 million young girls in France. Vaccine 2017. doi.org/10.1016/j.vaccine.2017.06.030
    • „an apparently increased risk of GBS was detected”PL: „wykryto ryzyko GBS, które wydaje się zwiększone”potwierdza: Mity: „Szczepionka wywołuje choroby autoimmunologiczne: stwardnienie rozsiane, toczeń, zespół Guillaina-Barrégo”
    • „adjusted HR: 3.78 […] Under the hypothesis of a causal relationship, this would result in 1-2 GBS cases attributable to HPV vaccine per 100,000 girls vaccinated.”PL: „skorygowany HR: 3,78 […] Przy założeniu związku przyczynowego oznaczałoby to 1–2 przypadki GBS przypisywane szczepionce przeciw HPV na 100 000 zaszczepionych dziewcząt.”potwierdza: Mity: „Szczepionka wywołuje choroby autoimmunologiczne: stwardnienie rozsiane, toczeń, zespół Guillaina-Barrégo”
  90. [90]
    Novakovic D i wsp. A prospective study of the incidence of juvenile-onset recurrent respiratory papillomatosis after implementation of a national HPV vaccination program. Journal of Infectious Diseases 2018. academic.oup.com/jid/article/217/2/208/4596529
    • „Rates declined from 0.16 per 100000 in 2012 to 0.02 per 100000 in 2016”PL: „Zapadalność spadła z 0,16 na 100 000 w 2012 roku do 0,02 na 100 000 w 2016 roku.”potwierdza: Drogi zakażenia: Poród (matka → dziecko)
    • „The introduction of Australia’s national HPV vaccination program in 2007”PL: „Wprowadzenie w Australii krajowego programu szczepień przeciw HPV w 2007 roku”potwierdza: Co HPV może wywołać: Brodawczakowatość dróg oddechowych (RRP)
    • „the rate declined from 0.16 per 100000 in 2012 to 0.022 per 100000 in 2016”PL: „zapadalność spadła z 0,16 na 100 000 w 2012 roku do 0,022 na 100 000 w 2016 roku”potwierdza: Mity: „HPV to tylko rak szyjki macicy”
  91. [91]
    Joura EA i wsp. A 9-valent HPV vaccine against infection and intraepithelial neoplasia in women. New England Journal of Medicine 2015. doi.org/10.1056/NEJMoa1405044
    • „high-grade […] disease related to HPV-31, 33, 45, 52, and 58 […] (susceptible population) […] efficacy […] 96.7%”PL: „zmiany wysokiego stopnia […] związane z HPV-31, 33, 45, 52 i 58 […] (populacja podatna [niezakażona]) […] skuteczność […] 96,7%”potwierdza: Mity: „Szczepionka chroni tylko przed kilkoma typami, więc i tak nie działa”
  92. [92]
    Mitkus RJ i wsp. Updated aluminum pharmacokinetics following infant exposures through diet and vaccination. Vaccine 2011. doi.org/10.1016/j.vaccine.2011.09.124
    • „the body burden of aluminum from vaccines and diet throughout an infant's first year of life is significantly less than the corresponding safe body burden”PL: „obciążenie organizmu glinem ze szczepionek i z diety w pierwszym roku życia niemowlęcia jest znacznie mniejsze niż odpowiadające mu bezpieczne obciążenie”potwierdza: Mity: „Aluminium i inne adiuwanty w szczepionce są toksyczne”
  93. [93]
    Giuliano AR i wsp. Seroconversion following anal and genital HPV infection in men: the HIM Study. Papillomavirus Research 2015. doi.org/10.1016/j.pvr.2015.06.007
    • „Overall, only 7.7% of men developed detectable serum HPV antibodies. […] circulating antibodies to HPV do not confer protection against subsequent HPV infection in men”PL: „Ogółem tylko u 7,7% mężczyzn pojawiły się wykrywalne przeciwciała przeciw HPV we krwi. […] krążące we krwi przeciwciała przeciw HPV nie chronią mężczyzn przed kolejnym zakażeniem HPV.”potwierdza: HPV a chłopcy: lista faktów
  94. [94]
    Ujiie M. Resumption of active recommendation of the human papillomavirus vaccine in Japan and future challenges for the National Immunization Program. Human Vaccines & Immunotherapeutics 2022. www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/21645515.2022.2090777
    • „resumed proactively recommending the use of the human papillomavirus (HPV) vaccine nationwide in April 2022 […] will now have the opportunity to receive the missed vaccinations […] free of cost”PL: „w kwietniu 2022 r. przywrócono w całym kraju aktywne zalecanie szczepionki przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) […] będą teraz mogły otrzymać pominięte szczepienia […] bezpłatnie”potwierdza: Mity: „Szczepionka HPV wywołuje POTS, chroniczne zmęczenie i dziwne choroby neurologiczne (Dania, Japonia)”
    • „In spite of the ongoing suspension […] In 2020, 83,735 females received the first dose”PL: „Mimo trwającego zawieszenia […] w 2020 roku 83 735 dziewcząt i kobiet otrzymało pierwszą dawkę”potwierdza: Mity: „W Japonii i w wielu innych krajach szczepionka HPV została zakazana”
    • „resumed proactively recommending […] in April 2022 […] opportunity to receive the missed vaccinations […] free of cost”PL: „wznowił aktywne zalecanie […] w kwietniu 2022 roku […] możliwość otrzymania pominiętych szczepień […] bezpłatnie”potwierdza: Mity: „W Japonii i w wielu innych krajach szczepionka HPV została zakazana”
    • „resumed proactively recommending the use of the human papillomavirus (HPV) vaccine nationwide in April 2022, after suspending this recommendation in June 2013”PL: „w kwietniu 2022 roku wznowiła w całym kraju aktywne zalecanie szczepionki przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV), po zawieszeniu tego zalecenia w czerwcu 2013 roku”potwierdza: Oś czasu: 2022: Powrót Japonii
  95. [95]
    Han J i wsp. Global HPV vaccination programs and coverage rates: a systematic review. eClinicalMedicine 2025. www.thelancet.com/journals/eclinm/article/PIIS2589-5370(25)00222-6/fulltext
    • „coverage by age 15 for females […] Iceland 98 96 […] Norway 94 93 […] Portugal 96 91”PL: „wyszczepialność do 15. roku życia wśród dziewcząt […] Islandia 98 96 […] Norwegia 94 93 […] Portugalia 96 91 [% pierwszej dawki i pełnego schematu, dane za 2023 rok]”potwierdza: Mity: „W Japonii i w wielu innych krajach szczepionka HPV została zakazana”
  96. [96]
    Torella M i wsp. Risk of premature ovarian insufficiency after human papilloma virus vaccination: a PRISMA systematic review and meta-analysis of current evidence. Vaccines 2023. doi.org/10.3390/vaccines11010140
    • „Inclusion criteria were cohort studies […] Four studies, including 1,253,758 patients, were included. Overall, there was no significant risk for POI between 4vHPV and controls”PL: „Kryterium włączenia były badania kohortowe […] Włączono cztery badania obejmujące 1 253 758 pacjentów. Ogółem nie stwierdzono istotnego ryzyka POI między grupą szczepioną 4vHPV a grupami kontrolnymi”potwierdza: Mity: „Szczepionka przeciw HPV powoduje bezpłodność”
  97. [97]
    Feiring B i wsp. HPV vaccination and risk of chronic fatigue syndrome/myalgic encephalomyelitis: a nationwide register-based study from Norway. Vaccine 2017. doi.org/10.1016/j.vaccine.2017.06.031
    • „176,453 girls born 1997–2002 were eligible for HPV vaccination and included in further analyses. […] HPV vaccination was not associated with CFS/ME”PL: „176 453 dziewczęta urodzone w latach 1997–2002 kwalifikowały się do szczepienia przeciw HPV i zostały włączone do dalszych analiz. […] Szczepienie przeciw HPV nie było związane z CFS/ME”potwierdza: Mity: „Szczepionka HPV wywołuje POTS, chroniczne zmęczenie i dziwne choroby neurologiczne (Dania, Japonia)”
  98. [98]
    Skufca J i wsp. The association of adverse events with bivalent human papilloma virus vaccination: a nationwide register-based cohort study in Finland. Vaccine 2018. doi.org/10.1016/j.vaccine.2018.06.074
    • „Of 240 605 girls eligible for HPV2 vaccination […] HPV2 vaccination was not statistically significantly associated with a higher risk of any outcome during the entire follow-up”PL: „Spośród 240 605 dziewcząt uprawnionych do szczepienia HPV2 […] szczepienie HPV2 nie wiązało się w istotny statystycznie sposób z wyższym ryzykiem żadnego z badanych rozpoznań w całym okresie obserwacji”potwierdza: Mity: „Szczepionka HPV wywołuje POTS, chroniczne zmęczenie i dziwne choroby neurologiczne (Dania, Japonia)”
  99. [99]
    Winer RL i wsp. Genital human papillomavirus infection: incidence and risk factors in a cohort of female university students. American Journal of Epidemiology 2003. doi.org/10.1093/aje/kwf180
    • „The cumulative 24-month incidence of HPV […] 38.9 percent […] among virgins who initiated sexual activity”PL: „Skumulowana 24-miesięczna zapadalność na HPV […] 38,9 procent […] wśród dziewic, które rozpoczęły aktywność seksualną”potwierdza: Drogi zakażenia: Stosunek bez prezerwatywy · Mity: „HPV mają tylko osoby rozwiązłe, z wieloma partnerami”
    • „Infection in virgins was rare […] nonpenetrative sexual contact is a plausible route of transmission”PL: „Zakażenie u dziewic było rzadkie […] kontakt seksualny bez penetracji jest prawdopodobną drogą przenoszenia”potwierdza: Drogi zakażenia: Kontakt skóra ze skórą okolic intymnych, bez stosunku
  100. [100]
    Rynek Zdrowia, kwiecień 2026. Pilne powiadomienia wysyłane do rodziców. Nadawcy: ministerstwo i Anja Rubik (kampania „Bye Bye HPV”). www.rynekzdrowia.pl/Polityka-zdrowotna/Pilne-powiadomienia-wysylane-do-rodzicow-Nadawcy-ministerstwo-i-Anja-Rubik,283567,14.html
    • „43 proc. planuje zaszczepić syna […] 63 proc. rodziców obawia się skutków ubocznych […] 58 proc. […] płodność”potwierdza: Nowości: kwiecień 2026: Nowa odsłona kampanii „Bye Bye HPV”
  101. [101]
    University of Sydney, 20.11.2025. Australia on track to eliminating cervical cancer. But HPV vaccination and screening rates are falling (komunikat o raporcie C4: Smith M i wsp. 2025 Cervical Cancer Elimination Progress Report, 17.11.2025). www.sydney.edu.au/news-opinion/news/2025/11/20/australia-on-track-to-eliminating-cervical-cancer.html
    • „together vaccination and screening […] expected to be eliminated as a public health problem by 2035”PL: „szczepienia i badania przesiewowe razem […] choroba zostanie, jak się przewiduje, wyeliminowana jako problem zdrowia publicznego do 2035 roku”potwierdza: Strategia WHO
    • „2007: School-based vaccination program introduced […] “catch-up” vaccination […] up to age 26”PL: „2007: wprowadzenie szkolnego programu szczepień […] szczepienie „nadrabiające” […] do 26 lat”potwierdza: Mity: „Szczepionka zapobiega tylko infekcji, nikt nie udowodnił, że zapobiega rakowi. W Australii i Anglii zachorowania wcale nie spadły”
    • „would have been eligible for HPV vaccination at age 12–13 years through the school-based program”PL: „mogły zostać zaszczepione przeciw HPV w wieku 12–13 lat w ramach programu szkolnego”potwierdza: Oś czasu: 2006: Pierwsza szczepionka
    • „self-collection (a self-taken vaginal specimen) […] Self-collection is now chosen by almost half of participants”PL: „samopobranie (wymaz z pochwy pobrany samodzielnie) […] Samopobranie wybiera obecnie prawie połowa uczestniczek”potwierdza: Badania przesiewowe: Zgłaszalność i samopobranie
  102. [102]
    Falcaro M i wsp. Effect of the HPV vaccination programme on incidence of cervical cancer and grade 3 cervical intraepithelial neoplasia by socioeconomic deprivation in England. BMJ 2024. doi.org/10.1136/bmj-2023-077341
    • „the HPV vaccination programme had a large effect in all five levels of deprivation […] The greatest numbers for cervical cancer were prevented in women in the most deprived areas”PL: „program szczepień przeciw HPV miał duży efekt we wszystkich pięciu poziomach deprywacji […] Najwięcej raków szyjki macicy udało się uniknąć u kobiet z najuboższych okolic”potwierdza: Dowody: 87% mniej raków, 97% mniej zmian CIN3
  103. [103]
    Middeldorp M i wsp. The effect of bivalent HPV vaccination against invasive cervical cancer and cervical intraepithelial neoplasia grade 3 (CIN3+) in the Netherlands: a population-based linkage study. Lancet Regional Health Europe 2025. doi.org/10.1016/j.lanepe.2025.101327
    • „the effectiveness against cervical cancer increased to 92% (CRR: 0·085) for fully vaccinated women in our study”PL: „skuteczność wobec raka szyjki macicy wzrosła do 92% (CRR: 0,085) u kobiet w pełni zaszczepionych w naszym badaniu”potwierdza: Mity: „Szczepionka zapobiega tylko infekcji, nikt nie udowodnił, że zapobiega rakowi. W Australii i Anglii zachorowania wcale nie spadły”
  104. [104]
    Palmer T i wsp. Response to Saidi and Jones. Journal of the National Cancer Institute 2025. doi.org/10.1093/jnci/djaf131
    • „2 cases of childhood malignant tumors […] not considered to be related to human papillomavirus infection”PL: „2 przypadki nowotworów złośliwych wieku dziecięcego […] nieuważanych za związane z zakażeniem wirusem brodawczaka ludzkiego”potwierdza: Mity: „Szczepionka zapobiega tylko infekcji, nikt nie udowodnił, że zapobiega rakowi. W Australii i Anglii zachorowania wcale nie spadły”
    • „omitted 2 cases of childhood malignant tumors […] not considered to be related to human papillomavirus”PL: „pominęliśmy 2 przypadki dziecięcych nowotworów złośliwych […] których nie uważa się za związane z wirusem brodawczaka ludzkiego”potwierdza: Dowody: 0 raków szyjki macicy związanych z HPV
  105. [105]
    Rous P, Beard JW. The progression to carcinoma of virus-induced rabbit papillomas (Shope). Journal of Experimental Medicine 1935. doi.org/10.1084/jem.62.4.523
    • „The virus that gives rise to the rabbit papillomas must be looked upon as the primary cause of the cancers developing therefrom.”PL: „Wirus, który wywołuje brodawczaki u królików, trzeba uznać za pierwotną przyczynę raków, które się z nich rozwijają.”potwierdza: Oś czasu: 1933: „Rogate króliki”
  106. [106]
    Escudero Duch C i wsp. A century of Shope papillomavirus in museum rabbit specimens. PLoS ONE 2015. doi.org/10.1371/journal.pone.0132172
    • „It can cause extensive skin growths in cottontail rabbits, especially around the head. […] SfPV was the first virus confirmed to cause cancer in mammals”PL: „Może wywoływać rozległe narośle skórne u królików bawełnianych, zwłaszcza w okolicy głowy. […] SfPV był pierwszym wirusem, o którym potwierdzono, że wywołuje raka u ssaków”potwierdza: Oś czasu: 1933: „Rogate króliki”
  107. [107]
    Baptiste DL i wsp. Henrietta Lacks and America's dark history of research involving African Americans. Nursing Open 2022. doi.org/10.1002/nop2.1257
  108. [108]
    Thaldar DW. Who would own the HeLa cell line if the Henrietta Lacks case happened in present-day South Africa? Journal of Law and the Biosciences 2023. doi.org/10.1093/jlb/lsad011
  109. [109]
    Swift C i wsp. Stakeholder perspectives of Australia's National HPV Vaccination Program. Vaccines 2022. doi.org/10.3390/vaccines10111976
    • „the first country to implement a fully funded national HPV vaccination program, from 2007 for girls and 2013 for boys”PL: „pierwszy kraj, który wprowadził w pełni finansowany krajowy program szczepień przeciw HPV, od 2007 r. dla dziewcząt i od 2013 r. dla chłopców”potwierdza: Mity: „HPV to problem dziewczyn. Chłopcy nie muszą się tym przejmować”
    • „The program was expanded to include boys aged 12–13 years in 2013”PL: „W 2013 roku program rozszerzono o chłopców w wieku 12–13 lat”potwierdza: Oś czasu: 2013: Australia szczepi chłopców
  110. [110]
    Narodowy Fundusz Zdrowia, 30.06.2025. Komunikat dla świadczeniodawców: test HPV HR oraz cytologia płynna (LBC) w programie profilaktyki raka szyjki macicy. www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/komunikat-dla-swiadczeniodawcow,8796.html
    • „od 1 lipca 2025 r. NFZ wprowadza możliwość realizacji […] programu w nowym schemacie, tj. opartym na teście HPV HR […] alternatywnym do schematu tradycyjnego przesiewu opartego na cytologii klasycznej”potwierdza: Oś czasu: 2025: Polska: test HPV HR i szczepienia w aptekach
    • „od 1 lipca 2025 r. NFZ wprowadza możliwość realizacji i rozliczenia programu w nowym schemacie, tj. opartym na teście HPV HR”potwierdza: Badania przesiewowe: Test HPV HR zamiast cytologii · Nowości: 1 sierpnia 2026: Test HPV HR całkowicie zastąpił cytologię
  111. [111]
    Narodowy Fundusz Zdrowia, 26.08.2025. Od 25 sierpnia 2025 roku więcej szczepień w aptekach. Za podanie szczepionki zapłaci NFZ. www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/od-25-sierpnia-2025-roku-wiecej-szczepien-w-aptekach-za-podanie-szczepionki-zaplaci-nfz,8816.html
    • „Od 25 sierpnia 2025 roku więcej szczepień w aptekach […] dorosły pacjent może przyjąć w aptece […] ludzkiemu wirusowi brodawczaka (HPV)”potwierdza: Oś czasu: 2025: Polska: test HPV HR i szczepienia w aptekach
    • „Od 25 sierpnia 2025 roku więcej szczepień w aptekach. Za podanie szczepionki zapłaci NFZ […] ludzkiemu wirusowi brodawczaka (HPV)”potwierdza: Nowości: 25 sierpnia 2025: Szczepienie przeciw HPV w aptece
  112. [112]
    Boender TS i wsp. Risk of Guillain–Barré syndrome after vaccination against human papillomavirus: a systematic review and meta-analysis, 1 January 2000 to 4 April 2020. Eurosurveillance 2022. doi.org/10.2807/1560-7917.ES.2022.27.4.2001619
    • „In 22 studies no increased risk was observed […] The absolute and relative risk of GBS after HPV vaccination is very low and lacks statistical significance.”PL: „W 22 badaniach nie zaobserwowano zwiększonego ryzyka […] Bezwzględne i względne ryzyko GBS po szczepieniu przeciw HPV jest bardzo niskie i nie osiąga istotności statystycznej.”potwierdza: Mity: „Szczepionka wywołuje choroby autoimmunologiczne: stwardnienie rozsiane, toczeń, zespół Guillaina-Barrégo”
    • „In 22 studies no increased risk was observed […] a number needed to harm of one million to be vaccinated to generate one GBS case”PL: „W 22 badaniach nie zaobserwowano zwiększonego ryzyka […] liczba potrzebna do wyrządzenia szkody wynosi milion osób zaszczepionych na jeden przypadek GBS”potwierdza: Mity: „Szczepionka wywołuje choroby autoimmunologiczne: stwardnienie rozsiane, toczeń, zespół Guillaina-Barrégo”
  113. [113]
    Allemani C i wsp. Global surveillance of trends in cancer survival 2000–14 (CONCORD-3): analysis of individual records for 37 513 025 patients diagnosed with one of 18 cancers from 322 population-based registries in 71 countries. Lancet 2018. doi.org/10.1016/S0140-6736(17)33326-3
    • „Survival was in the range 50–59% in […] 6 European countries (North: Latvia*, Lithuania*; East: Bulgaria*, Poland*, Russia; South: Malta*)”PL: „Przeżycie [5-letnie po raku szyjki macicy] wynosiło 50–59% w […] 6 krajach europejskich (północ: Łotwa, Litwa; wschód: Bułgaria, Polska, Rosja; południe: Malta)”potwierdza: Co HPV może wywołać: Rak szyjki macicy
  114. [114]
    Irzyk M i wsp. Epidemiology of cancer survival: Poland in the European context and time perspective. Nowotwory. Journal of Oncology 2026. doi.org/10.5603/njo.109945
    • „cervical cancer was included due to consistently reported inferior survival outcomes in Poland compared to other European countries […] 55.1% (2010–2014)”PL: „rak szyjki macicy uwzględniono z powodu stale opisywanych gorszych wyników przeżyć w Polsce w porównaniu z innymi krajami Europy […] 55,1% (2010–2014)”potwierdza: Co HPV może wywołać: Rak szyjki macicy
  115. [115]
    pacjent.gov.pl (za informację odpowiada NFZ; redakcja: Centrum e-Zdrowia). Profilaktyka raka szyjki macicy (opubl. 14.11.2019, zmienione 29.05.2026). pacjent.gov.pl/program-profilaktyczny/profilaktyka-raka-szyjki-macicy
    • „w wieku od 25 do 64 lat […] wykrywa DNA lub RNA wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) o wysokim ryzyku onkogennym […] test wykonywany jest co 5 lat”potwierdza: Mity: „Dodatni test HPV oznacza, że mam raka”
    • „z tego samego pobranego materiału wykonuje się dodatkowo cytologię na podłożu płynnym (LBC) […] lekarz ginekolog skieruje Cię na dalszą diagnostykę, tj. badanie kolposkopowe lub badanie kolposkopowe z pobraniem wycinka”potwierdza: Mity: „Dodatni test HPV oznacza, że mam raka”
    • „jesteś kobietą w wieku od 25 do 64 lat. […] test wykonywany jest co 5 lat”potwierdza: Koszty: Badania przesiewowe kobiet 25–64 lat: test HPV HR · Badania przesiewowe: Test HPV HR zamiast cytologii · Nowości: 1 sierpnia 2026: Test HPV HR całkowicie zastąpił cytologię
    • „nie trzeba wtedy ponownie pobierać wymazu […] skieruje Cię na dalszą diagnostykę, tj. badanie kolposkopowe lub badanie kolposkopowe z pobraniem wycinka”potwierdza: Badania przesiewowe: Co po dodatnim wyniku
  116. [116]
    pacjent.gov.pl (za informację odpowiada Ministerstwo Zdrowia; redakcja: Centrum e-Zdrowia). Masz prawo do testu HPV (opubl. 7.08.2025, zmienione 2.07.2026). pacjent.gov.pl/masz-prawo-do-testu-hpv
    • „Lekarz ginekolog lub uprawniona położna przy użyciu jednorazowej szczoteczki pobiera wymaz z szyjki macicy.”potwierdza: Badania przesiewowe: Zgłaszalność i samopobranie
  117. [117]
    Portal Samorządowy (PAP), 1.10.2026. Od 1 października bezpłatne szczepienia. Program rozszerzono o kolejną grupę. www.portalsamorzadowy.pl/ochrona-zdrowia/od-1-pazdziernika-bezplatne-szczepienia-program-rozszerzono-o-kolejna-grupe,678321.html
    • „Na bezpłatne szczepienie można się zgłosić do poradni POZ.”potwierdza: Poradnik: Mam 18–26 lat → Gdzie i jak
    • „Młodzi dorośli otrzymują szczepionki trzydawkowe, a szczepienie można rozpocząć w poradni POZ.”potwierdza: Koszty: Osoby 18–26 lat (pierwsza dawka przed 25. urodzinami), od 1.10.2026 do 31.05.2027 · Nowości: 1 października 2026: Szczepionka finansowana także dla osób 18–26 lat
  118. [118]
    Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 8 lipca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym (Dz.U. 2026 poz. 958). www.dziennikustaw.gov.pl/D2026000095801.pdf
    • „jakie są drogi ich przenoszenia, w tym droga kropelkowa, płciowa […] rozróżnia szczepienia obowiązkowe i zalecane […] czym jest dezinformacja o szczepieniach i jak ją rozpoznać”potwierdza: Nowości: 1 września 2026: Edukacja zdrowotna obowiązkowa w szkołach
  119. [119]
    Hnat M. Katarzyna Kęcka o szczepieniach HPV w Polsce i walce z nowotworami (relacja z debaty w Sejmie „3 lata szczepień HPV w Polsce: doświadczenia, wnioski, rekomendacje”). PolitykaZdrowotna.com, 3.06.2026. politykazdrowotna.com/artykul/sejm-szczepmy-synow-n2324802
    • „Na dzień 6 maja w Polsce zaszczepiono 666 185 osób […] podaliśmy ponad milion 200 dawek”potwierdza: Poradnik: Jestem rodzicem → Wyszczepialność w Polsce
    • „zaszczepiono 666 185 osób z roczników 2010–2016, co stanowi ponad 22 proc. populacji objętej programem”potwierdza: Nowości: 3 czerwca 2026: Trzy lata programu: zaszczepione 22% dzieci
  120. [120]
    Rządowe Centrum Legislacji. Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia zmieniającego rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (nr z wykazu MZ1820, status: otwarty; sprawdzono 2.10.2026). legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12403354
    • „Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia zmieniającego rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych […] Status projektu: otwarty […] Numer z wykazu: MZ1820”potwierdza: Poradnik: Mam 9–14 lat → uwaga
    • „Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia zmieniającego rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych […] Status projektu: otwarty”potwierdza: Nowości: luty 2026: Zapowiedź obowiązku szczepień od 2027 roku
  121. [121]
    Rynek Zdrowia (PAP), 11.02.2026. Szczepienia przeciw HPV obowiązkowe od 2027 r. Sieć zalała fala dezinformacji. www.rynekzdrowia.pl/Polityka-zdrowotna/Szczepienia-przeciw-HPV-obowiazkowe-od-2027-r-Siec-zalala-fala-dezinformacji,280965,14.html
  122. [122]
    Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t.j. Dz.U. 2026 poz. 37), art. 32 ust. 2 i 5 (zgoda przedstawiciela ustawowego i pacjenta, który ukończył 16 lat). api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/37/text.pdf
    • „Jeżeli pacjent jest małoletni lub niezdolny do świadomego wyrażenia zgody, wymagana jest zgoda jego przedstawiciela ustawowego […] Jeżeli pacjent ukończył 16 lat, wymagana jest także jego zgoda.”potwierdza: Poradnik: Mam 9–14 lat → Potrzebna zgoda rodzica lub opiekuna · Poradnik: Mam 15–17 lat → Zgoda rodzica do pełnoletności · Poradnik: Jestem rodzicem
  123. [123]
    Małecka I. Czy można zrezygnować z obserwacji pacjenta po szczepieniu na terenie przychodni? Medycyna Praktyczna, Szczepienia, Zapytaj eksperta, 14.09.2020. www.mp.pl/szczepienia/ekspert/technika_organizacja_szczepien/242707,czy-mozna-zrezygnowac-z-obserwacji-pacjenta-po-szczepieniu
    • „Po podaniu każdej szczepionki pacjenta należy obserwować co najmniej przez 15 minut”potwierdza: Poradnik: Mam 9–14 lat → Dwie dawki, dwie szczepionki do wyboru
  124. [124]
    ECDC. European Antibiotic Awareness Day: Key messages for the general public. antibiotic.ecdc.europa.eu/en/get-informed/key-messages/general-public
    • „Antibiotics are effective only against bacterial infections – they cannot help you recover from infections caused by viruses”PL: „Antybiotyki działają tylko na zakażenia bakteryjne: nie pomogą wyzdrowieć z zakażeń wywołanych przez wirusy”potwierdza: Mity: „Na HPV są leki, w razie czego się wyleczę”
  125. [125]
    Demagog, 20.02.2025. Ministerstwo nie ma dowodów na bezpieczeństwo szczepionek przeciwko HPV? (ocena: manipulacja). demagog.org.pl/wypowiedzi/ministerstwo-nie-ma-dowodow-na-bezpieczenstwo-szczepionek-przeciwko-hpv/
    • „oceniamy na manipulację, ponieważ wyciągnął on z pisma Ministerstwa Zdrowia fałszywy wniosek”potwierdza: Mity: „Ministerstwo Zdrowia samo przyznało, że nie ma dowodów na bezpieczeństwo szczepionki HPV”
  126. [126]
    Demagog, 17.10.2024. Sprawdzamy, ile jest prawdy w wypowiedziach na temat szczepień HPV. demagog.org.pl/fake_news/sprawdzamy-ile-jest-prawdy-w-wypowiedziach-na-temat-szczepien-hpv/
  127. [127]
    Watanabe Y i wsp. Disparities among Japanese municipalities in recommendations for routine and catch-up HPV vaccinations. Cancer Science 2023. doi.org/10.1111/cas.15748
    • „In November 2021, 8 years and 6 months after the suspension […] announced an end to the suspension […] a new program for catch-up vaccinations was started in April 2022”PL: „W listopadzie 2021 roku, 8 lat i 6 miesięcy po zawieszeniu, […] ogłoszono koniec zawieszenia […] w kwietniu 2022 roku uruchomiono nowy program szczepień nadrabiających”potwierdza: Mity: „W Japonii i w wielu innych krajach szczepionka HPV została zakazana”
    • „In November 2021, 8 years and 6 months after the suspension of its proactive recommendation for the HPV vaccine, the national government announced an end to the suspension.”PL: „W listopadzie 2021 roku, 8 lat i 6 miesięcy po zawieszeniu aktywnego zalecania szczepionki przeciw HPV, rząd ogłosił koniec tego zawieszenia.”potwierdza: Mity: „W Japonii i w wielu innych krajach szczepionka HPV została zakazana”
  128. [128]
    WHO. Immunization coverage. Fact sheet (15.07.2026). www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/immunization-coverage
    • „The HPV vaccine was provided through national immunization programmes and services in 162 countries in 2025”PL: „W 2025 roku szczepionkę przeciw HPV podawano w ramach krajowych programów i usług szczepień w 162 krajach”potwierdza: Mity: „To nowa, niesprawdzona, eksperymentalna szczepionka” · Mity: „W Japonii i w wielu innych krajach szczepionka HPV została zakazana”
  129. [129]
    Hviid A, Myrup Thiesson E. Association between human papillomavirus vaccination and primary ovarian insufficiency in a nationwide cohort. JAMA Network Open 2021. doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2021.20391
    • „In this nationwide cohort study of 996 300 Danish girls and women, we found no association […] Our study is the largest to date”PL: „W tym ogólnokrajowym badaniu kohortowym 996 300 duńskich dziewcząt i kobiet nie stwierdziliśmy związku […] Nasze badanie jest największym do tej pory”potwierdza: Mity: „Szczepionka przeciw HPV powoduje bezpłodność”
    • „This claim surfaced in 2012 from an anecdotal case study […] case reports like these sometimes gain […] attention in the press […] 0.011% and 0.011% among vaccinated and unvaccinated individuals”PL: „To twierdzenie pojawiło się w 2012 roku po anegdotycznym opisie przypadku […] takie opisy przypadków zyskują czasem […] uwagę prasy […] 0,011% i 0,011% wśród osób zaszczepionych i niezaszczepionych”potwierdza: Mity: „Szczepionka przeciw HPV powoduje bezpłodność”
  130. [130]
    Wiik J i wsp. Associations of treated and untreated human papillomavirus infection with preterm delivery and neonatal mortality: a Swedish population-based study. PLOS Medicine 2021. doi.org/10.1371/journal.pmed.1003641
    • „HPV infection shortly before or during pregnancy was associated with PTD […] Previous treatment for CIN was associated with even greater risks for PTD”PL: „Zakażenie HPV tuż przed ciążą lub w jej trakcie wiązało się z porodem przedwczesnym (PTD) […] Przebyte leczenie CIN wiązało się z jeszcze większym ryzykiem porodu przedwczesnego”potwierdza: Mity: „Szczepionka przeciw HPV powoduje bezpłodność”
  131. [131]
    Kyrgiou M i wsp. Adverse obstetric outcomes after local treatment for cervical preinvasive and early invasive disease according to cone depth: systematic review and meta-analysis. BMJ 2016. doi.org/10.1136/bmj.i3633
    • „The risk of preterm birth was significantly increased after cervical treatment”PL: „Ryzyko porodu przedwczesnego było istotnie zwiększone po leczeniu szyjki macicy”potwierdza: Mity: „Szczepionka przeciw HPV powoduje bezpłodność”
  132. [132]
    Bergman H i wsp. Human papillomavirus (HPV) vaccination for the prevention of cervical cancer and other HPV-related diseases: a network meta-analysis. Cochrane Database of Systematic Reviews 2025. doi.org/10.1002/14651858.CD015364.pub2
    • „there were 12 fewer people that needed to seek treatment per 1000 participants […] in the HPV vaccine groups compared with the control group”PL: „w grupach szczepionych przeciw HPV o 12 osób na 1000 uczestników mniej potrzebowało leczenia […] w porównaniu z grupą kontrolną”potwierdza: Mity: „Szczepionka przeciw HPV powoduje bezpłodność”
    • „We included 60 individual studies with 157,414 participants”PL: „Włączyliśmy 60 badań obejmujących 157 414 uczestników”potwierdza: Mity: „To nowa, niesprawdzona, eksperymentalna szczepionka”
  133. [133]
    CDC i FDA. Guide to Interpreting VAERS Data (Vaccine Adverse Event Reporting System, dostęp 2.10.2026). vaers.hhs.gov/data/dataguide.html
    • „VAERS collects data on any adverse event following vaccination, be it coincidental or truly caused by a vaccine.”PL: „VAERS zbiera dane o każdym zdarzeniu niepożądanym po szczepieniu, niezależnie od tego, czy jest przypadkowe, czy rzeczywiście wywołane przez szczepionkę.”potwierdza: Mity: „Szczepionka HPV zabija, w amerykańskim VAERS są setki zgonów”
  134. [134]
    Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH-PIB. Jak należy interpretować dane o NOP z bazy VAERS? (szczepienia.info, akt. 3.12.2019). szczepienia.pzh.gov.pl/faq/jak-nalezy-interpretowac-dane-o-nop-z-bazy-vaers/
    • „nie ma pewności ani dowodów, czy mają jakikolwiek związek ze szczepieniem […] każdy może zgłosić dowolne informacje na temat NOP”potwierdza: Mity: „Szczepionka HPV zabija, w amerykańskim VAERS są setki zgonów”
    • „umożliwiają szybkie wychwycenie nowych niepokojących sygnałów […] podlegają szczegółowej analizie dopiero w następnych etapach […] nie jest bazą wiarygodnych i zweryfikowanych informacji o NOP”potwierdza: Mity: „Szczepionka HPV zabija, w amerykańskim VAERS są setki zgonów”
  135. [135]
    Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH-PIB. Czym są niepożądane odczyny poszczepienne? (szczepienia.info, akt. 18.03.2026). szczepienia.pzh.gov.pl/wszystko-o-szczepieniach/co-to-sa-niepozadane-odczyny-poszczepienne-2/
    • „Niepożądany odczyn poszczepienny […] to zaburzenie stanu zdrowia, które wystąpiło w okresie 4 tygodni po podaniu szczepionki”potwierdza: Mity: „Szczepionka HPV zabija, w amerykańskim VAERS są setki zgonów”
  136. [136]
    Stowarzyszenie Pravda, 13.04.2026. Fakty i mity o szczepieniach przeciw HPV. 5 tez, które najmocniej dzielą internet. pravda.org.pl/fakty-i-mity-o-szczepieniach-przeciw-hpv/
    • „manipulacja w jego twierdzeniu o 37-krotnie większej śmiertelności […] m.in. wypadki samochodowe, samobójstwa”potwierdza: Mity: „Szczepionka HPV zabija, w amerykańskim VAERS są setki zgonów”
  137. [137]
    Stein AP i wsp. Prevalence of human papillomavirus in oropharyngeal cancer: a systematic review. Cancer Journal 2015. doi.org/10.1097/PPO.0000000000000115
    • „significant increases […] of HPV-positive OPSCCs from pre-1995 to present […] 21.5% in Europe”PL: „istotne wzrosty […] [odsetka] HPV-dodatnich raków płaskonabłonkowych ustnej części gardła od okresu sprzed 1995 roku do dziś […] 21,5% w Europie”potwierdza: Mity: „HPV to problem dziewczyn. Chłopcy nie muszą się tym przejmować”
  138. [138]
    Workowski KA i wsp. (CDC). Sexually transmitted infections treatment guidelines, 2021. MMWR Recommendations and Reports 2021. doi.org/10.15585/mmwr.rr7004a1
    • „Internal and external condoms are both examples of MPTs because they are effective prevention measures when used correctly for STI and HIV transmission or pregnancy prevention.”PL: „Prezerwatywy wewnętrzne i zewnętrzne są przykładami MPT [metod łączących zapobieganie STI i HIV z zapobieganiem ciąży], bo stosowane prawidłowo skutecznie zapobiegają przenoszeniu STI i HIV oraz ciąży.”potwierdza: Drogi zakażenia: Stosunek z prezerwatywą
    • „cesarean delivery should not be performed solely to prevent transmission of HPV infection to the newborn”PL: „cięcia cesarskiego nie należy wykonywać wyłącznie po to, by zapobiec przeniesieniu zakażenia HPV na noworodka”potwierdza: Drogi zakażenia: Poród (matka → dziecko)
    • „consistent condom use reduces the risk for other STIs […] effective prevention measures when used correctly for STI and HIV transmission or pregnancy prevention”PL: „konsekwentne używanie prezerwatyw zmniejsza ryzyko innych zakażeń przenoszonych drogą płciową […] [są] skutecznymi metodami zapobiegania, gdy są używane prawidłowo, przenoszeniu STI i HIV lub ciąży”potwierdza: Mity: „Prezerwatywa w pełni chroni przed HPV”
  139. [139]
    CDC. Adjuvants and Vaccines (20.12.2024). www.cdc.gov/vaccine-safety/about/adjuvants.html
    • „Aluminum-containing adjuvants are vaccine ingredients that have been used in vaccines since the 1930s.”PL: „Adiuwanty zawierające glin to składniki szczepionek stosowane od lat 30. XX wieku.”potwierdza: Mity: „Aluminium i inne adiuwanty w szczepionce są toksyczne”
  140. [140]
    Sfyri E i wsp. Prevalence of plantar warts, genital warts, and herpetic infections in Greek competitive swimmers. Viruses 2024. doi.org/10.3390/v16111782
    • „Certain habits, such as not wearing footwear on poolside surfaces and the use of communal showers, contribute significantly to the risk of infection”PL: „Niektóre nawyki, takie jak chodzenie bez obuwia wokół basenu i korzystanie ze wspólnych pryszniców, istotnie zwiększają ryzyko zakażenia”potwierdza: Mity: „HPV można złapać z deski klozetowej, w basenie albo przez ręcznik”
  141. [141]
    National Cancer Institute (NIH). HPV and Cancer (aktualizacja 9.05.2025). www.cancer.gov/about-cancer/causes-prevention/risk/infectious-agents/hpv-and-cancer
    • „HPV is a group of more than 200 related viruses”PL: „HPV to grupa ponad 200 spokrewnionych ze sobą wirusów”potwierdza: Liczby na start: 200+ · HPV w 6 punktach: To nie jeden wirus, tylko rodzina · Test ambasadora: „Ile jest typów wirusa HPV?”
  142. [142]
    Gravitt PE, Winer RL. Natural history of HPV infection across the lifespan: role of viral latency. Viruses 2017. doi.org/10.3390/v9100267
    • „low-grade cervical abnormalities […] CIN grade 1 (CIN1) […] are usually transient and resolve without intervention within 1–2 years”PL: „łagodne nieprawidłowości szyjki macicy […] CIN stopnia 1 (CIN1) […] są zwykle przejściowe i ustępują bez leczenia w ciągu 1–2 lat”potwierdza: HPV w 6 punktach: Od zakażenia do raka mija zwykle 15–20 lat
    • „majority (~90%) of newly acquired HPV infections similarly become undetectable within 1–2 years […] convincing data from multiple studies of immune compromised […] immunologically controlled re-detection or reactivation”PL: „większość (ok. 90%) nowo nabytych zakażeń HPV podobnie przestaje być wykrywalna w ciągu 1–2 lat […] przekonujące dane z wielu badań osób z obniżoną odpornością […] kontrolowane przez układ odpornościowy ponowne wykrycie lub reaktywacja”potwierdza: Jak działa wirus: Zwykle: sprzątanie
    • „new HPV detection can result not only from a recent sexual acquisition or re-infection, but also from recurrent detection of a controlled or latent infection”PL: „nowe wykrycie HPV może wynikać nie tylko z niedawnego zakażenia drogą płciową lub ponownego zakażenia, ale też z ponownego wykrycia opanowanego lub utajonego zakażenia”potwierdza: Mity: „HPV mają tylko osoby rozwiązłe, z wieloma partnerami”
  143. [143]
    D'Souza G i wsp. Oral sexual behaviors associated with prevalent oral human papillomavirus infection. Journal of Infectious Diseases 2009. doi.org/10.1086/597755
    • „Oral sex and open-mouthed kissing are associated with the development of oral HPV infection.”PL: „Seks oralny i pocałunki z otwartymi ustami wiążą się z rozwojem zakażenia HPV jamy ustnej.”potwierdza: Drogi zakażenia: Pocałunek
  144. [144]
    American Cancer Society. How to Protect Against HPV (akt. 3.09.2026). www.cancer.org/cancer/risk-prevention/hpv/hpv-prevention.html
    • „Cutaneous HPV types infect the skin. […] They also cannot cause cancer.”PL: „Skórne typy HPV zakażają skórę. […] Nie mogą też wywołać raka.”potwierdza: Drogi zakażenia: Basen, jacuzzi, sauna
    • „they cannot infect mucous membranes or surfaces in the genital region or throat”PL: „nie mogą zakażać błon śluzowych ani powierzchni w okolicy narządów płciowych lub gardła”potwierdza: Drogi zakażenia: Uścisk dłoni, przytulanie
  145. [145]
    NHS. Warts and verrucas (przegląd 25.07.2023). www.nhs.uk/conditions/warts-and-verrucas/
    • „Warts and verrucas […] can be spread to other people from contaminated surfaces”PL: „Brodawki i kurzajki na stopach […] mogą przenosić się na innych ze skażonych powierzchni”potwierdza: Drogi zakażenia: Basen, jacuzzi, sauna
    • „more likely to spread a wart or verruca if your skin is wet or damaged”PL: „łatwiej przenieść brodawkę lub kurzajkę, gdy skóra jest mokra lub uszkodzona”potwierdza: Drogi zakażenia: Golenie i depilacja okolic intymnych
  146. [146]
    Jankowski M, Grudziąż-Sękowska J, Wrześniewska-Wal I i wsp. National HPV Vaccination Program in Poland: Public Awareness, Sources of Knowledge, and Willingness to Vaccinate Children against HPV. Vaccines 2023;11(8):1371. doi.org/10.3390/vaccines11081371
    • „most of the adults in Poland were not aware of HPV-related diseases, e.g., penile cancer, anal cancer, and cancer of the mouth, throat, or larynx”PL: „większość dorosłych w Polsce nie wiedziała o chorobach związanych z HPV, np. raku prącia, raku odbytu oraz raku jamy ustnej, gardła lub krtani”potwierdza: O projekcie: O projekcie
  147. [147]
    Winer RL i wsp. Risk of female human papillomavirus acquisition associated with first male sex partner. Journal of Infectious Diseases 2008. doi.org/10.1086/524875
    • „with a first male sex partner, and by 3 years almost half tested positive”PL: „z pierwszym partnerem seksualnym (mężczyzną), a w ciągu 3 lat wynik dodatni miała prawie połowa”potwierdza: Mity: „HPV mają tylko osoby rozwiązłe, z wieloma partnerami”
  148. [148]
    Kasting ML i wsp. Tempest in a teapot: a systematic review of HPV vaccination and risk compensation research. Human Vaccines & Immunotherapeutics 2016. doi.org/10.1080/21645515.2016.1141158
    • „The 20 different studies, […] including a total of 521,879 participants, found no evidence of increased numbers of sexual partners, younger age of sexual initiation, […] increased STI diagnoses, increased pregnancy rates”PL: „20 różnych badań […] obejmujących łącznie 521 879 uczestników nie znalazło dowodów na większą liczbę partnerów seksualnych, młodszy wiek inicjacji, […] więcej rozpoznań zakażeń przenoszonych drogą płciową ani więcej ciąż”potwierdza: Mity: „Szczepienie 12-latków zachęca ich do wcześniejszego seksu”
  149. [149]
    Cuzick J i wsp. Overview of the European and North American studies on HPV testing in primary cervical cancer screening. International Journal of Cancer 2006. doi.org/10.1002/ijc.21955
    • „HPV testing was substantially more sensitive in detecting CIN2+ than cytology (96.1% vs. 53.0%)”PL: „Test HPV był znacznie czulszy niż cytologia w wykrywaniu zmian CIN2+ (96,1% wobec 53,0%)”potwierdza: Mity: „Wystarczy cytologia, szczepienie jest zbędne”
  150. [150]
    Główny Inspektorat Sanitarny, komunikat z 6.10.2026 (za: Medycyna Praktyczna, Szczepienia). Komunikat GIS ws. bezpłatnego szczepienia przeciwko HPV dla osób w wieku 19–26 lat. www.mp.pl/szczepienia/aktualnosci/450498,komunikat-gis-ws-bezplatnego-szczepienia-przeciwko-hpv-dla-osob-w-wieku-19-26-lat
    • „Szczepienie realizują placówki podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) […] w schemacie 3-dakwowym (0, 1, 6 mies.) […] wszystkie dawki przewidziane w schemacie podać do końca maja 2027 roku”potwierdza: Poradnik: Mam 18–26 lat → Gdzie i jak · Nowości: 1 października 2026: Szczepionka finansowana także dla osób 18–26 lat
    • „Na realizacje akcji bezpłatnych szczepień przeznaczono ok. 51 000 dawek […] co pozwoli na zaszczepienie ok. 17 000 młodych dorosłych”potwierdza: Poradnik: Mam 18–26 lat → Finansowanie od 1.10.2026 do 31.05.2027 · Nowości: 1 października 2026: Szczepionka finansowana także dla osób 18–26 lat